Zajednica udruženja žrtava Drugog svjetskog rata Srbije pokrenuće inicijativu da se obnove pregovori sa Njemačkom u vezi sa plaćanjem obeštećenja, izjavio je predsjednik Upravnog odbora Zajednice Dragan Novović.
![Poljska: Logor - 2. svjetski rat Foto: REUTERS](https://jadovno.com/wp-content/uploads/2016/04/Poljska_logor-300x225.jpg)
On je naveo da više od 200.000 građana Srbije nije uspjelo do danas da naplati odštetu od Njemačke poslije Drugog svjetskog rata, bilo u svoje, ili u ime svojih predaka.
Nenaplaćena šteta, i to samo na osnovu prinudnog rada, procijenjena je na 290 milijardi dolara.
„Naša organizacija ima 90.000 članova, a naknadama za prinudni rad, koje su Nemačka, Austrija i Mađarska isplatile između 2001. i 2008. godine, obuhvaćeno je manje od tri odsto oštećenih u ratnim zbivanjima“, rekao je Novović za „Večernje novosti“.
On objašnjava da su obeštećenje dobili oni koji su preživjeli kocentracione logore i koji su bili živi 1999/2000. godine, međutim, novac nisu dobili njihovi nasljednici, ratni zarobljenici, odnosno pripadnici Vojske Kraljevine Jugoslavije koji su bili u vojnim logorima.
Novović navodi da pravo na naplatu ratne štete, koje ne zastarijeva, imaju ratni vojni zarobljenici i zarobljenici kocentracionih logora, robovski i prinudni radnici, potomci smrtno stradalih lica u znak odmazde i preminulih u logorima, kao i oni čiju je imovinu uništio ili odnio okupator.
„Iz cele Jugoslavije u vojnim logorima je bilo 350.000 zarobljenika, od čega 85 odsto iz Srbije. Samo njih 170.000 dočekalo je kraj rata“, kaže Novović.
Prijedlog zakona o obeštećenju podnijet je još 2004. godine kada je iz Bundestaga bila obećana isplata, ali nikada nije sprovedena.
Novac su do sada, u minornom iznosu, dobile žrtve medicinskih eksperimenta, a Jugoslaviji su vraćene stare demontirane mašine.
Konkretni razgovori u vezi sa obeštećenjem žrtava rata počeli su tek poslije 1970. godine, neposrednim kontaktima između Tita i njemačkog kancelara Vilija Branta.
U aprilu 1973. godine postignut je sporazum po kojem je Jugoslaviji isplaćen novac za privredni razvoj, a koji je upotrijebljen i za odštetu za Srbe stradale u logorima, dok Jevreji i drugi građani koji su pretrpjeli materijalnu štetu u zarobljeništvu nisu pominjani.
Vlada Savezne Republike Njemačke odobrila je zatim Vladi SFRJ povoljnu pomoć od 700 miliona maraka, kao zajam u tri tranše, a vjeruje se da je novac upotrijebljen za pokrivanje deficita, finansiranje izgradnje nuklearne elektrane „Krško“ i za pomoć Crnoj Gori.
Vlada SFRJ obratila se Njemačkoj 5. decembra 1991. godine i 23. aprila 1992. godine, a Udruženje ratnih zarobljenika Jugoslavije tražilo je da se Nijemci vrate za pregovarački sto, što je odbijeno.
Izvor: Radio Televizija Republike Srpske