Prebilovci kao vrednost i svetinja

Piše: Jadovno 1941.

STAV SND PREBILOVCI

Po svemu što ih obeležava Prebilovci su posebna, višeznačna, vrednost srpskog naroda i trebalo da budu u rangu Vida, Zejtinlika, Šumarica, Ćele Kule, i drugih, sličnih mesta. Oni zaslužuju da se novim ili hercegovačkim Vračarem. Zbog toga bi trebalo da budu obnovljeni, zaštićeni i sačuvani kao živo selo, kulturno.spomenik i memorijalno područje, etno-park i park-prirode. Za sve to postoje razlozi i uslovi. Ovde ne treba objašnjavati zašto trenutno nemaju pažnju kakvu zaslužuju, što su prepušteni nekažnjenom uništavanju i zaboravu. Nažalost, slična je sudbina i mnogih drugih vrednosti ovoga naroda, ali to nije opravdanje za dalju pasivnost i mirenje sa postojećim.

Potpuna i autentična obnova Prebilovaca

Prebilovce treba obnoviti u potpunosti, autentično kako su izgledali do rušenja i paljenja 1992. Dakle trebalo bi obnoviti i kuće u koje nema ko da se vrati ili da ih povremeno koristi, u središnjem delu – Selu i svim zaseocima : Grliću, Kulinama, Mrvićima, Rjevcima, Kravarici i Brdu.

Sve stare kuće treba autentično obnoviti, materijalima kojima su bile prvobitno izgrađene : kamen, krečni malter, drvo, klasičan crep ili kamene ploče…

Van pomenutih celina, novije kuće mogle bi da se grade i od savremenih materijala, s tim što bi trebalo propisati ili preporučiti da grade po uzoru na stare, koliko je moguće.

Pored kuća treba i druge objekte, kao što su štale, pojate torovi…

Dakle obnavljalo bi se sve osim ako bi se vlasnici protivili obnovi ili ne bi prihvatili uslove obnove, koja bi bila besplatna, ali u mogućnost zaključenja posebnog ugovora o njihovom korišćenju za smeštaj posetilaca sela.

Trebalo bi dovršiti obnovu Hrama, popravaku grobnica i spomenika na seoskom groblju, obnovu seoskog doma, škole, zadružnog magacina (štale), spomenika i parka između doma i škole, kao i parka ispred groblja. Mogli bi se obnoviti i zidovi između zabrana(ograda) i drugo što bi bilo od značaja.

Prebilovce treba obnoviti kao posebnu vrednost srpskog naroda. Prebilovci su i opšte ljudska vrednost, koju treba obnoviti, zaštiti, sačuvati i koristiti za razvoj sela i povratak stanovništva. Sveukupno, Prebilovci imaju kulturno – istorijska značaj, a zajedno sa okolinom su društveno i prirodno bogatstvo.. Sve vrednosti i višeznačna bogatstva Prebilovaca su sada ugroženi ili uništeni i selu preti opasnost od brzog nestajanja..