Piše: dr Aleksandar Raković U socijalističkom društvu šezdesetih, u kojem su proslava Srpske nove godine i duža kosa budili sumnju na srpski nacionalizam, reditelj filma „Marš na Drinu“ Živorad Žika Mitrović pronašao je put da jugoslovenskoj publici predstavi trijumf srpske vojske u Cerskoj bici (avgust 1914). Film „Marš na Drinu“ premijerno je prikazan 1964. na Festivalu igranog filma u Puli, u Socijalističkoj Republici Hrvatskoj. Prema Mitrovićevom sećanju, film „Marš na Drinu“ je ovacijama pozdravilo 12 hiljada gledalaca u Pulskoj areni. Film je nagrađen Velikom srebrnom arenom, Mitrović je dobio Zlatnu arenu za režiju, a Ljubi Tadiću (koji je glumio srpskog majora Kursulu) dodeljena je Zlatna arena za najbolju mušku glavnu ulogu. Film

U Andrićevom institutu u Andrićgradu od sutra do 1. jula biće održana Međunarodna konferencija “Godine koje su promijenile svijet: Prvi svjetski rat u istoriji i istoriografiji”. Konferencija će biti otvorena u 20.00 časova, a u subotu, 30. juna, biće održan panel “Put u rat – početak rata” na kojem će, između ostalih, govoriti Brus Mening temi “Dodatna razmišljanja o Julskoj krizi 1914”, Oleg Ajrapetov “Početak Prvog svjetskog rata: reagovanje ruskog društva”, Fjodor Gajda “Ruski radikalni liberali i ruski ciljevi u Prvom svjetskom ratu”, Jovan Zametica “Nemirni sused: istoričari i balkanski uzroci Prvog svjetskog rata”, te Miroslav Perišić “Atentat u Sarajevu: otvorena pitanja”. Na panelu “Prvi svjetski rat na Balkanu i

Načelnik opštine Istočno Novo Sarajevo Ljubiša Ćosić položio je danas vijenac na grob Gavrila Princip u federalnom Sarajevu i odao poštu vidovdanskim junacima, članovima “Mlade Bosne”. “Smatram da je veoma bitno to što i 104 godine od Sarajevskog atentata, od čina koji je označio početak borbe za slobodu srpskog i svih ostalih naroda na ovom području čuvamo sjećanje na Gavrila Principa i vidovdanske junake. Gdje god da budemo i gdje god da živimo, nikada nećemo zaboraviti Principa i vidovdanske heroje”, poručio je Ćosić. On ističe da se kod Srba nije promijenilo sjećanje na ta vremena, kao kod drugih naroda, te naveo da, nažalost, federalno Sarajevo jeste zaboravilo Gavrila Principa i

Otkriven i osveštan spomenik ruskoj heroini koja je obožavala Srbe Loznica – Na Gučevu, legandarnoj planini iznad Loznice, u prisustvu ljudi iz svih krajeva Srbije i Republike Srpske, episkop šabački Lavrentije, sa sveštenstvom iz Jadra, osveštao je tek otkriveni spomenik Ruskinji Darji Aleksandrovnoj Korkobini, koja je 3. oktobra 1914. godine poginula na toj planini, u Čuvenoj Gučevskoj bici, delu velike Crerske operacije, zbranjavajući i sokoleći srpske junake. Spomenik koji je, do detalja u spone kompleks uobiličio grad Loznica, dar je Srpske kraljevske akademije naučnika i umetnika gradu Loznica i srpskom rodu, a uradio je, kako se to popularno kaže, „o svom ruvu i kruvu“, akademik Dragoljub Drago Mirković, likovni umetnik

Vojvoda Živojin Mišić je bio protiv povlačenja srpske vojske preko Albanije 1915. godine. Naime, on je izneo svoje neslaganje o povlačenju Pašiću i prestolonasledniku Aleksandru koje oni nisu prihvatili. Mišić je predlagao dve varijante vojnih operacija. Prva: „Oslanjajući se na pogodne položaje, pružiti odlučujući otpor neprijatelju“ i druga: „Preći na novi način ratovanja, odnosno na osnovu stanja trupa i situacije na zemljištu, mišljenja sam da pređemo na gerilski način ratovanja i napustimo dosadašnji raspored trupa.” U četiri navrata je pokušao da ostvari svoju zamisao. „Borimo se za otadžbinu bez garancije!? Garancija su ovi mučenici koji brane kuće. Politički je, vojnički i nacionalni razlog da branimo svaku stopu, a mi se povlačimo

Da li su “Galski petlovi” voleli Srbiju koliko smo mi voleli njih. Pariz je na pomoć upućenu srpskoj vojsci obračunao zelenaške kamate Gotovo kod svih malih naroda uočljiva je sklonost ka preteranoj zahvalnosti prema velikim silama koje su im u određenom času pružile pomoć, stale uz njih, ili ih na bilo koji način zaštitile. Svedoci smo šta se radilo u našem komšiluku, kako su Hrvati pevali “Danke Dojčland”, ili kako se na Kosovu podižu spomenici američkim zvaničnicima i daju imena ulica i puteva. Isti slučaj bio je i sa nama. I danas Kalemegdan krasi spomenik na kome piše “Volimo Francusku kao što je ona volela nas”. Pa, kada su i

Opština Nova Varoš i Narodni muzej iz Užica pripremaju izložbu. Poziv građanima da ustupe svoje sakriveno porodično blago Ratnici u gunjevima i šajkačama, sa ordenjem na grudima za podvige i rane ili obeleženi trakama na rukavu u zarobljeničkim logorima Evrope – motriće na potomke sa panoa odeljenja užičkog Muzeja u Novoj Varoši. Ceo vek posle Soluna trećepozivci, regruti, dobrovoljci u prekobrojnim pukovima i starovlaške komite podsećaće pokolenja na vreme smrti, albansku golgotu i vaskrs Srpske vojske. Požutele slike iz skrivnica na tavanima i u drvenim sanducima, kao i zapisi u arhivama, gde su nažalost, našim grehom i nemarnošću ostavljeni, ugledaće svetlost dana na izložbi u odeljenju Zavičajnog muzeja grada pod

Knjiga “Aleksandar Prvi viteški kralj” Dušana Bapca. Nekada najslavniji srpski vladar, danas je najoklevetaniji Srbin Postoji li ličnost koju je srpski narod za života više voleo i nakon njegovog tragičnog kraja za njim više žalio od kralja Aleksandra Prvog Karađorđevića? Od nekadašnjeg najslavnijeg srpskog monarha uz cara Dušana i međunarodno najuvažavanijeg srpskog državnika svih vremena, danas je on najoklevetaniji Srbin kome se uz poplavu naknadne pameti, naslage propagande i veoma slabo poznavanje činjenica iz njegovog doba, pripisuje gotovo sva krivica za nedaće jugoslovenskog eksperimenta. Zašto se to događa, pokušao je da odgovori Dušan Babac, član Krunskog veća Kraljevskog doma Karađorđević u knjizi “Aleksandar Prvi viteški kralj”. Luksuzno dvojezično izdanje “Evro

Prikaz knjige Vladete R. Košutića „Dok su Solunci još govorili“; izdavač: „Čigoja“, 2011, Beograd, str. 116 Reč je o zbirci kazivanja, koje je profesor Vladeta Košutića počeo da prikuplja 1972. godine, prvo iz sokobanjskog, a godinu dana kasnije i iz svrljiškog kraja. Najbolje da prepustim reč samim srpskim ratnicima. Vladeta Košutić posetio je 1972. godine Dragutina Jankovića iz Čitluka, sokobanjska opština, rođenog 1890. Evo njegove priče: „Provrveo sam svuda, i kroz Albaniju, i Krv, i Francusku i Solun. Ranjen prvu put u Mačvi 1914, a drugi put 1916, na Kajmakčalanu… Preko Malte se vraćamo za Solun, sunce ujutro izađe iz vodu, uveče zađe u vodu.“ Veoma je interesantna sudbina Jeremije

Gavrilo Dožić (1881-1950), episkop pećki (potonji Patrijarh srpski) piše o zločinima koje su činili austrougarske trupe koje su se povlačile kroz Bosnu i Hercegovinu nakon sramotnog poraza u Cerskoj bitci, kada su potučeni od strane herojske i skoro goloruke srpske vojske: „Nedavno sam se vratio iz Bosne i Hercegovine, kuda sam putovao sa drinskim odredom. Bio sam na nekoliko kilometara od Sarajeva. To što sam video nemoguće je opisati ljudskim jezikom. Naši dušmani u svojem divljaštvu, niskosti i surovim zverstvima prevazišli su Atilu i Alariha i sve užase istorije čovečanstva do 20. veka. Sve sveštenike, učitelje i sve viđenije Srbe u oblastima koje smo oslobodili oni su umorili pre našeg

Na današnji dan 1990. godine, umro je srpski akademik i član “Mlade Bosne” Vasa Čubrilović, jedan od učesnika atentata na austrougarskog prestolonasljednika Franca Ferdinanda 1914. godine u Sarajevu. Osnovnu školu i gimnaziju pohađao je u Sarajevu. Za vrijeme gimnazijskih dana upoznao se sa Danilom Ilićem, kojeg su mnogi smatrali “mozgom” organizacije “Mlada Bosna”. Nakon atentata na Ferdinada, zbog maloljetnosti, sud ga je poštedio smrtne kazne i osudio na 16 godina teške tamnice, koju je izdržavao u Sarajevu. Poslije raspada Austrougarske monarhije, krajem 1918. godine, oslobođen je i odlazi u Srbiju. Diplomirao je, a kasnije i doktorirao istoriju na Beogradskom univerzitetu. Do početka Drugog svjetskog rata radio je kao profesor na

Priča koja će učiniti da se osetite ponosnim što ste Srbin. Kapetan Cvijović i njegova tri voda trebalo je da budu žrtvovani da bi se svi ostali mogli izvući, ali oni su ipak savladali brojniju bugarsku vojsku, stoga je jednu prelepu priču tim povodom napisao i postavio na svoj Fejsbuk profil novinar Darko Nikolić, a mi je prenosimo u celosti. Lepši govor od majora Gavrilovića ili “Ljudi, mi noćas ima da izginemo” „Ovu sto godina staru priču nećete naći u mom romanu o Gvozdenom puku. Ne može u njega sve da stane. Ali, sto godina otkako se desila, eto je. Da podseti na nešto važno. Ovo je priča o onima

Sve kontroverze povodom stvaranja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Niška deklaracija naišla na loš prijem kod sila Na kraju godine koja je pred nama navršiće se tačno sto leta od formiranja države koja je sedam decenija funkcionisala, s malim prekidom u toku Drugog svetskog rata, najpre kao Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, a potom kao Jugoslavija. Njen nastanak, u zavisnosti od političkih, ideoloških, nacionalističkih, monarhističkih i inih okolnosti, bio je raznoliko tumačen i objašnjavan. Pogotovo nakon raspada zemlje i raznoraznih nacionalističkih euforičnih doterivanja političke prošlosti. Provejavaju razne opcije i objašnjenja, ali jedna od onih nastala u glavama čelnika Kominterne i Komunističke partije Jugoslavije, da je to, zapravo, bila okupacija Hrvatske,