U blizini sela Jablanac, nadomak Jasenovca, tokom proleća 1942. godine, verovatno u maju, zabeleženo je nekoliko masovnih likvidacija zatočenika ovog zloglasnog logora koje su počinile ustaše, podsećaju iz Muzeja žrtava genocida.
![UBISTVA ŽENA I DECE NA JASENOVAČKOJ EKONOMIJI U JABLANCU: U maju 1942. ustaše su brutalno likvidirale na stotine bolesnih i nemoćnih UBISTVA ŽENA I DECE NA JASENOVAČKOJ EKONOMIJI U JABLANCU: U maju 1942. ustaše su brutalno likvidirale na stotine bolesnih i nemoćnih](https://www.novosti.rs/data/images/2024-05-07/480115_ndh-zene-i-deca_fmob.jpg)
Na osnovu svedočanstva Jakice Fincija, najpre je ubijeno 200 bolesnih zatočenika logora u Jasenovcu. Nekoliko dana kasnije ustaše su postrojile sve Jevreje u logoru, a potom izdvojile 400 starih i bolesnih i odveli ih u Jablanac, gde su ih likvidirali na najsvirepiji način.
Miša Danon, preživeli zatočenik, svedočio je da je u Kuli u to vreme bilo zatvoreno oko 400 žena, koje su ustaše sedam dana ostavile bez hrane i vode, a zatim im dale kašu prepunu soli zbog koje su masovno umirale u teškim mukama.
Kako se navodi na sajtu JU Spomen područje Jasenovac, u iseljenim srpskim selima Jablanac i Mlaka ustaše su u leto 1942. formirale logorske ekonomije, na kojima su tokom sezonskih poljoprivrednih radova radili zatočenici iz logora u Staroj Gradiški i Jasenovcu. Po završetku radova, izmučene, gladne i bolesne logoraše likvidirali su u selu, a na njihova mesta dovodili nove žrtve. O strahotama Jablanca svedoče masovne i pojedinačne grobnice u okolnim šumama.
Prema svedočenju Jelke Cihaber, osim Srba, u ograđenom selu su ubijani i Jevreji i Romi, a svi bunari su bili zaraženi jer su u njih bacani leševi. Za muški deo logora u selu upotrebljavane su dve kuće, a za ženski tri. Oko Jablanca je bilo 12 bunkera i bodljikava žica.
Tokom Drugog svetskog rata poginula su 182 meštana ovog sela, a tačan broj ubijenih sa strane ne zna se. Godine 1964. zbog poplava i malog broja domaćinstava selo je raseljeno.
Opštinski odbor Saveza udruženja boraca NOR-a Novska postavio je 24. maja 1989. spomen ploču na mestu gde se nekada nalazio Jablanac, ali je ona tokom poslednjeg rata razbijena, pa sada nema više nijedne oznake da je ovo nekada bilo mesto velikog stradanja.
Izvor: NOVOSTI