Selo Obljaj, smješteno ispod Šator planine nedaleko od Bosanskog Grahova spava tihim snom, čuva svoju istoriju u zabačenom dijelu Visoke Krajine. Tu u gnijezdu junaka rođen je jedan od najvećih, Gavrilo Prinicip. Piše: Jelena DEŠIĆ Gavrilo Princip bio je mudriji od svog vremena, volio je slobodu, a nasljednici porodice Princip sa ponosom i “iz principa” njeguju sjećanje na pretka heroja i željeli bi da ga iz Sarajeva, gdje je sahranjen, vrate u njegovo selo Obljaj, govori za Srnu pjesnik Gavrilo Mile Princip iz Bosanskog Grahova. Slavni Gavrilo, drugo dijete u porodici Principa, nadaleko poznat po hrabrošću, odlučnošću i smjelošću, potiče baš iz selca Obljaj koje odolijeva jugu sa Dinare. “Malog

Jedina oružana pobuna na teritorijama koje su bile okupirane trupama Centralnih sila u Evropi započela je dvadesetih dana februara 1917, i trajala oko jednog meseca. Ustanku je prethodila i sledovala gerila, a obuhvatio je teritoriju Topličkog okruga – Kosanički, Prokupački, Jablanički i Dobrički srez, i istočne i srednje predele Kopaonika. U jesen 1915. godine usledio je novi napad trupa Centralnih sila na Kraljevinu Srbiju, kojima je komandovao nemački feldmaršal August fon Makenzen. Srpska vojska je bila prinuđena na odstupanje preko Albanije i Crne Gore, do obala Jadranskog mora. Srbija je bila okupirana i podeljena. Austrougarska vojna vlast obrazovala je Vojno-generalni guverneman u Srbiji, sa sedištem u Beogradu. Bugari su oformili

Predsjednik Pokrajinske vlade Igor Mirović otvorio je večeras u Muzeju Vojvodine u Novom Sadu izložbu pod nazivom “Stradanje Roma u Prvom svjetskom ratu”. Postavka autora Dragoljuba Ackovića sačinjena je od nekoliko desetina originalnih dopisnica – fotografija, koje su napravljene u periodu 1914-1918. godine i prvi put se zajednički objavljuju. Mirović je istakao da su izložene fotografije o stradanju Roma u Prvom svjetskom ratu svjedočanstvo istine o jednom teškom vremenu i jednom stradalnom, ali hrabrom i čestitom narodu u tom vremenu. Prema njegovim riječima, uloga Srbije i njenog stanovništva u Prvom svjetskom ratu bila je ogromna, a isto tolike su bile i njene žrtve. “Značajno mesto i u toj ulozi i

Američki ratni snimatelj Ariel Vardžes (1890-1972) je tokom Prvog svetskog rata 1915. godine boravio u Srbiji gde je pratio srpsku vojsku i beležio njihov svakodnevni život i bitke u kojima su učestvovali, te je tako jednom prilikom uspeo da napravi jedini snimak majora Vojislava Tankosića, osnivača “Crne ruke”. Vojislav Tankosić je bio major srpske vojske, četnički vojvoda, jedan od osnivača “Crne Ruke” i učesnik najvažnijih istorijskih događaja u Srbiji, od Majskog prevrata 1903. do Sarajevskoga atentata 1914. Šamari za Čerčila Njegovom uzbudljivom i kratkom životu pripisuje se i događaj kada je jednom prilikom besan istrčao iz bašte kafane “Kasina” na Terazijama ugledavši tadašnjeg britanskog dopisnika Vinstona Čerčila koji je sa

Čajetinski profesor istorije Milisav Đenić odužio se svojim zemljacima. Prikupio imena 2.500 palih ratnika iz 18 opština zlatiborskog sreza Dve udovice, Stojka Srgilović iz Čajetine i Stanka Maca Šukilović iz Šljivovice, ispratile su u vihor Velikog rata po petoricu sinova. Kuće su ostale bez muške glave, nijedan ne htede da ostane kao hranilac, smatrajući da je potrebniji otadžbini. – Neka ih, neće me, valjda, Bog kazniti, da svi izginu – govorila je Stojka komšijama, opraštajući se od sinova. Na rastanku, Stankino uzdrhtalo srce izgovorilo je pretešku kletvu vojnicima: – Sinovi moji, neka vam je srećan put i neka vas Bog čuva. Ali ako budete kukavice, dabogda se nijedan majci ne

Upoznajte tragičnu sudbinu Ruskog ekspedicionog korpusa, koji je učestvovao u vojnim operacijama na Solunskom frontu tokom Prvog svetskog rata. U Rusiji je ta stranica vojne istorije dugo bila nezasluženo zaboravljena. Predstavu o njoj imao je samo uži krug stručnjaka i ljubitelja vojne istorije. Ruske jedinice su tamo, na nepoznatom terenu, demonstrirale visok nivo borbene gotovosti, obučenosti i hrabrosti, kojom su saveznici bili oduševljeni. 2016. godine se navršilo 100 godina od krajnje zanimljivog događaja u Prvom svetskom ratu. Reč je o dolasku na Zapadni i Solunski front jedinica Ruskog ekspedicionog korpusa. Ruski vojnici koji su se u drugoj polovini 1916. godine našli u Francuskoj i na Balkanu imali su zadatak da

Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912-1918 njihovih potomaka i poštovalaca  “Obilić 1912-1918” – Novi Sad Vas poziva na svečano otvaranje izložbe „Dobrudžanski ratnici“, u Domu vojske Novi Sad, Beogradski kej 9. u sredu 21. februara  2018. godine, u 19 časova. Autori izložbe su Dr Predrag Bajić, viši kustos istoričar, Ilija Komnenović, muzejski savetnik, istoričar i msr Vojislav Martinov, kustos, istoričar. Recenzenti izložbe su dr Milan Micić i prof. dr Slobodan Bjelica. Organizatori otvaranja izložbe su Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912-1918 njihovih potomaka i poštovalaca „Obilić 1912-1918“ Novi Sad, Prva brigada Kopnene vojske i Muzej Vojvodine. O izložbi će govoriti autori i recezenti. Pozdravnu reč daće jerej Đorđe Stojisavljević, nadležni vojni sveštenik, zatim  predstavnik Muzeja Vojvodine

Evo sada i nas Srba!… Kao da je ovde zborno mesto nacija, pa su svi zapeli ubrzanim tempom da izgrade novi svet.Takav je bio Solun aprila meseca hiljadu devetsto šesnaeste godine. Ljudi različitih uzrasta i čudnih izraza, svi preplanuli, unezvereni i užurbani, promicali su u raznim pravcima i dovikivali na mnogo jezika. Bili su tu mali Anamiti, sa okruglim šeširima i sitnim podrugljivim očima. Visoki Englezi sa kolonijalnim kaskama na glavi i večitom lulom. Zdepasti, ali okretni, Francuzi, raspoloženi uvek za prepirku i pesmu. Snažni Indusi, sa čalmom oko glave. Škotlanđani, u šarenim i kratkim suknjicama. Senegalci sa licem crnim kao noć. Neke kolonijalne trupe sa širokim čakširama, a još

Piše Boško Antić, kontraadmiral u penziji Rečna flotila Vojske Srbije je 6. avgusta 2015. godine obeležila 100-godišnjicu svog formiranja. Formirana pred ofanzivu snaga fon Makenzena, ova naša plovna jedinica prošla je kroz više faza svog razvoja. ali tek ovih godina dostojno obeleževa svoj rođendan. Na svečanosti je mnogo toga pomenuto, ali ime njenog osnivača ostalo je nekako u senci. Zaboravili smo mnoge junake naših oslobodilačkih ratova. Među njima je i potpukovnik Milan J. Radojević, oficir koji je formirao prvu srpsku Rečnu flotilu, junački se sa njom borio protiv snaga Fon Makenzena, sa svojim borcima-dobrovoljcima prešao Albaniju, formirao Brodarsku komandu na moru, komandovao prvim srpskim ratnim brodom na moru i odveo ga

Spisi dr Miloša Bogićevića iz 1917. prvi put na srpskom. Knjiga deo edicije “Srbija i Balkan” Biblioteke “Braća Nastasijević” u Gornjem Milanovcu Prvi put spisi dr Miloša Bogićevića, srpskog kontroverznog diplomate (rođen u Beogradu 1876. a misteriozno umro u Berlinu 1938), prevedeni su na srpski i sabrani u knjigu “Solunski proces, jun 1917”, koja je objavljena u ediciji “Srbija i Balkan” Biblioteke “Braća Nastasijević” iz Gornjeg Milanovca. Spise, što su nova saznanja o tom još nerazjašnjenom istorijskom događaju važnom za Srbiju, prevela je filolog Sandra Tripković, master francuskog jezika, a urednik izdanja je Dejan Acović, klasični filolog i bibliotekar Naučnog odeljenja i Strane knjige u toj biblioteci. Solunski proces je

Od stvaranja prve države Južnih Slovena, koja će s vremenom prerasti u Jugoslaviju, prošlo je tačno jedno stoleće, a čak i spominjanje imena zemlje koja se dezintegrisala početkom 1990-ih u krvavim ratovima izaziva različite i, uglavnom, veoma emotivne reakcije, piše Al Džazira Balkans. Jugoslovenska ideja potekla iz Hrvatske Istoričare i filozofe istorije zabrinjava falsifikovanje istorijskih istina i redukovano predstavljanje istorije, u kojem se motivi za stvaranje Jugoslavije uvek ili izbacuju iz narativa ili guraju duboko na marginu. Jugoslavija je nastala kao težnja naroda slovenskog juga da ostvare slobodu u nezavisnom političkom uređenju, a sve ostalo jesu pogrešne interpretacije prošlosti. – Stvaranje Jugoslavije, koja je ispočetka formirana kao Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca

Nikolaj Hartvig svojom sposobnošću učinio je sve kako bi približio Srbiju i Rusiju. Na kraju, na tom poslu je i preminuo. Obeležavajući Dan diplomata Rusije, 10. februar, na dan kada je 1802. stvoreno Ministarstvo inostranih poslova, predstavnici ambasade Rusije, sa Aleksandrom Čepurinom na čelu, položili su vence na grob Nikolaja Hartviga na Novom groblju u Beogradu. Nikolaj Hartvig bio je ruski carski poslanik na srpskom dvoru od kraja Aneksione krize 1909. do jula 1914, kada je preminuo na dužnosti. Rođen je 1857. godine na Kavkazu u gradu Gori u današnjoj Gruziji, u osiromašenoj aristokratskoj porodici vojnog lekara, naturalizovanog Rusa nemačkog porekla. Diplomatsku službu započeo je 1875. u Azijskom departmanu Ministarstva inostranih poslova Ruske imperije. Odmah se ispostavilo da mu je sudbina vezana za Balkan.

Šljis! Jedno zrno pocepa mi koporan. Osvrnem se ja – šljis! – drugo udari posred ruke. Uh, slavu mu njegovu, uhvatih se za ruku kad treće zviznu u nos i eksplodira, i oko mi odmah iscuri, svedočio je o svojim ranama Mihailo Irižanin iz Preljine kod Čačka Čačak – Rat bejaše minuo ali je ožiljak na licu Mihaila Irižanina ostao da navek svedoči o strašnome boju, kad mu je kuršum izbio oko. Ostavi plug i volove načas, i u oranici rodne Preljine stade da svedoči o svom stradanju namerniku Milanu Šantiću. A ovaj to 1838. u Beogradu odštampa u svom ratnom zborniku „Vitezi slobode”… Na sam Lučindan, 1915. poseli smo selo

U pogledu bugarskih zverstava u Vranju i okolini, Surdulica drži prvo mesto. Po tome je ona i dovedena u vezu sa udaljenim srbskim oblastima. U njoj su Bugari ubijali Srbe iz celoga Srbstva. (To će se videti iz ovoga kratkoga pomena znanih žrtava u Surdulici. A najviše su Bugari pobili u Surdulici Srba iz Vranjskoga, Topličkoga, Kumanovskoga, Niškoga, Pirotskoga i Prištinskoga okruga. (Dosit. I, 92–94; izveštaj William-a A.Drayton-aDosit. I, 191.) Surdulica je postala prava klanica srbskoga naroda. Ovo su mesto Bugari sami prozvali srbskom kosturnicom. I načinili su Bugari od ovoga najlepšega predela u celoj Srbiji starih granica pravu srbsku kosturnicu. Kakvi tu nisu pobiveni prvi ljudi iz naroda: starci,

Iz bogate kolekcije razglednica koje je sakupljao Aleksandar Boričić, bivši jugoslovenski i srpski odbojkaš i reprezentativac i dugogodišnji predsednik Odbojkaškog saveza Srbije, izdvajaju se autentična svedočanstva o histeričnoj propagandi Austrougarske i Nemačke protiv Srbije uoči i tokom Prvog svetskog rata. Tu su razglednice, karikature, proglasi i na svima njima su Srbi, njihova država i kralj predstavljeni u najgorem mogućem svetlu. Nakon što pogledate karikature nemačkih satiričnih časopisa od 1903. do 1918. godine shvatićete koliko je mnogo uloženo da danas još uvek svetom vladaju ovako negativni stereotipi o Srbima. Srbi za njih nisu ništa drugo do “divlje balkansko pleme koje treba zatrti” pa im je zato objavljena i čitulja posle povlačenja