Advokatska kancelarija Radić: Netačni podaci na izložbi „Prihvatni logor Zemun 1942-1944“

Predlažemo da se umesto „Jevrejskog groblja“ stavi „Srpsko pravoslavno groblje u Zemunu“, kako je to konstatovala Državna komisija u Zapisniku sastavljenom 6. decembra 1944.

Memorijalni centar
„STARO SAJMIŠTE“
11075 Beograd, Sajmište 1

Iako nije otvorena za posetioce, zahvaljujući razumevanju rukovodstva Centra, juče (3. 2. 2026) nam je omogućen obilazak Izložbe „Prihvatni logor Zemun 1942–1944“ u Centralnoj kuli Memorijalnog centra „Staro sajmište“, autora postavke dr Milana Koljanina i Asje Drača Muntean.

Bilo bi korisno da se što veći broj ljudi suoči sa nemačkim i hrvatskim zločinima počinjenim nad logorašima „Jevrejskog logora Zemun“ (8.12.1941– 10.5.1942) i logorašima „Prihvatnog logora Zemun“ (10.5.1942–17.4.1944), kao i da saznaju za Srpsko pravoslavno groblje u Zemunu gde je sahranjeno 6.500 žrtava iz „Prihvatnog logora Zemun“.

Pomenuti logori, kao i Srpsko pravoslavno groblje, do oslobođenja Zemuna 22. 10. 1944. nalazili su se na teritoriji Nezavisne države Hrvatske i pod nemačkom okupacionom upravom.

Zapažanja:

Tokom kratkog obilaska Izložbe uočili smo neke podatke, za koje smatramo da su netačni i izuzetno važni. Ukoliko smo u pravu, očekujemo da se ti podaci izmene, posebno pre prezentovanja programa za Sretenje.

Npr.:

1) Na centralnom panou – „ŽRTVE“, nalazi se podatak da je 6.500 žrtava iz 23 grobnice, sahranjeno na Jevrejskom groblju Zemunskog groblja:

„Odmah posle oslobođenja Beograda i Zemuna Anketna komisija za ispitivanje zločina okupatora na Sajmištu organizovala je ekshumaciju žrtava logora zakopanih na Jevrejskom groblju Zemunskog groblja i u Belanovićevoj rupi pored Bežanijskog groblja. U 23 masovne grobnice na Jevrejskom groblju pronađeno je ukupno 6.500 žrtava, a u Belanovićevoj rupi u 70 manjih i 2 velike grobnice ekshumirano je ukupno oko 3.600 žrtava.“

2) Na više postavki nalaze se slike: AJ-RZ-II-544; AJ-RZ-II-545; AJ-RZ-II-546;AJ-RZ-II-547 itd. sa tekstom:

OSTACI LEŠEVA LOGORAŠA SA SAJMIŠTA, ISKOPANI NA JEVREJSKOM GROBLjU U ZEMUNU 6.XII 1944. GODINE.

3) Na spomeniku ispred Centralne kule, nalazi se tekst:

„NA PROSTORU STAROGA SAJMIŠTA NEMAČKI GESTAPO OSNOVAO JE 1941 GODINE LOGOR „SAJMIŠTE“ U KOME JE, UZ POMOĆ DOMAĆIH IZDAJNIKA, SVIREPO MUČENO I UBIJENO PREKO 40.000 LJUDI IZ SVIH KRAJEVA NAŠE ZEMLJE“

PREDSEDNIŠTVO MO SUBNOR-A I DPO MZ ST. SAJMIŠTE

Predlažemo:

Da se ne bi stvarao pogrešan utisak da se radi o 6.500 jevrejskih žrtava iz „Jevrejskog logora Zemun“ i da su te žrtve sahranjene na Jevrejskom groblju u Zemunu, predlažemo da se umesto „Jevrejskog groblja“ stavi „Srpsko pravoslavno groblje u Zemunu“, kako je to konstatovala Državna komisija u ZAPISNIKU sastavljenom 6. decembra 1944. g. „na Srpsko pravoslavnom groblju u Zemunu“.

ZAPISNIK smo nedavno pronašli u Arhivu Vojvodine i očekujemo da se postavi na udarno mesto kako bi se izbegli nesporazumi koji traju 82 godine. Zbog tih nesporazuma Jevrejska opština Zemun podnela je Krivičnu prijavu protiv dr Dušana Bastašića, predsednika UG JADOVNO 1941 iz Banja Luke. Polazeći od te prijave, Treće osnovno javno tužilaštvo i Više javno tužilaštvo u Beogradu predvideli su kaznu do 16 godina zatvora.

Kako se radi o jedinstvenom spisku od oko 10.200 imena žrtava, a Jevreji vode svoje evidencije, verovatno bi više odgovarala dva, umesto jedinstvenog spiska.

U nedostatku dokaza, da su „domaći izdajnici“ (verovatno misleći na Srbe), zajedno sa nemačkim Gestapoom „svirepo mučili i ubili 40.000 ljudi …, predlažemo da se preispita osnovanost takve optužbe.

I na kraju: Polazeći od informacije, da je Centar 17.6.2025. podneo inicijativu Gradu Beogradu da se 26. maj utvrdi za Dan sećanja za srpske žrtve „Prihvatnog logora Zemun“, nakon 6 meseci zatražili smo od Grada informaciju: u kojoj fazi postupka se nalazi ta inicijativa. Dana 17.12.2025. dobili smo odgovor „da Gradska uprava Grada Beograda, ne poseduje dokument koji sadrži traženu informaciju“.

Advokatska kancelarija Radić: Nepotreban problem ili Jadovno 1941. – Jevrejska opština Zemun

Iz tog razloga obaveštavamo Centar da Udruženje građana JADOVNO 1941 iz Banja Luke i UG JADOVNO 1941 iz Beograda, zajedno sa brojnim potomcima srpskih žrtava, planiraju održavanje pomena svake prve nedelje u maju na Srpsko pravoslavnom groblju u Zemunu.

4. 2. 2026.

Advokatska kancelarija Radić

---

Pročitajte još:

---

Vezane vesti:

Ljudi, kako smo do toga došli i čemu se dalje nadamo?

Skandalozno je nazvati skrnavljenjem postavljanje krsta iznad masovne grobnice mučenički stradalim Srbima

Nakon dve krivične prijave Jevrejske opštine Zemun, spremamo se za pravnu borbu

BASTAŠIĆ: NEĆEMO UKLONITI ČASNI KRST NA GROBLjU U ZEMUNU

Nemanja Dević: Logor NDH Zemun, jedno od najstrašnijih mesta užasa i smrti na teritoriji današnje srpske prestonice

Na jevrejskom delu zemunskog groblja uz grobnicu 6.500 Srba postavljen Časni krst