Pomen stradalim bilogorcima

U hramu Svetog Marka u Beogradu danas je služen parastos i održan pomen poginulim borcima Teritorijalne odbrane opštine Grubišno Polje u građanskom ratu u Hrvatskoj od 1991. do 1995. godine, te civilima sa područja istočne Bilogore, stradalim u periodu od 1991. do 1997. godine.

Inicijativa za obilježavanja ovih događaja u kojima su život izgubile 63 osobe i čiji su egzekutori pripadnici paravojnih formacija, terorističkih grupa i pojedinci organizovani ili podržani od hrvatskih vlasti, došla je od Zavičajnog udruženja „Bilogora“, čije je sjedište u Beogradu, a parastos je početkom u 11.00 časova služio protojerej-stavrofor Trajan Kojić, uz sasluženje više sveštenika, saopšteno je Srni iz ovog udruženja.

Većinu stradalih, 37 od ukupnog broja čine civili, svega troje njih su izgubili život u ratnim dejstvima od granata, a 33 je usmrćeno u teroru, prebijanjem, mučenjem, ubistvom klanjem ili vatrenim oružjem, a nekoliko ih je i spaljeno poslije izvršenog zločina.

Među stradalim vojnicima i civilima, osim Srba, ima i Hrvata, Mađara, pa i Albanaca porijeklom iz mješovitih brakova, dok su u hrvatskim formacijama ubijena od svojih „kolega“ i dvojica Srba koji su se nevoljno našli u njihovom sastavu.

Najveći broj poginulih boraca, čak polovina od njih 24, izgubili su život 31. oktobra 1991. u sveobuhvatnom napadu na istočnu Bilogoru izvedenom pod hrvatskim kodnim nazivom „Otkos“.

U javnosti je poznato pet takvih akcija hrvatskih snaga čije tragične posljedice Krajišnici obilježavaju svake godine – „Maslenicu“ 22. januara, „Bljesak“ 1. maja, „Miljevce“ 21. juna, „Medački džep“ 9. septembra i „Oluju“ 4. avgusta. Međutim, za prvu od njih, „Otkos“, po mnogo čemu etničko čišćenje bez presedana, jedva da je iko čuo.

Prema riječima dr Milana Bastašića, autora knjige o stradanju Bilogoraca u dva rata „Bilogora i Grubišno Polje 1941-1991.“, hrvatski napad na srpska sela i njegove branioce koji su pokrivali jedva 350 kvadratnih kilometara je „trijumf ustaštva i fašizma“.

Od nekadašnjih 18.000 žitelja istočne Bilogore, 2005. ih je ostalo 1.170, uglavnom starijih i bez djece, a popis 2011. nije dočekalo ni hiljadu.

Istočna Bilogora je prostor smješten na sjeverozapadu današnje Republike Hrvatske u trouglu koji čine Bjelovar, Daruvar i Virovitica, a prije rata 1991. imala je na oko 700 kilometara kvadratnih 54 naselja sa brojnim srpskim stanovništvom.

To je domicilno stanovništvo, naseljeno ovdje kao hrišćanski graničarski zid prema turskoj imperiji još u periodu od 1597. do 1606. godine i koje je sve do ukidanja Vojne krajine 1871. bilo većinsko.

Fašistička NDH satrla je u genocidu hiljade nevinih Srba, tako da je u opštini Grubišno Polje od predratnih 12.600 u prvom poslijeratnom popisu 1948.godine registrovano svega 7.760 srpskih žitelja.

Vezane vijesti:

PARASTOS ZA ŽRTVE IZ GRUBIŠNOG POLjA U CRKVI SVETOG MARKA

Ranko Radelić: Hrvatska akcija Otkos – trijumf ustaštva i fašizma!

SLUŽEN PARASTOS SRPSKIM ŽRTVAMA U HRVATSKOJ AKCIJI „OTKOS“

Podsjećanje: Potresna svjedočenja izbjeglica iz zapadne Slavonije o stravičnom teroru ustaša