U vrijeme obilježavanja stogodišnjice Prvog svjetskog rata donosimo vam tekst o stradanju jedne generacije mladih ljudi,  još uvijek nespremne na talase koje im život šalje. Austro-ugarska aneksija Bosne i Hercegovine 1908. godine uzburkala je strasti među srpskim stanovništvom u Monarhiji. Pojedini srezovi su bili spremni da na aneksiju odgovore pobunom. Srpska omladina u Bosni i Hercegovini zbila je svoje redove. Nešto ranije, na poticaj đaka sarajevskog tajnog udruženja u Banjoj Luci je osnovano srpsko tajno đačko udruženje „Sloboda“. Sam naziv udruženja predstavljao je program i nastojanje njenih članova. Poslije aneksije značajan broj đaka muslimana pristupio je „Slobodi“. Đaci su se tajno sastajali i držali vatrene govore protiv tiranije Austro-ugarske monarhije.

Pored pokušaja revizije Prvog svetskog rata u delima pojedinih zapadnih istoričara, u zapadnoj štampi pojavljuju se i članci koji imaju drugačiji ton.   Ugledni britanski list „Indipendent” piše o strašnim zločinima nad civilima koje su počinili austrougarski vojnici u leto 1914. godine, čim su prešli Savu. U seriji koja nosi naslov „Istorija Prvog svetskog rata u 100 slika”, dokumentuju se masovna vešanja i streljanja civila. Propratni tekst nije manje strašan. „Indipendent” citira austrijskog istoričara Antona Holcera, stručnjaka za austrougarsku invaziju na Srbiju 1914. – Nad srpskim stanovništvom sistematski su sprovedeni bezbrojni masakri. Vojnici bi napali sela i opkolili nenaoružane muškarce, žene i decu. Ubijali su ih iz vatrenog oružja, bajonetima,

Nedavno otvorena izložba u Loznici obuhvata reprodukcije Milunkinih porodičnih, ličnih i ratnih fotografija, nastalih uglavnom u Tunisu, Solunu i Parizu, od kojih mnoge do sada nisu prezentovane. Milunka Savić, hrabra dobrovoljka, bila je gotovo zaboravljena, kao i Lozničanin Momčilo Gavrić, najmlađi vojnik Velikog rata, a ova izložba je način da se Srbija podseti žene koja se u Balkanskim ratovima 1912. i 1913. borila prerušena u muškarca. – Izuzetno je važno da narodu ispričamo priču o Milunki Savić jer to je jedini način da je vratimo na mesto gde pripada u istoriji. Mi nemamo, po mom mišljenju, veću ženu od Milunke. Ona je najodlikovanija žena Prvog svetskog rata, ne zna se