Na nevelikom pravoslavnom groblju tog ledenog 23. januara 1942. godine, za nekoliko sati pobijeno je 250 nevinih duša. Na fudbalskom igralištu NAK-a, honvedi su organizovali ciničnu trku za život Jedno od novosadskih mesta na kojem su u petak, 23. januara 1942. godine, počinjeni najstrašniji zločini bilo je i Uspensko pravoslavno groblje. Reč je o nevelikom groblju koje se nalazi u današnjoj ulici Novosadskog sajma koje bi, s pravom, moglo da se nazove i večnim počivalištem srpskih besmrtnika. Jer, na njemu, uz ostale, počivaju Jakov Ignjatović, gospodar Jovan Obrenović, Svetozar Miletić, Mihailo Polit Desančić, Jaša Tomić… Ubistva su počela već oko osam časova ujutru. Prve žrtve su, navodi se u jednom

Ako hoćete da utvrdite u kojoj meri se neki bivši komunista i partizan konvertovao u Srbina -govorio je profesor Lompar na jednom od predavanja- postavite ga pred iskušenje iznošenja stava o sudbini Draže Mihailovića: ako je u stanju da izvrši samoprekoračenje i pošteno prizna Draži antifašističko vojevanje i tragičnu sudbinu, onda je narečeni bivši komunista postao Srbin; ako nije u stanju da to uradi, onda on ne samo da nije postao Srbin, nego još nije na putu ni da primi hrišćanstvo. Ova briljantna i duhovita misao gađa u psihološki centar naše stvarnosti. Zašto i danas, tri decenije od zvaničnog silaska komunista sa vlasti, u našoj vladajućoj eliti i dalje postoji

Žandarmima i honvedima su 23. januara date odrešene ruke. Pridružio im se i deo domaćeg mađarskog življa. U krvavom piru, na najzverskiji način, ubijeno je preko 1.000 Novosađana Pravu “raskoš” svoje sadističke prirode, žandarmerijski kapetan Marton Zeldi, “režiser” insceniranog sukoba “pobunjenika” i honveda u noći između 22. i 23. januara, koji je bio okidač za pokolj, normalnom umu nezamislivih razmera, pokazaće trećeg, poslednjeg dana mađarske racije u Novom Sadu. Pošto su im, pre toga, motivacije radi, pokazali u tom “sukobu” tobože ranjene žandarme koji će, uzgred, istog popodneva, zdravi i dobro raspoloženi, šetati novosadskim ulicama, žandarmima i honvedima su tog 23. januara date – odrešene ruke. Kao i u Šajkaškoj, pridružiće

Kapetan Marton Zeldi, između Doma “Levente” i novosadske Banovine, inscenirao je sukob “pobunjenika” i honveda. Na “poprištu” su ostavljeni leševi civila ubijenih prethodnih dana Gledano iz ugla njenih naredbodavaca i kreatora, prvi dan Novosadske racije nije dao očekivani rezultat. Zbog toga je pukovnik Jožef Graši, komandant Drugog oružanog odreda formiranog za njeno izvršenje, obilazeći u više navrata zaleđeni i zamukli grad, nezadovoljstvo iskalio na podređenim starešinama. O tome svedoči njegov dijalog u jednoj od zavejanih novosadskih ulica sa kapetanom žandarmerije Martonom Zeldijem, o kojem smo pisali u prethodnom nastavku. Sve prodavnice u gradu bile su zatvorene, saobraćaj potpuno zaustavljen, a varoški sokaci sablasno pusti. Oko Vladičanskog dvora bila je postavljena

U Srbobranu je formiran Drugi oružani odred, jedinica za realizaciju racije u Novom Sadu. Njeni delovi su već učestvovali u akcijama u Šajkaškoj i ruke su im već bile krvave do lakata NEPOSREDNO po završetku savetovanja u Srbobranu 19. januara 1942. godine, pukovnik Jožef Graši, komandant 13. honvedske brigade sa sedištem u Somboru, otputovao je u Novi Sad. General Ferenc Feketehalmi-Cajdner, kojem su mađarski politički vrh i Generalštab poverili čišćenje Južne Bačke, upravo je njemu poverio komandu nad Drugim oružanim odredom čiji je zadatak bio čišćenje grada od novosadskih Srba i Jevreja i koji će se pretvoriti u masovni pokolj. Drugi oružani odred je bio jedinica formirana isključivo za raciju

Irineja Ćirića Horti je primio istog dana kada je uz njegovu saglasnost doneta odluka o proširenju racije na Novi Sad, i rekao mu da nema saznanja o zločinima u Bačkoj. Na apele Ernea Bajči-Žilinskog niko nije reagovao POSLE raspada Kraljevine Jugoslavije i mađarske okupacije Bačke koja je, praktično bez otpora, završena za svega pet dana (11-16. april 1941), oko 225.000 bačkih Srba našlo se u izuzetno teškom položaju. Masakrom 3.500 srpskih civila u Somboru, Subotici, Kuli, Sirigu, Crvenki, Novom Sadu i drugim mestima, nova vlast im je, više nego rečito, pokazala čemu mogu da se nadaju ne prihvate li, bespogovorno, vraćanje Mađarske u “hiljadugodišnje granice”, kako je govorio njen regent

Verovali ili ne, ali tokom Drugog svetskog rata formirana 13 Vafen SS Handžar divizija, čiji su komandni sastav činili Nemci, dok su vojnici bili dobrovoljci, najvećim delom „Hrvati muslimani“ i oko desetak odsto „Hrvati katolici“ iz Bosne i Hercegovine, tada u sastavu NDH, ubrzo po osnivanju poslata je u Francusku!   Divizija je nosila SS uniforme, sa nemačkim orlom i hrvatskim grbom – crveno-belom šahovnicom, dok su na glavi imali fes sa znakom mrtvačke glave, tradicionalnom oznakom SS jedinica. Divizija je formirana 1. marta 1943. od 21.000 dobrovoljaca, od kojih je zadržano u njenom sastavu 13.000 najsposobnijih. Međutim, prema nekim hrvatskim izvorima, nastalim posle 1991, diviziju nisu činili dobrovoljci već