Tokom Balkanskih ratova i Velikoga rata načelnik vojnog saniteta, srpski pukovnik dr Roman Sondermajer (1861–1923), imao je tri sina sa suprugom Stanislavom: Vladislava, potpukovnika avijacije; Tadiju (1882–1967), našeg slavnog pilota lovca iz Velikoga rata i najmlađeg Stanislava (1898, Beograd –1914), koji je, kao i stariji brat Tadija, pohađao Drugu mušku gimnaziju i bio odličan srednjoškolac. Stanislav se sve vreme ugledao na braću koja su mu bila očigledni uzori, a osobito na srednjeg brata jer mu je po godinama bio bliži. Pored toga, sva trojica su bila zadojena kosovskim zavetom, čojstvom i junaštvom. Valja imati još na umu da su oni, po majčinoj strani, unuci Dimitrija Đurića (1838–1893), đenerala potonjih Obrenovića.

Selo Obljaj, smješteno ispod Šator planine nedaleko od Bosanskog Grahova spava tihim snom, čuva svoju istoriju u zabačenom dijelu Visoke Krajine. Tu u gnijezdu junaka rođen je jedan od najvećih, Gavrilo Prinicip. Piše: Jelena DEŠIĆ Gavrilo Princip bio je mudriji od svog vremena, volio je slobodu, a nasljednici porodice Princip sa ponosom i “iz principa” njeguju sjećanje na pretka heroja i željeli bi da ga iz Sarajeva, gdje je sahranjen, vrate u njegovo selo Obljaj, govori za Srnu pjesnik Gavrilo Mile Princip iz Bosanskog Grahova. Slavni Gavrilo, drugo dijete u porodici Principa, nadaleko poznat po hrabrošću, odlučnošću i smjelošću, potiče baš iz selca Obljaj koje odolijeva jugu sa Dinare. “Malog

Jedina oružana pobuna na teritorijama koje su bile okupirane trupama Centralnih sila u Evropi započela je dvadesetih dana februara 1917, i trajala oko jednog meseca. Ustanku je prethodila i sledovala gerila, a obuhvatio je teritoriju Topličkog okruga – Kosanički, Prokupački, Jablanički i Dobrički srez, i istočne i srednje predele Kopaonika. U jesen 1915. godine usledio je novi napad trupa Centralnih sila na Kraljevinu Srbiju, kojima je komandovao nemački feldmaršal August fon Makenzen. Srpska vojska je bila prinuđena na odstupanje preko Albanije i Crne Gore, do obala Jadranskog mora. Srbija je bila okupirana i podeljena. Austrougarska vojna vlast obrazovala je Vojno-generalni guverneman u Srbiji, sa sedištem u Beogradu. Bugari su oformili