Od 24. Juna 1941, Dana sjećanja na Jadovno, prošlo je:

JADOVNIČANI PORUČUJU:

Teče 80-ta godina od početka Pokolja, genocida počinjenog nad srpskim narodom od strane NDH. Osamdeset godina od tragedije na Velebitu, ličkom polju, ostrvu Pagu. Ako Bog da, sabraćemo se 19. juna 2021. kod Šaranove jame.

 

Stotinu godina od oslobađanja i ulaska Srpske vojske

Datum objave: utorak, 6 novembra, 2018
Objavljeno u Prvi svjetski rat
Veličina slova: A- A+

Na poziv nove vlasti u Sarajevu, prve jedinice Druge srpske armije Vojske Kraljevine Srbije stupile su 4. novembra na tlo BiH, preko Višegrada, nakon čega vojvoda Stepa naređuje ubrzani marš ka Sarajevu, u koje srpska vojska ulazi 6. novembra, navodi istoričar Aleksandar Kostović

Foto: Srna

Priredio: Srđan JEREMIĆ

Na današnji dan prije 100 godina slavna pobjednička Druga srpska armija Vojske Kraljevine Srbije, kojom je komandovao vojvoda Stepa Stepanović, umarširala je u Sarajevo, čime je i simbolično okončana četrdesetogodišnja austrougarska okupacija BiH.

Istoričar Aleksandar Kostović naglašava da srpska vojska u Sarajevo nije ušla pod borbom, za razliku od jeseni 1914. godine, kada je vraćena sa prilaza gradu i kada su se na Romaniji sedmicama vodile bitke, već na poziv nove narodne vlasti kako bi održavala red i mir.

“Nakon proboja Solunskog fronta u Prvom svjetskom ratu, a tokom oslobađanja Srbije i Crne Gore, raspada se austrougarska vlast u većini njenih pokrajina. Stvorena je vlast narodnih vijeća, a u Hrvatskoj, Slavoniji i Sloveniji Država Slovenaca, Hrvata i Srba”, kaže Kostović.

On navodi da je u BiH formirana nova, domaća vlast na čelu sa Narodnim vijećem u Sarajevu, koje je imalo svoje predstavnike u Narodnom vijeću Slovenaca, Hrvata i Srba u Zagrebu.

“Kao izvršni organi formirani su Glavni odbor Narodnog vijeća za BiH /za predsjednika imenovan Gligorije Jeftanović/ i Narodna vlada, koja 1. novembra preuzima vlast od austrougarskog zemaljskog poglavara.

Dva dana nakon toga, Austrougarska kapitulira, a na terenu dolazi do opšteg bezvlašća i nereda koji doprinose atmosferi nesigurnosti”, ukazuje Kostović.

Prema njegovim riječima, Narodno Vijeće u Zagrebu, bez obzira što nije uspjelo da stvori svoju vojsku u Hrvatskoj, šalje grupu visokih oficira u BiH sa ciljem stvaranja vojske na ovoj teritoriji.

Ali, Narodna vlada u Sarajevu odbija bilo kakvu saradnju po tom pitanju, naglašavajući da je proklamovala ujedinjenje sa Srbijom i da je pozvala srpsku Vrhovnu komandu da pošalje svoje trupe kako bi održavale red.

“Na poziv nove vlasti u Sarajevu, prve jedinice Druge srpske armije stupile su 4. novembra na tlo BiH, preko Višegrada, nakon čega vojvoda Stepa naređuje ubrzani marš ka Sarajevu, u koje srpska vojska ulazi 6. novembra”, navodi Kostović za Srnu.

Kada je riječ o dočeku srpske vojske, Kostović napominje da taj istorijski momenat najbolje opisuje govor povjerenika Narodnog vijeća u Sarajevu Vasilja Grđića /objavljen u beogradskim “Večernjim novostima” 13. novembra 1918. godine/, koji je “Bijelim orlovima ovjenčanim vijencima pobjede” poželio dobrodošlicu u Sarajevo i BiH.

Kostović naglašava da je tih dana postojalo prilično jasno raspoloženje i među katoličkim i muslimanskim stanovništvom da BiH proglasi direktno ujedinjenje sa Srbijom.

“Da do takvog raspleta ne dođe mnogo su doprinijeli i srpski predstavnici iz BiH u Jugoslovenskom odboru, ali i neodlučnost Narodne vlade u Sarajevu.

Za razliku od svojih političkih predstavnika u Jugoslovenskom odboru, veliki dio srpskog stanovništva BiH, kao i jedan dio njegove političke i intelektualne elite, nije mogao da shvati zašto se vjekovni san ujedinjenja sa Srbijom zamjenjuje nekim maglovitim jugoslovenstvom”, ističe Kostović.

Regent Aleksandar Karađorđević proglasio je prvu zajedničku državu Južnih Slovena – Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca 1. decembra 1918. godine.

Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca zauzimala je teritoriju današnje Srbije, BiH, Makedonije i Crne Gore, ali i najveći dio današnje Hrvatske i Slovenije.

Još početkom Prvog svjetskog rata Kraljevina Srbija objavila je da su njeni ciljevi ujedinjenje Srba, Hrvata i Slovenaca, što je i potvrđeno Niškom deklaracijom Skupštine Kraljevine Srbije 7. decembra 1914. godine.

Konkretni pregovori o ujedinjenju u buduću državu postignuti su na Krfu, gde je 20. jula 1917. godine donesena Krfska deklaracija, a u Ženevi 9. novembra 1918. godine takozvani Ženevski sporazum.

Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca promijenila je 1929. godine naziv u Kraljevina Jugoslavija.

Izvor: SRNA

Vezane vijesti:

Srbi iz Bosne i Hercegovine u vrtlogu Prvog svjetskog rata

Austrougarska naredba: Dajte nam crkvena zvona da napravimo topove…




Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top