Mihailu Radmanoviću su naneli petnaest rana. Imao je tek četrnaest godina. Za svako proleće po jednu, i još ubod za započeto leto. I domovi su zapaljivi, treba samo ubaciti vatru unutra U NEKOM jabučaru spaziše vojaci – dečak u begu! Trči. Zaždio, već preskoči visoku ogradu, hoće se šumarka dohvatiti iz kojega su oni, vojnici, u naselje ušli. Ako utekne u čestar, gotovo, pobeže im! Dvojica progonitelja zapucaše na trkača, ne nišaneći, već onako, odoka. Kao iz šale. Momčić beži u cikcak, čas levo, čas desno. Utom ti se za njim stušti jedan od najbržih vojnika. Dugački su, duži su vojnički koraci, kraći su dečački. Kada ga visoka vojničina skoro

Krevelje se crno-žuti soldati, skaču oko trudnice, prepadnute, pocikuju, sa isukanim bajonetima. Ubadaju je u razdrljene grudi. Vojaku uspi rakiju, daj mesa, ponudi duvana, sve si mu dao AKO oni, težaci, umilostive nebesa te line kiša, i soldatima će biti lakše u toj nimalo lakoj ratničkoj radnji… Naprotiv, teško je biti vojak, pa i opasno, pogotovu u pohodu ratnom, u tuđoj zemlji! Smrt ti je, takoreći, svakog trena za vratom! Čim su prebrodili Drinu i Savu zajaha ih avetinja smrtna. Ona je, pokatkad i vidna, i na plećima srpskih vojnika. I ne samo ratnika, već, bogme, i najstarijih pa i najmlađih Jadrana i Mačvana. Teško je domaćinima, ali nije lako

Sastao se narod da stari preobraženjski običaj obeleži, ne bi li kišu prizvao. Sve živo izgore. Velika žega već presuši nekoliko izvora. Stariji li je život od rata? Rađanje od umiranja! UOČI Preobraženja Gospodnjeg, 18. avgusta 1914. kod zapisa se skupiše meštani. Većaju – da li će sutra, na Preobraženje, nositi krsta. Na sutrašnji svetac išli su litiju, s kolena na koleno, od pamtiveka, polazeći od zapisa. Zar da se sutradan oranice i povrtnjaci, voćnjaci i vinogradi, vrela i vodotoci ne odbljesnu u ikoni Preobraženja? Veruju, ako preko domova i staja, svake živuljke, useva, livada, voća i drveća ne pređe sen izrezbarenoga krsta – naslutiće neku veliku nesreću! Ako grđa

Srpski artiljerac Radoje Raka Ljutovac ušao je, pre tačno 100 godina, u istoriju avijacije kao prvi čovek koji je vatrom sa zemlje oborio avion. Raka je nemački „rumpler“, iznad Kragujevca, oborio hicem ispaljenim iz poljskog topa. Pre tačno 100 godina, vojnik Radoje Raka Ljutovac ušao je u istoriju vazduhoplovstva kao prvi čovek koji je hicem sa zemlje oborio avion. Pucao je, iz poljskog topa, sa Metinog brda kod Kragujevca i oborio austrijski „rumpler“, koji je pao u centar grada. Posada: kapetan-izviđač Kurt fon Šefer i oficirski kandidat Oto Kirš su poginuli. Njegov podvig je tim značajniji ukoliko se u obzir uzme činjenica da Srbija u to vreme nije imala organizovanu

Među austrijskim soldatima kruže karikature: kralj Petar I Karađorđević umesto konja jaše ovna i kralj sa prutom u ruci čuva ovce. Kralj – ovčar.Najstrože su kažnjavani redovi koji su pokazivali milost FON LASOTIĆ vadi iz torbaka oficirskog fotografiju nekakvoga seljaka u šumadijskoj nošnji. Kruži foto-snimak – smeju se vojnici ćesarski. Visok, mršav zemljodelac na slici. Jake obrve. Brci. Nos dugačak, sav u kosti. Lice izduženo, oštro. Oči širom otvorene – oštrina u pogledu. Na glavi šajkača. Košulja bela, bez kragne, puštena preko pantalona do kolena širokih, odatle užih nogavica, uz samu cevanicu. Preko košulje pripasan pojas o kojemu su dve kožne kesice i nož. Pleća ogrnuta šajkanim kaputom. Ruke mu

Crno-žuti komandanti su govorili: Ovo neće biti ratni pohod, već izlet. Promenada. Soldatski špacirung do Niša, da se rastera ta hajdučija i u prolazu kazne nepoćudni Srbi. Opasne su komite, od oružja opasuju bombe i duge, oštre noževe. ĆUTE vojnici, katolici, protestanti, pravoslavci, mojsijevci, unijati, muhamedanci, verujući i neverujući. Neki taj papin blagoslov i ne razumeju, jer jezik ne znaju. Istina, i sveštenik vojni jezik samo natuca. A njegova pastva, regruti, u svakodnevnim vežbama i drilu naučili su i razumevali komande na nemačkom jeziku, ali malo šta iznad toga. Zgledaju se podanici Austrougarske, Mađari, Česi, Slovaci, Hrvati, Tirolci, Bosanci i Hercegovci, Jevreji rasuti po Srednjoj Evropi, Srbi sa širokoga područja

Dušan Pavlović (83), sin dr Dimitrija Pavlovića, osnivača Društva za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova Srbije do 1918. godine, ustupio je „Politici” neku vrstu višedecenijskog dnevnika u kome podseća na mesta pogibije srpskih ratnika Francuska, Tije Pre 45 godina dr Dimitrije Pavlović (1894) i stari srpski ratnici balkanskih ratova i Prvog svetskog rata osnovali su Društvo za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova Srbije do 1918. godine. Nastojali su da se sačuvaju od zaborava svetli događaji iz istorije srpskog naroda i da se mlade generacije upoznaju sa vekovnom borbom svojih predaka za slobodu, sa njihovim stradanjem, junaštvom i beskrajnom odanošću otadžbini, kaže za „Politiku” Dušan Pavlović (83), sin osnivača ovog društva. Gospodin Pavlović

Organi javne bezbednosti i francuska masonerija pobrinuli su se da javnost ne sazna kako je atentat stvarno bio izveden „Mračni srednji vek“ se gotovo isključivo doživljava u ideološko-vrednosnom smislu. Za istoričare tamno ili mračno doba je ono za koje nema dovoljno pisanih istorijskih izvora – da bi bilo „osvetljeno“. I najnoviji periodi mogu pripadati „mračnom dobu“. U Novom Sadu je dugo vremena na jednoj fasadi u obodnom delu centra stajala spomen-ploča koja je govorila da su se tu sakupljali „ti i ti“ kako bi se borili protiv „monarho-fašističke diktature kralja Aleksandra“. Tako je jedna od prvih žrtava balkanskih zločinaca – hrvatskih ustaša i bugarskih vmrovaca, kasnijih saradnika nacista i fašista,

Ratna bolnica u Valjevu postala je simbol požrtvovanosti i humanosti tokom Prvog svetskog rata. Valjevo je po svom položaju i blizni fronta, u Velikom ratu bio glavni centar za prijem ranjenika, izbeglica, zarobljenika i obolelih. Zbog loših higijenskih uslova pojavio se i pegavi tifus. Od decembra 1914. do maja 1915. godine epidemija pegavog tifusa toliko je uzela maha da je ceo grad postao bolnica. Oko devet i po hiljada žrtva podleglo je posledicama strašne epidemije pegavca. Pored srpskih lekara u učestvovale su medicinske misije iz više evropskih zemalja i Amerike. Na strahote Valjevske bolnice podsetiće izložba Narodnog muzeja u Valjevu koja će biti otvorena 2. aprila u 12 časova. “Izložba

Redakcija „Stanja stvari“ u izborima za „ličnost 2014. godine“ opredelila se za Gavrila Principa. Polemike vođene o njemu u svetskoj i domaćoj istoriografiji, ali i politici, učinile su da, i čitav vek nakon Sarajevskog atentata, njegove seni uznemiravaju domaću i (belo)svetsku gospodu. Istoričar, dr Miloš Ković, u uvodu kapitalne knjige godine „Gavrilo Princip: dokumenti i sećanja“ (Prometej, Novi Sad – RTS, Beograd), čije je delove ustupio „Stanju stvari“, odgovara na pitanje ko je bio Gavrilo Princip u evropskom i nacionalnom kontekstu. A. Ж. Miloš Ković: Gavrilo Princip Gavrilo Princip (1894-1918) je, uz Dragutina Dimitrijevića–Apisa, u svetskim razmerama, sigurno najpoznatija ličnost srpske istorije. Ako se i jedan Srbin pomene u opštim

U Kulturnom centru Istočno Novo Sarajevo sinoć je izvedena monodrama koja govori o životu Milunke Savić, najodlikovanije žene u istoriji ratovanja na ovim prostorima, koja je provela sedam godina učestvujući u ratovima na području Balkana. Glumica Jugoslovenskog dramskog pozorišta iz Beograda Vesna Stanković, koja tumači lik Milunke u monodrami “Milunka… ispovijest o životu od prve puške do prve metle…”, ističe da je ova hrabra žena zapravo jedan epski lik koji se nije rodio ni prije ni poslije nje, a koji tek sada nakon mnogo vremena dobija svoju satisfakciju. Stankovićeva ističe da je Milunka Savić iz najplementijih pobuda otišla u Prvi balkanski rat, da zaštiti brata, ali i sa strašnim porivom

U Galeriji nauke i tehnike Srpske akademije nauke i umetnosti sinoć je otvorena izložba “Жene u Prvom svetskom ratu”, koja govori o doprinosu žena tokom Velikog rata u Srbiji, o čijim hrabrim i požrtvovanim djelima gotovo da nema tragova u srpskom društvu. “Organizovali smo ovu izložbu da bi na najlepšijim, najposvećenijim najpožrtvovanijim primerima pokazali koliko je dubok naš zaborav i koliko naša zahvalnost mora biti veća, pre svega kroz znanje o ovim sudbinama koje su vredne ne jedne izložbe, nego filmskog serijala”, rekla je autor izložbe Aleksandra Ninković Tašić. Akademik Dragoljub Жivojinović ukazao je na to da žene, kako strankinje koje su dolazile kao medicinski radnici, tako i Srpkinje zaslužuju

Predstavnici Udruženja ratnih dobrovoljaca 1912-1918 danas su u Aleji velikana na beogradskom Novom groblju održali pomen i položili vijence na grob srpske heroine iz Balkanskih ratova i Prvog svjetskog rata Milunke Savić, povodom obilježavanja 41 godine od njene smrti. Potpredsjednik Udruženja ratnih dobrovoljaca 1912-1918 Mihajlo Jovanović rekao je Srni da je za to Udruženje veoma važno održavanje sjećanja na srpsku heroinu jer je i ona kao dobrovoljac Milun učestvovala u ratovima i dobila brojna odlikovanja, između ostalog dvije Karađorđeve zvijezde i francuski orden Legije časti. “Ona je personifikacija učešća svih naših žena u ratovima kao ratnika, dobrovoljaca, medicinskih radnika. To je žena pred kojom su stajali u stavu mirno pukovi

Predsednik Komisije za odlikovanja Oliver Antić uručio je orden srpske zastave drugog stepena Đorđu  ihailoviću, čuvaru srpskog vojničkog groblja “Zejtinlik” u Solunu Predsednik Komisije za odlikovanja Oliver Antić uručio je danas u Solunu, u ime predsednika Srbije Tomislava Nikolića, orden srpske zastave drugog stepena Đorđu Mihailoviću, čuvaru srpskog vojničkog groblja “Zejtinlik” u tom gradu. Reč je o odlikovanju za naročite zasluge u očuvanju kulturnog i istorijskog nasleđa Srbije, kao i za razvijanje i učvršćivanje saradnje i prijateljskih odnosa Srbije i Grčke, javlja Alo.rs. Antić je, prilikom uručivanja odlikovanja, rekao da je predsednik Srbije na 100. godišnjicu izbijanja Prvog svetskog rata odlikovao “visokim srpskim ordenom čoveka, koji i sam predstavlja simbol srpskog vojničkog večnog počivališta,

Đorđe Mihajlović, čuvar Zejtinlika i sećanja na slavu stradanja srpske vojske u Velikom ratu. Pola veka bdije nad hiljadama humki srpskih ratnika. Dočekuje, ispraća i upozorava: Ne zaboravite junake Meni je sudbina namenila ovu dužnost. Časnu dužnost. Isto, kao što su je, sudbinski, preuzeli moji: deda Sava i otac Đuro. Ima li časnije dužnosti od ove da čuvaš grobove junaka koji su nas sve nadvisili ljubavlju prema otadžbini i slobodi. Ovako govori starina Đorđe Mihajlović, čuvar Zejtinlika, srpskog vojničkog groblja u Solunu. Časna starina troši osamdeset sedmu godinu života, a više od pola veka bdije nad usnulim, srpskim pukovima. Nad osam hiljada humki – imenovanih i bezimenih srpskih ratnika. Dani