Od 24. Juna 1941, Dana sjećanja na Jadovno, prošlo je:

JADOVNIČANI PORUČUJU:

Teče 80-ta godina od početka Pokolja, genocida počinjenog nad srpskim narodom od strane NDH. Osamdeset godina od tragedije na Velebitu, ličkom polju, ostrvu Pagu. Ako Bog da, sabraćemo se 19. juna 2021. kod Šaranove jame.

 

Logor smrti Jasenovac

Datum objave: četvrtak, 9 februara, 2012
Objavljeno u Nekategorizovano
Veličina slova: A- A+

Selo Jasenovac

Na tromeđi gde su se nekad u srednjem veku dodirivala tri carstva: Tursko iz Bosne, Austrijsko iz Slavonije i francusko iz Banije, nalazi se selo Jasenovac. Jasenovac leži na levoj (severnoj) obali reke Save na onom mestu, gde na desnoj (odnosno južnoj) obali u Savu utiče reka Una. Una deli Bosnu od Banije. Na desnoj obali Save oko Jasenovca i u blizini Jasenovca teku i u Savu se ulivaju pritoke, rečice Strug i Lonja. Zato je teren oko Jasenovca deltast, ispresecan i na jednoj i na drugoj obali pritokama Save, a osim toga i nizak, podvodan i močvaran. I verovatno, baš zbog toga, zbog ovih prirodnih vodenih prepreka, koje kao reke i rečice presecaju teren i zbog samog niskog močvarnog područja, ustaše su posle logora u Gospiću rešile da logor smrti prenesu i obrazuju u Jasenovcu i okolini. Ustaše su i u samom mestu Jasenovcu imale veliki broj svojih političkih pristalica i temeljan oslonac, pa su baš tu i pristupili najkrvavijem svome delu.

Do rata Jasenovac je bio veliko mesto, sa razvijenim malim industrijama i dobro razvijenom zemljoradnjom, a naročito stočarstvom i svinjogojstvom.

Stanovništvo je bilo pretežno srpsko, a u manjem delu hrvatsko – no odnosi jednih sa drugima i u verskom i u političkom pogledu bili su korektni, a ekonomski i društveni život razvijao se nepodvojeno i skladno.

Sa severne strane mesta preko takozvanog Lonjskog Polja dižu se u podvodnom terenu nasipi kojima ide železnička pruga Beograd – Zagreb i zidan put Novska – Jasenovac – Dubica, i dalje. Na mestu gde pruga i put prelaze Strug sagrađena je bila betonska ćuprija na putu, a železna na železničkoj pruzi. Obe ćuprije su u ratu minirane i uništene, pa su uništeni i drugi propusti i objekti na železničkoj pruzi Novska – Jasenovac – Sisak. Železnički saobraćaj se obavlja samo severnim delom tzv. Lonjskom prugom od Novske prema Zagrebu.

Na severnoj strani mesta nalazi se železnička stanica, a na južnoj strani mesta na reci Savi opaža se parobrodska stanica. Istočno od mesta u neposrednoj blizini podignuta je industrija Prometne zadruge z. s. o. j. u Jasenovcu. Ta industrija se sastojala od velikih ciglana, pilane, mlina, krečane i metalne industrije kao: tvornice lanaca, klešta i sl. Zadrugari te zadruge su porodice iz Bečića. Narod industriju u ovom kraju naziva «Bečićevom». Od stanice Jasenovac do ciglane izgrađen je industrijski kolosek normalne širine, a od ciglane do uz samu Savu izgrađen je industrijski uskotračni kolosek, koji se završava na drvenim stubovima u samom koritu reke Save, tako da je utovar i istovar iz Save u svako doba godine moguć. To mesto za istovar i utovar u Savu nazvano je «Granik».

Preko Save nasuprot Jasenovcu nalazi se selo Gradina, i odmah do njega selo Oraovo. Iza Oraova proteže se šuma «Prosara», a dalje se vidi niži gorski lanac zvan Kozarac i iza Kozarca viši gorski lanac zvan Kozara. Na slavonskoj strani, od Jasenovca prema istoku vodi kamena cesta u selo Košutaricu, Mlaku, Jablanac, itd, a zapadno za selo Krapje, Plesno itd. U mestu Krapju odvaja se nov put za Crkveni Bok, udaljen od Jasenovca 20 km. Sa severne strane Jasenovca gotovo paralelno sa železničkom prugom ide put Novska – Jasenovac – Hrvatska Dubica, a sve su te ceste zbog niskog podvodnog terena građene na nasipima sa mnogim ćuprijama na propustima, potocima i rečicama.

Kao i u svim ostalim mestima i u Jasenovcu je odmah u početku okupacije obrazovan ustaški tabor, koji se odmah od početka pokazao vrlo aktivan, i podržavao je pretvaranje Jasenovca u veliki logor smrti.

Sistematsko pripremanje uništenja nekih naroda po rastističkoj teoriji o čistoći rase

Hitlerovska nacistička neman obrazovala je davno pre izbijanja drugog svetskog rata savez «Osovine». Danas se po žalosno-katastrofalnim posledicama «Saveza» vidi da je u sadržaju saveza «Osovina» bilo, između ostalog i porobljavanje, rasparčavanje i podela Kraljevine Jugoslavije. Osim toga, bilo je u programu i potpuno uništenje i istrebljenje nekih naroda na osnovu rasističke teorije o čistoti rase. Trebalo je da opuste čitavi krajevi naše otadžbine i da se stvori toliko obećavani «životni prostor».

Nemcima je trebalo očistiti i osigurati plodne žitnice Podunavlja i Pomoravlja, a Italijanima obale i zaleđe Jadrana.

Trebalo je zato istrebiti sve Cigane, Jevreje i Srbe i upotrebljen je (već u Poljskoj) isprobani sistem «logora». Po istom sistemu kako su Nemci u Poljskoj čistili i istrebljavali izvesne pokrajine od Poljaka, tako su i posle okupacije Kraljevine Jugoslavije pristupili cepanju teritorija, preseljavanju stanovništva iz jednih pokrajina u druge. Kod toga preseljavanja stanovništvo je prolazilo kroz sabirne logore, gde su pretresani, pljačkani u transportima, prebacivani bez igde-ičega: bez odela, rublja i stvari – bez alata i radila, bez gotovine i hrane. Sve im je opljačkano ili još kod polaska, ili u logorima, tako da su u nove krajeve preseljeni samo goli, iznemogli životi.

Nemci su okupiranu Kraljevinu Jugoslaviju pocepali u više područja. Jedno su zadržali za sebe, pomoću drugih podkusurivali su račune sa svojim satelitima i njima dali pod okupaciju, a trećinu Kraljevine Jugoslavije nazvali su Nezavisnom Državom Hrvatskom i na toj teritoriji su formirali najužasniju strahovladu, kakva nigde u okupiranoj Evropi nije postojala.

Nacisti su ovde isturili pred sebe ustaški pokret, i preko njega počinili tolike pokolje i strhovita ubijanja, kakva u istoriji do sada niko, nikada nije ni pokušao da učini.

Jedna trećina celokupnog stanovništva toga dela Kraljevine Jugoslavije ubijena je na najstrašniji način, a primeri masovnih i pojedinačnih zločina po svojim perfidnim, sadističkim i kriminalnim sadržinama prevazilaze mnoge događaje i nemaju primera u istoriji svih naroda i svih vekova.

Isti sistem uništavanja kakav su hitlerovci već isprobali u Poljskoj, preneli su i ovamo. No, po obimu, po broju žrtava, po načinu mučenja i ubijanja, po obimu štete i pljačke i po prostranstvu uništenih teritorija, masovni zločini i logor Jasenovac prevazilaze daleko i sve ono što su hitlerovci u Poljskoj učinili.

Dok se u jednom delu te kanibalističke «Nezavisne Države Hrvatske» počelo sa masovnim ubijanjem, u drugim delovima, istovremeno, počela su hapšenja (u masama) talaca. Pojedinačna hapšenja, sekvestracije svih preduzeća i imovine, mučenja, prisilni radovi, odvođenja u logore behu svakodnevna.

Dok su u početku sva ta hapšenja,odvođenja, mučenja i ubijanja upriličena kao posledica podmetnutih, izmišljenih i provokatorskih prijava, u daljim nedeljama i mesecima sve je to poprimilo masovni način uništavanja Srba, Jevreja i Cigana.

U međuvremenu je formirana švapsko-ustaška zlikovačka mašina kako bi stradanja, mučenja i ubijanja u masama došla na dnevni red

—————————————————————————————————————

<Biografija priređivača                      Sadržaj                        Formiranje logora>

 




Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top