„PEČAT MILORADA EKMEČIĆA“: Blistavo delo i častan život

U susret kapitalnom delu „Pečat Milorada Ekmečića“, novom izdanju kompanije „Novosti. Omažu akademiku, vrsnom srpskom i evropskom istoričaru

Razmišljanja i naučni stavovi akademika Milorada Ekmečića (1928 – 2015), jednog od vodećih srpskih i evropskih istoričara, čine se aktuelnijim danas nego ikada. Njegove naučne preokupacije, za koje se može reći da su jedinstvene u našoj istoriografiji, odnose se prvenstveno na istorijske procese koji su određivali i uticali na sudbinu srpskog naroda i srpske države tokom pola milenijuma, s tim što je najveći deo svog profesionalnog rada posvetio ideji jugoslovenstva.

Stvaranje Jugoslavije i raspad zajedničke države bila je njegova i naučna i lična preokupacija, kao i sva previranja i procesi u Bosni i Hercegovini, od nacionalnih pokreta, ustanaka. Naravno, istoričar takvog formata i interesovanja imao je i potrebu da definiše osnove građanske diktature u Evropi između dva rata, jer politika vodećih zemalja Evrope, kao i SAD, najdirektnije je „ispisivala“ istoriju srpskih država i srpskog naroda, „prekrajala“ je, podbunjivala i konstruisala prema sopstvenim interesima i prioritetima.

NAUČNIK BEZ PREMCA

Delovi knjige dostojni su najuzbudljivijih književnih rukopisa, proročkog anticipiranja onoga što živimo danas, istorije, geostrategije, kulture, mentaliteta na balkanskim prostorima. To akademika Ekmečića svrstava u najreprezentativnije naučnike naše savremene istorije.

Kako je prolazio i koja je cena tih istorijskih vratolomija, pa čak i „egzekucija“ nad srpskim narodom, najbolje se može saznati iz njegove kapitalne monografije „Dugo kretanje između klanja i oranja; Istorija Srba u novom veku (1492-1992)“, koja je doživela pet izdanja. U tom poslednjem, petom, Ekmečić je dodao obimno poglavlje „Srbi u vreme agonije Federativne Jugoslavije 1945-1992“, na stotinak strana.

Rođen u Bosni, u Prebilovcima, gimnazijalac i maturant iz Mostara, diplomirao je istoriju na Filozofskom fakultetu u Zagrebu, gde je i doktorirao. Specijalizirao je u Prinstonu, predavao na Filozofskom fakultetu u Sarajevu, zatim, na Filozofskom fakultetu u Beogradu do penzionisanja. Član Akademije nauka i umetnosti BiH, član Srpske akademije nauka i umetnosti, dopisni član Crnogorske akademije nauka i umetnosti, član Senata Republike Srpske, a Udruženje istoričara RS svoju najprestižniju nagradu za istorijsku nauku nazvalo je njegovim imenom.

U verskom ratnom kovitlacu koji je zahvatio BiH, akademik Ekmečić i njegova porodica bili su maltretirani, terorisani, hapšeni. Ostrašćene vođe „Zelenih beretki“, držale su ga zatvorenog 47 dana, tri puta su ga hapsili i mučili, i brutalno pretukli optužujući ga da je „glavni četnik“ koji „kolje djecu“, i glavni ideolog „šešeljevaca“. Na profesorovo nepristajanje na saradnju, Ismet Bajramović Ćelo krvnički ga je pretukao. Posle života i profesorske karijere u Sarajevu, spasavajući svoj i život svoje porodice, poslednje godine naučnog i profesorskog rada proveo je u Beogradu.

U knjizi „Pečat Milorada Ekmečića“, u izdanju Kompanije „Novosti“ i IP „Naš pečat“, objedinjeni su integralno poglavlje iz Ekmečićeve monografije „Srbi u vreme agonije Federativne Jugoslavije 1945-1992“, kao i njegovi retki i, tim pre, dragoceni intervjui koje je dao za „Večernje novosti“ i politički magazin „Pečat“, a koji govore i o savremenim političkim zbivanjima: „Građanski rat u Jugoslaviji 1992-1995″ vođen je u okviru američkog aksioma da srpski narod ne može odbraniti državu koju je stvarao dva poslednja veka i da politički mora ostati u isfragmentiranom stanju, bez višeg stepena jedinstva“.

Pročitaćete zašto je bio najprisluškivaniji srpski intelektualac u Sarajevu, na koji se način kroz naučnu misao čitavog života oslobađao najrazličitijih zabluda, kako je, kao gotovo mitski junak, znao dželatu da zvizne šamarčinu gledajući prezrivo smrti u lice, zašto je tvrdio da se „kroz istoriju uvek melju naše kosti“, kada „komšije postaju rulja“, kao i jednu od možda najupečatljivijih naučnih analiza uticaja velikih svetskih sila na dešavanja u ovom delu Evrope, koju je iznedrila savremena istorijska misao.

Autor: Jelena Jovović Maja Ješić

Izvor: NOVOSTI

Vezane vijesti:

PORUKE MILORADA EKMEČIĆA (1928-2015): SRBIJI SE …

Akademik Milorad Ekmečić, istoričar – Predstoji nam nova …

Milorad Ekmečić: Mrak nadolazećeg rata | Jadovno 1941.

Odlazak jednog od najumnijih Srba: U Beogradu preminuo dr …