Stroga tajna: Poznate ličnosti iz SFRJ koji su bili u četnicima

Datum objave: četvrtak, 22 marta, 2018
Veličina slova: A- A+

Mnoge poznate ličnosti u bivšoj SFRJ koje su pronosili slavu komunističke Jugoslavije bili su pripadnici četničkog pokreta i Dražini saborci ili njegovi omladinci. Iznenadićete se ko je sve bio u četnicim

Autor knjiga o generalu Dragoljubu Mihailoviću nastavlja da otkriva istorijske činjenice i malo poznate stvari o četničkom pokretu. Telegraf.rs prenosi još jednu od priča Miloslava Samardžića.

Naime, mnoge poznate ličnosti bile su pripadnici četničkog pokreta na čelu s Dražom a među njima su i košarkaška legenda Bora Stanković, glumac Mija Aleksić, prva Zvezdina zvijezda Rajko Mitić, ali i čuveni košarkaški stručnjak Aleksandar Nikolić, scenarista Novak Novak i mnogi drugi.

Samardžić piše da je u jesen 1943. godine, poslije kapitulacije Italije, došlo do velikog priliva intelektualaca u partizanski pokret – oni se tome nisu obradovali, naprotiv, tvrdi ovaj historičar.

Poslijeratnom pogromu izbjegao je student Aleksandar Aca Nikolić, omladinac Štaba 501. On će postati jedan od glavnih tvoraca jugoslovenskog košarkaškog čuda i vjerovatno najuspješniji reprezentativni trener svog doba. Pod njegovim vođstvom osvojene su prve medalje na evropskim i svjetskim prvenstvima šezdesetih godina.

Još jedna košarkaška legenda, tada student veterine, Borislav Bora Stanković, bio je beogradski ravnogorski ilegalac. Prema neproverenim informacijama, njegovog oca su ubili komunisti.

Poslijeratnom pogromu izbjegao je student Aleksandar Aca Nikolić, omladinac Štaba 501. On će postati jedan od glavnih tvoraca jugoslovenskog košarkaškog čuda i vjerovatno najuspješniji reprezentativni trener svog doba. Pod njegovim vođstvom osvojene su prve medalje na evropskim i svjetskim prvenstvima šezdesetih godina.

Još jedna košarkaška legenda, tada student veterine, Borislav Bora Stanković, bio je beogradski ravnogorski ilegalac. Prema neproverenim informacijama, njegovog oca su ubili komunisti.

Čuvena glumica iz šezdesetih godina Branka Mitić tokom rata je bila član Ženske ravnogorske organizacije saniteta (ŽROS) Deligradskog korpusa. Predsednica ŽROS-a i Jugoslovenske ravnogorske omladine Deligradskog korpusa, Danica Ivković, ćerka dr Ivkovića iz Aleksinca, strijeljana je od komunista 26. novembra 1944. na Bubnju kod Niša.

Glumac Ljubiša Bačić bio je u propagandnoj sekciji Čegarskog korpusa, koja je organizovala skečeve i priredbe. U toj sekciji nalazio se i potonji čuveni glumac Mića Tatić, kao i još jedan Nišlija, ništa manje čuveni glumac, Živojin Žika Milenković. Žikin otac Aleksandar, radnik Niške železničke radionice, bio je pripadnik Dražine železničke organizacije.

Novak Novak (Novaković), čiji je otac, sveštenik Ješa Novaković, poslje rata strijeljan u Kruševcu, dao je Dragutinu Dobričaninu ulogu Vase S. Tajčića u kultnoj seriji „Pozorište u kući”. Kroz taj lik je, koliko je to bilo moguće u ono doba, prikazana građanska klasa, koju su uništili komunisti.

– Za razliku od ostalih boraca, seljaka i radnika, ljekari su, općenito uzevši, kao intelektualci i već formirani ljudi teže pristupačni prevaspitavanju u duhu narodnooslobodilačke borbe – pisao je šef saniteta Vrhovnog štaba, dr Gojko Nikoliš.

Zato je tražio “najvišu budnost“ prema tim ljekarima, dok je “glavno uporište“ medicinske službe i dalje bilo “bolničarsko osoblje koje je u toku ove dvogodišnje borbe višestruko dokazalo svoju odanost ciljevima NO borbe”.

U to doba, 30. novembra 1943. godine, Četvrta crnogorska brigada je ovako izvještavala o razlozima strijeljanja jednog dezertera iz 6. crnogorske brigade:

“Mi smo sudili ovom bjeguncu 6. brigade zato što je bio vrlo opasan tip (intelektualac) koji je išao kod četnika…“

Masovnim likvidacijama, naročito poslje “oslobođenja“, srpski narod je teško osakaćen, što se najbolje uočava po kasnijim uspjesima Dražinih ljudi koji su preživjeli to “vrijeme smrti“.

Tako, Dražin poručnik Milisav Šurbatović u Americi postaje šef inženjerske ekipe projekta “Apolo 11″. U projekt je, inače, bilo uključeno još pet srpskih emigranata. Milorad Drašković iz Beograda, šef Štaba 501 Jugoslovenske ravnogorske omladine, postao je profesor na Stenfordu i direktor Arhiva Huverovog instituta.

Još jedan omladinac iz Štaba 501, Dimitrije Đorđević iz Beograda, bio je redovni profesor Kalifornijskog univerziteta i gostujući profesor na mnogim univerzitetima, uključujući i Kembridž. Bio je član Američkog istorijskog društva i niza drugih naučnih ustanova. Kao i Drašković, autor je više naučnih radova, a njegov opis Mathauzena – u koji je dopao kao Dražin četnik – spada u najbolje opise ovog koncentracionog logora.

Ono što su Drašković i Đorđević bili u Americi, u Francuskoj je bio Branislav Stranjaković,rođeni Užičanin, Dražin beogradski ilegalac. Stranjaković je doktorirao u Ženevi, na temi “Lenjin i Treća internacionala“. Kao svjetski ekspert za komunizam, posle smrti Borisa Suvarina uređivao je časopis “Istok-Zapad“, u Parizu. Objavio je više knjiga, a zajedno sa Miloradom Draškovićem i „Biografski rečnik Kominterne“.

Aleksandar Đokić “Ćosa“ iz Sibnice pod Kosmajem, beogradski student, omladinac Štaba 501, završio je dva fakulteta u Ženevi, postao doktor nauka i poznati naučnik u Švajcarskoj.

Pukovnik Živan Knežević iz Beograda, šef Vojnog kabineta u vladi Slobodana Jovanovića, postao je američki oficir i, uz Dražu, jedini Srbin nosilac najvećeg američkog odlikovanja namjenjenog strancima – Legije zaslužnih.

Šef beogradskih ilegalaca, potpukovnik Žarko Todorović “Valter“ iz Beograda, poslje izlaska iz Mathauzena 1945. postaće pukovnik Legije stranaca, a po završetku vojne karijere visoki činovnik francuske vlade.

Još jedan četnički oficir postao je američki univerzitetski profesor: kapetan Petar Bubreško, ratni komandant Trebinjskog sreza, šef propagande Trebinjskog korpusa i urednik lista „Glas Kosova“. Bubreško je diplomirao francusku književnost na Sorboni, prije rata je bio profesor francuskog jezika u Trebinjskoj gimnaziji, a poslje rata na Teksaškom univerzitetu. Poznavao je Jovana Dučića, a 1951, uz pomoć bivšeg ministra Jovana Đonovića, upravo on objavljuje tri do tada nepoznata dijela velikog pesnika: “Staza pored puta“, “Moji saputnici“ i “Jutra sa Leutara“.

Niz onih koji su nekako izmakli dželatima, iako nisu emigrirali, počinjemo s kapetanom dr Nemanjom Vurdeljom iz saniteta Dražine Vrhovne komande. On je postao utemeljivač neurologije i psihijatrije u Vojvodini. Bio je osnivač Katedre za neurologiju, psihijatriju i medicinsku psihologiju na Univerzitetu u Novom Sadu. Preminuo je 2004, u 97. godini života.

Rat su preživjela i dva čuvena Dražina ilegalca iz Slovenije: Leon Štukelj, najuspešniji sportista u istoriji Slovenije i Aleksandar Bajt, koji će postati najpoznatiji slovenački ekonomista.

(Bosanski nacionalisti)

Izvor: VIDOVDAN

Vezane vijesti:

Vlado Šipčić – poslednji četnik; oružanu borbu je vodio sa …

Ispovest Slavoljuba Zakića: Još traje rat četnika i partizana

Vojni sveštenik Srednjebosanskog Četničkog korpusa: „Braćo …




Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top