Engleske i američke bombe ubile su svakog šestog žitelja današnjeg glavnog grada Crne Gore. Na grad pod Goricom je krenulo 120 teških četvoromotornih bombardera Istog dana kada i Beograd, na Uskrs 1944. godine, “saveznički” bombarderi su se ustremili i na crnogorsku prestonicu Cetinje. Istog dana stradali su i Жabljak, Šavnik, Kolašin, Andrijevica, Gacko, Bileća. Samo dva dana kasnije, 19. aprila 1944. godine, maršal Tito se obraća Peku Dapčeviću i Mitru Bakiću, svojim izaslanicima u Štabu 2. korpusa NOVJ: “Javite nam koja mjesta treba bombardovati.” Dapčević i Bakić radio vezom odgovaraju. “Neka bombarduju Sjenicu, Bijelo Polje i Podgoricu. Molimo hitan odgovor na ove predloge. Peko, Mitar.” Titov odgovor je stigao iz

Ranjenim gradom krstarile su ekipe za izvlačenje mrtvih i ranjenih. Zašto je stradalo nekoliko desetina hiljada Srba u Beogradu, Nišu, Leskovcu… U sredu 26. aprila, Radio London je javio da je maršal Tito Englezima i Amerikancima uputio poruku zahvalnosti za bombardovanje jugoslovenske teritorije. U to vreme Beograd je gotovo sve svoje bolnice i druge zdravstvene ustanove, sa bolesnicima i svim medicinskim osobljem, iselio iz grada. Gradsko porodilište smešteno je u podavalsko selo Zaklopaču. Beograd je zamro. Saobraćaj u gradu je obustavljen, škole i fakulteti su prestali s radom. Hiljade unezverenih Beograđana potražile su utočište u Ripnju, Velikom Mokrom Lugu, Rakovici, Pinosavi, na Avali. Direkcija za ishranu stanovništva počela je da

Nemački gubici u Beogradu bili sto puta manji od civilnih. „Saveznici“ su se okomili na prepun nemački logor na Sajmištu Na Uskrs, uz Božić najveći hrišćanski praznik, 16. aprila 1944. godine. Beograd je u ranim jutarnjim časovima zavijen u crno. Sve beogradske crkve bile su prepune, na ulicama je bilo življe nego bilo kog dana za vreme okupacije. Cele porodice išle su u kućne posete svojim rođacima i prijateljima. Beograđani su tog dana želeli, makar na trenutak, da zaborave strahote rata, da sebi priušte iluziju radosti i normalnog života, da u vedrom raspoloženju proslave Uskrs i skorašnji kraj rata. Istina, u Beograd je tek stigla vest da je upravo bombardovan

Kontroverze oko kanonizacije Pape Pija XII tiču se toga da li se on dovoljno protivio pokolju Jevreja u 2. svjetskom ratu. Ali to pitanje samo skreće pažnju sa važnijih stvari kada se pokušava sagledati cjelokupna slika uloge Vatikana za vrijeme rata. Pravo pitanje je da li je Vatikan podržavao svjetski poredak koji je Treći Rajh obećavao donijeti, ili bar neke njegove aspekte, poredak u kojem su mrtvi Jevreji samo kolateralna šteta – za čim je Pije svakako zažalio. Odgovor se može pronaći u regiji koja se obično ignoriše iako povezuje svjetske ratove: Balkan. Katolička crkva je tražila bedem protiv nadirućeg, okrutnog komunizma koji uništava crkvu, ali time je podržala hrvatski

Na Nikšić su bačene blok bombe od 2 tone. Porušeno je pola varoši. Radio London: Nikšić bombardovan na traženje maršala Tita U finišu Drugog svetskog rata, kada se Čerčilu učinilo da Tito nije puki Staljinov pion na Balkanu, anglo-amerikanci su počeli vazdušnu kampanju uništavanja Hitlerovih komandi, trupa i postrojenja u Srbiji, ali već od samog početka ove operacije njeni efekti su bili suprotni. Što zbog nasumičnog bombardovanja, što zbog grešaka u planiranju, što zbog slučajnog ili namernog ubacivanja civilnih ciljeva na listu njihovih napada, nemački nacisti su u svemu ovome prolazili najbolje, a Srbi najgore. Vazdušna kanonada Srbije je sistemski produžavana iz meseca u mesec, iako se od samog početka

Pre tačno 75 godina, srpska prestonica doživela je jedno od najvećih razaranja u istoriji. Na udaru avijacije nacističke Nemačke 6. aprila 1941 bili su vojni i infrastrukturni ciljevi, ali i skloništa, kulturni spomenici, stambeni objekti, verska zdanja, pa čak i bolnice. Жivot je izgubilo između 8.000 i 12.000 ljudi Britanski princ Čarls delovao je veoma iznenađeno kada mu je istoričarka Dubravka Stojanović, prilikom njihove šetnje Kalemegdanom, objasnila da je Beograd bombardovan mnogo puta u svojoj istoriji. Samo Britanci i Amerikanci palili su i rušili Beograd u devet talasa u 20. veku, ako 78 dana NATO agresije računamo kao „jedno bombardovanje”. Nemci i Austrijanci činili su to više od tri puta

Ministar za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Srbije Aleksandar Vulin izjavio je da je nacistička Njemačka 6. aprila 1941. godine bombardovala nebranjeni Beograd bez objave rata, ne zato da ga vojnički porazi, već da ga uništi. Vulin je rekao da je to bombardovanje bilo najrazornije od svih bombardovanja u istoriji Beograda, a da je, prema procjenama, ubijeno između 2.000 i 4.000 ljudi, a možda i više. „Ubijali su žene i decu, ubijali su bez ikakve diskriminacije, ubijali su ih jer su bili građani Beograda“, naglasio je Vulin nakon što je položio vijenac na spomenik žrtvama bombardovanja Beograda u Drugom svjetskom ratu na beogradskom Novom groblju. On je naglasio da

Bombardovanje gradova bilo je u nadležnosti Titovog Vrhovnog štaba. I u drugom bombardovanju Niša nemački objekti su ostali čitavi Mesec dana posle savezničkog razaranja Niša, krajem novembra 1943. godine, Tito je, na predlog svojih saradnika iz Slovenije, u Jajcu proglašen za maršala. Dva meseca kasnije, 5. februara 1944. godine, on će svojim izaslanicima u Srbiji (Glavnom štabu NOV i PO Srbije) uputiti depešu koja će više od 50 godina skrivati jednu od najvećih tajni Drugog svetskog rata na našim prostorima. Tajnu – ko je u stvari tražio, ko predlagao, a ko odobravao najbestijalnije razaranje srpskih i crnogorskih gradova u njihovoj istoriji. Original ovog dokumenta glasi: “Vrhovni štab NOV i POJ,

BEOGRAD – Nacistički spisi iz okruženja Adolfa Hitlera i italijanski diplomatski spisi otkrili su koji je bio tajni zvučni signal za početak napada na Jugoslaviju, prenosi B92. Na beogradskim ulicama tog su se 27. marta okupile hiljade demonstranata, što je bio početak suprotstavljanja Srbije i Jugoslavije fašizmu u Drugom svetskom ratu i što je razjarilo Adolfa Hitlera. „Odluka da se napadne Jugoslavija doneta je tako da je za datum napada određen 6. april, nedelja. Hitler je tražio da se postigne efekat iznenađenja, da taj napad bude surov, da se posebno koncentriše na Beograd kako bi Beograd bio kažnjen“, kaže za B92 istoričar Dejan Ristić. Već 28. marta vojni izaslanik u

Drugi svetski rat na prostoru Jugoslavije objekat je političkih i ideoloških interpretacija već duže od 70 godina. Prvo se o njemu pisalo prema partijskom diktatu, na način koji je propisao lično Josip Broz Tito u svom referatu na 5. kongersu KPJ 1948. godine. Uprošćeno rečeno, politički diktat glasio je da su svi učesnici rata osim partizana fašisti, čime je oduzeta čast i pravo na budućnost. Komunistička istoriografija decenijama je sledila ovu instrukciju, istovremeno se boreći da se oslobodi ideoloških stega. Iz vremena komunizma ostalo je i, za totalitarne režime i društva, karateristično uverenje da su političari pozvani da komentarišu događaje i procese koji inače spadaju u domen istorijske nauke i

„Zato što je u njoj sačuvano ono što je vekovima činilo kulturni identitet tog naroda”, rekao je general-pukovnik Aleksander Ler, odgovarajući na pitanje zašto je baš Narodna biblioteka Srbije bila cilj u bombardovanju Beograda 6. aprila 1941. godine Posle sloma nacističke Nemačke u maju 1945. general-pukovnik nacističke avijacije Aleksander Ler predao se britanskim trupama koje su ga izručile upravo vlastima države na čijoj je teritoriji počinio najveće ratne zločine. U prvom istražnom iskazu, datom oficirima Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije sredinom maja 1945. u mestu Kupinec kod Zagreba, general Ler je naglasio da mu je lično Adolf Hitler izdao naređenje za potpuno razaranje Beograda. „U prvom naletu trebalo je da srušimo Narodnu