VERITAS: Povodom 33. godišnjice stradanja Srba u Mirlović Polju

Šestog septembra 1993. godine, u ranim jutarnjim časovima (oko 6.30), u selo Mirlović Polje kod Drniša upala je diverzantsko-teroristička grupa iz sastava Hrvatske vojske (HV). Područje se u tom trenutku nalazilo pod zaštitom UN-a i kontrolom vlasti Republike Srpske Krajine (RSK). U ovom svirepom napadu izmasakrirano je sedam srpskih civila.

Selo je pre rata bilo mešovitog hrvatsko-srpskog sastava. Zbog blizine linije fronta, većina stanovništva je ranije izbegla, pa se u selu zatekao uglavnom stariji srpski živalj. Meštani su odlučili ostati kako bi čuvali kuće i stoku. Na taj korak su se odvažili ohrabreni prisustvom UNPROFOR-a, koji je godinu i po dana ranije preuzeo ulogu zaštitnih snaga u sektoru „Jug“. Međutim, plave bluze ih nisu zaštitile.

Toga jutra, Marija Trzin, kći Ilije (rođena 1928), i njena komšinica Ljubica Trzin, kći Stevana (rođena 1938), pognale su ovce na ispašu. Kada je otpočelo artiljerijsko granatiranje sela, sklonile su se u podrum jedne kuće. Čuvši kucanje, krenule su da otvore vrata. U tom trenutku, hrvatski vojnik je ubacio ručnu bombu u podrum. Eksplozija je na licu mesta usmrtila Ljubicu, dok je Mariju teško ranila. Tek u večernjim časovima, grupa srpskih vojnika pronašla je iznurenu Mariju i prevezla je u kninsku bolnicu, čime joj je spasen život.

Sutradan, 7. septembra, u selo je stigla ekipa Civilne zaštite RSK u pratnji pripadnika Civilne policije UN-a (UNCIVPOL) radi asanacije terena. Pored tela ubijene Ljubice (Stevanove) Trzin, pronađeni su posmrtni ostaci još šest civila. Na zgarištima porodičnih kuća pronađeni su ugljenisani leševi Milana Bibića (1926) i njegove supruge Vasilije (1926). Telo druge meštanke po imenu Ljubica Trzin, kćeri Petra (1937), još uvek je dogorevalo na ruševinama njene kuće. Nedaleko odatle, kod seoske lokve, pronađena su tela Bože Bibića (1907), njegove supruge Božice (1912) i Marte Šarac (1907). Ubijena Marta Šarac bila je rođena sestra teško ranjene Marije Trzin. Mariji je prethodno, u februaru iste godine, na kućnom pragu poginuo i muž Ilija (1924), žrtva granate ispaljene sa hrvatskih položaja.

Sve žrtve su sahranjene istog dana na mesnom groblju bez obdukcije. Desetak dana kasnije, po nalogu istražnog sudije Okružnog suda u Kninu, izvršena je ekshumacija. Sudsko-medicinski pregled obavio je specijalista sudske medicine dr Жeljko Karan iz Banjaluke, u prisustvu vojnih posmatrača UN-a i vojnog lekara britanskog bataljona. Ovaj stručni nalaz i mišljenje o uzrocima smrti dostavljeni su i predstavnicima UNPROFOR-a.

Iako se ovaj ratni zločin protiv civilnog stanovništva odigrao pred očima međunarodnih mirovnih snaga, do danas ni pred međunarodnim ni pred domaćim pravosudnim organima niko nije procesuiran.

Prema detaljnoj dokumentaciji kojom raspolaže DIC „Veritas“, napad na Mirlović Polje izvela je ozloglašena Deveta bojna „Rafael vitez Boban“. Ova jedinica Hrvatskih odbrambenih snaga (HOS), nazvana po ustaškom pukovniku i generalu iz Drugog svetskog rata, tada je delovala u sastavu 114. brigade HV-a. Jedinicom je komandovao Marko Skejo iz sela Ružić kod Drniša. Riječ je o istom pojedincu koji godinama na državnim proslavama u Kninu, potpuno nekažnjeno, predvodi marš svojih crnokošuljaša sa ustaškim insignijama, javno uzvikujući fašistički pozdrav „Za dom spremni“.

DIC „Veritas“ je još u novembru 2011. godine, na zvaničan zahtev, dostavio Tužilaštvu za ratne zločine Republike Srbije kompletnu i nedvosmislenu dokumentaciju o ovom slučaju. Srpsko tužilaštvo je, nakon sprovedenog predkrivičnog postupka, predmet ustupilo Državnom odvjetništvu Republike Hrvatske (DORH). Potpuno je nerealno i apsurdno da se pred hrvatskim pravosuđem, uprkos svim dostavljenim dokazima, svedočenjima, medicinskim nalazima i jasno identifikovanoj vojnoj formaciji i njenom komandnom kadru, ovaj predmet već decenijama formalno vodi „protiv nepoznatih izvršilaca“. Ovakva praksa jasno ukazuje na svesnu opstrukciju i nespremnost Hrvatske da procesuira ratne zločine kada su žrtve Srbi.

Prema popisu stanovništva iz 1991. godine, u Mirlović Polju je živelo 188 građana srpske nacionalnosti. U septembru 2026. godine, u ovom selu nema više nijednog Srbina. Zločin iz 1993. godine tako je ostvario svoj krajnji cilj – potpuno etničko čišćenje ovog dela Dalmacije.

Beograd / Banjaluka, 05.09.2026.

Informativna služba DIC „Veritas“