O Popisu – Knjiga Jadovno 1.

ENGLISH VERSION

DJELOMIČNI IMENIČNI POPIS ЖRTAVA UBIJENIH U KOMPLEKSU HRVATSKIH LOGORA SMRTI GOSPIĆ – JADOVNO – PAG OD 11. APRILA DO 21. AVGUSTA 1941. GODINE

U kompleksu logora smrti Nezavisne Države Hrvatske, Gospić-Jadovno-Pag, na području Like, Velebita, podvelebitskog podgorja i ostrva Paga, u samo 132 dana njegovog postojanja, ustaše i drugi hrvatski zločinci, na najsvirepiji način usmrtili su 40.123 žrtve, od tek rođene djece do ljudi u dubokoj starosti. Međužrtvama je bilo 38.010 Srba, 1.998 Jevreja, 88 Hrvata, 11 Slovenaca, devet muslimana, dva Mađara, dva Čeha, jedan Rus, jedan Rom i jedan Crnogorac.

Imenični popis žrtava izradio je dr Đuro Zatezalo i objavio ga u svom kapitalnom djelu Jadovno – kompleks ustaških logora 1941. Na sakupljanju podataka i izradi imeničnog popisa Zatezalo je, zaključno sa 1991. godinom, radio više od 20 godina. Raspad SFR Jugoslavije onemogućio je njegov dalji rad i zbog toga je ovo samo djelomični popis usmrćenih u ovim logorima i njihovim stratištima. Popis sadrži podatke samo za 10.502 žrtve.

Od 10.502 navedene žrtve 9.663 su Srbi (među kojima je 1.014-oro djece uzrasta do 15 godina), 762 su Jevreji (među kojima je 15-oro djece), 55 Hrvati, devet muslimani, osam Slovenci, jedan Mađar, jedan Čeh, jedan Rus, jedan Rom i jedan Crnogorac.

Po socijalnoj strukturi je najviše seljaka – 71,9%, zatim djece do 15 godina života – 9,7%, odna 3,9% zanatlija, 3,3% radnika, 2,5% činovnika, 2,1% željezničara, 1,3% studenata, 1% gostioničara, 1% učitelja i profesora i 3,3% drugih zanimanja.

U imeničnom popisu prezimena žrtava data su azbučnim redom, navedena po mjestima, opštinama, srezovima ili po mjestima iz kojih su ih ustaše odveli.

Pri izradi popisa, dr. Đuro Zatezalo koristio je arhivsku i memoarsku građu u sljedećim arhivima:

• Arhiv Hrvatske, Zagreb;
• Arhiv Instituta za historiju radničkog pokreta Hrvatske, Zagreb;
• Historijski arhiv Bjelovar;
• Historijski arhiv Dubrovnik;
• Historijski arhiv Karlovac;
• Historijski arhiv Slavonski Brod;
• Historijski arhiv Rijeka;
• Historijski arhiv Zadar;
• Arhiv Bosne i Hercegovine, Sarajevo;
• Arhiv Bosanske Krajine, Banjaluka;
• Arhiv Hercegovine, Mostar;
• Arhiv Jugoslavije, Beograd;
• Arhiv Srbije, Beograd;
• Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Beograd;
• Arhiv Vojvodine, Novi Sad;
• Arhiv Srpske Pravoslavne crkve, Beograd;
• Državni arhiv, Rim.

Osim građe u arhivima, Zatezalo je koristio i građu organizacija SUBNOR-a, kako kotarskih tako i opštinskih odbora, koja se odnosi na žrtve iz vremena Drugog svjetskog rata.

Budući da je popis, kako je već rečeno, samo djelomičan, Udruženje Jadovno 1941. poziva sve potomke ubijenih na Jadovnu da pomognu u otkrivanju potpune istine o ovom strašnom zločinu i, ukoliko imaju podatke o svojim pobijenim precima, popune UPITNIK ZA ЖRTVE RATA 1941-1945. Ako potomci pronađu svoje pretke na postojećem popisu a žele dopuniti spisak nekim dodatnim podatkom o žrtvi, ili dodati sliku, takođe to mogu učiniti popunjavanjem UPITNIKA.

Sadržaj