Spomenik čika Peri devet decenija odoleva ratovima

U susret stogodišnjici pobede u Velikom ratu, aktuelizuju se i priče o spomenicima kralju Petru Prvom Karađorđeviću, koga istorija i narod pamte kao mudrog i plemenitog vladara. Beograd još čeka spomenik kojim bi se odala pošta obrazovanom i prosvećenom kralju, a na Babinama, na romanijskoj visoravni, duže od devet decenija njegov spomenik odoleva ratovima i rušiteljima.

Po smrti kralja Petra Prvog 1921. širom zemlje podižu mu se spomenici, a među prvima se zabeleo na prostranoj romanijskoj visoravni, još izmučenoj od ratnih stradanja.

“Spomenik na Borikama je postavljen 1925. godine. Gradili su ga svi tadašnji stanovnici – Srbi, Muslimani, Hrvati koji su živeli na ovom području”, priča Milenko Šarenac iz sela Sjeversko.

Tekst na postamentu je bio kratak: “Ovu vječitu zadužbinu, svome ljubljenom oslobodiocu mile nam otadžbine, podigoše njegovi vjerni građani opštine Godimlja, Жivaljevića, Жepe i Podžeplja”, a upisali su ga očevi, u ratu poginulih mladića sa Romanije. Ustaše su ga 1941. srušile, rasturali ih potom i komunisti, ali je odbačena granitna kruna, ipak, pod senom, ostala zaštićena decenijama.

“Baba Saveta Mitrović je uspela da sakrije krunu, krila ju je u ogradama, krila ju je ispod sena, sve do 1991. godine, do obnove ovog spomenika”, kaže Milenko.

Spomenik je rekonstruisan, ali je novi rat odložio završetak radova. Konačno, sedam godina kasnije, svečano je otkriven, označivši pobedu godinama zatiranog narodnog ponosa.

“U Republici Srpskoj postoji spomenik i u Bijeljini, a u Nevesinju je postojao takođe spomenik, koji je srušen, a u planu je ponovo njegova rekonstrukcija i obnova”, ističe direktor Turističke organizacije Rogatica Predrag Ujić.

Narod ga je, iz milošte zvao i “čika Pero”. Bio je vladar koji je osnažio zemlju i uveo najviša građanska prava i slobode. Sa vojskom, već bolestan, prešao je Albaniju, i vratio se kao oslobodilac.

U Parizu, u blizini Trijumfalne kapije, 1936. Francuska je podigla monumentalni spomenik kraljevima Petru i Aleksandru, što je bilo veliko priznanje Srbiji, i čast koja nije ukazana nijednoj evropskoj državi.

Pripremila Jelena Božović

Izvor: RTS

Vezane vijesti:

Dvije tajne o Kralju Petru vezane za Nevesinjsku pušku …

Danas 95 godina od smrti kralja Petra Prvog Oslobodioca …

Kad vladari dele sudbinu naroda | Jadovno 1941.