Od 24. Juna 1941, Dana sjećanja na Jadovno, prošlo je:

JADOVNIČANI PORUČUJU:

Teče 80-ta godina od početka Pokolja, genocida počinjenog nad srpskim narodom od strane NDH. Osamdeset godina od tragedije na Velebitu, ličkom polju, ostrvu Pagu. Ako Bog da, sabraćemo se 19. juna 2021. kod Šaranove jame.

 

Kolaboracionistička štampa: Aprilska šala protiv lažnog pisanja (3)

Datum objave: subota, 18 juna, 2016
Veličina slova: A- A+

Pripadnicima jevrejske i romske nacionalnosti ili licima koja su u braku s njima bilo je zabranjeno izdavanje i štampanje propagandnih knjiga i spisa

Aleksandar Stojanović
Aleksandar Stojanović

Aleksandar Stojanović

Molbe za izdavanje štampanih materijala trebalo je podnositi Propagandnom odeljenju „S” i uz njih priložiti: ime i adresu autora, članski broj kod Novinarskog udruženja, ime i adresu izdavača, ime i adresu štamparije. Pripadnicima jevrejske i romske nacionalnosti ili licima koja su u braku sa njima, bilo je zabranjeno izdavanje i štampanje propagandnih knjiga i spisa.

„Službene novine” bile su zvanično glasilo vlasti Saveta komesara, a potom i Nedićeve vlade. Pravo uređivanja i izdavanja ovog lista imalo je Ministarstvo prosvete. Prvenstvena funkcija „Službenih novina” sastojala se u pravnom regulisanju upravljanja zemljom putem objavljivanja određenih zakonskih propisa. Ove novine po zvaničnoj dužnosti objavljivale su sve uredbe domaćih vlasti, kao i sve odluke i rešenja po službenim pitanjima državnih platežnika. Prvi broj tokom okupacije objavljen je 11. juna 1941. godine, a izlazile su u kontinuitetu do septembra 1944. godine. Uprava i uredništvo lista nalazili su se u Beogradu, u Brankovoj ulici broj 20. Urednik je bio Milan Stepanović, a potom dr Sava Popović.

„Službene novine” u početku su iz­ lazile sredom i petkom, a potom svakog utorka i petka. Prve rubrike bile su ispunjene uredbama, naredbama, objašnjenjima, pozivima i drugim dokumentima. U ustaljenim rubrikama objavljivani su: dekreti, konkursi, službene objave, tehnički radovi, prodaje, sudski oglasi, nevažeće isprave, podaci o društvima i zborovima, odluke gradskih i opštinskih organa vlasti, strukovnih udruženja i drugo. Sve uredbe koje su donošene i potom objavljivane u „Službenim novinama” od kraja avgusta 1941. godine potpisivao je predsednik Vlade narodnog spasa i njegovi ministri. Nije poznato koliki je bio tiraž lista, ali je izvesno da se radilo o velikom broju primeraka, s obzirom na činjenicu da su sve institucije i vlasnici privatnih preduzeća bili dužni da se pridržavaju uredaba objavljenih u listu, a samim tim i da ga kupuju.

Službeni organ Gradskog poglavarstva grada Beograda bile su „Opštinske novine”, čiji su prvi brojevi izašli još krajem 19. veka.

„Opštinske novine” objavljivane su i tokom aprila 1941. godine i u kraćem periodu bile su praktično jedini dnevni list koji je izlazio u Beogradu. Kao i većina potonjih listova koji su izlazili u okupiranoj Srbiji, bile su podvrgavane strogoj cenzuri i obavezne da na prvim stranicama prenose pisanje nemačke štampe i agencijske vesti o stanju na frontovima. Redakcija lista, koji je štampala štamparija „Gregorić”, nalazila se u Ulici kneginje Olge br. 21.

„Opštinske novine” uglavnom su prenosile objave za narod i naređenja okupacionih vlasti, ali su imale i sopstvene informativne

„opštinske novine”, naslovna strana prvog okupacionog broja
„opštinske novine”, naslovna strana
prvog okupacionog broja

rubrike, u kojima je pisano o životu u srpskoj prestonici. Na taj način, one su, po formi, predstavljale kombinaciju službenog i dnevnog informativnog glasila. Upravo su tekstovi iz rubrike „Beogradska hronika” polovinom juna 1941. godine doprineli da okupator zabrani izlaženje ovog lista: u više nastavaka pisano je o nemogućnosti vlasti da se izbori sa crnoberzijanskom trgovinom i manipulacijama, kao i o lošoj snabdevenosti beogradskih pijaca. Jedan od tekstova, „Aprilska šala”, pisan kritički i izuzetno oštrim stilom, bio je direktno uperen protiv lažnog pisanja „Novog vremena” o tobože punim tezgama beogradskih pijaca i sigurno je privukao pažnju – kako okupatora, tako i kolaboracionističke cenzure. Poslednji broj „Opštinskih novina” u formi dnevnog informativnog lista izašao je 19. juna 1941. godine i bio je zaplenjen od strane nemačke cenzure, nakon čega je i zabranjeno izlaženje lista. Obnovljeno je tek u decembru, ali je list, na zahtev okupatora i predsednika begradske opštine Dragomira Dragog Jovanovića, nastavio da publikuje isključivo službeni materijal Beogradske opštine „od opšteg interesa namenjen javnosti”.

Prvi dnevni list koji je bio pokrenut prema okupatorskim pravilima o izdavaštvu i distribuiran na teritoriji cele okupirane Srbije bilo je beogradsko „Novo vreme”, čije je prvo izdanje objavljeno 16. maja 1941. godine. Vlasnik i izdavač lista bilo je „Srpsko izdavačko preduzeće” a. d., dok je direktor bio Dragomir Dragi Stojadinović, brat dr Milana Stojadinovića, bivšeg predsednika vlade. Redakcija je bila smeštena u Dečanskoj ulici br. 31 u Beogradu, a izvršno štampanje lista obavljala je novoosnovana štamparija „Novo vreme”. Uredništvo lista bilo je sastavljeno od urednika i novinara predratnih beogradskih listova „Politika”, „Vreme” i „Pravda”, a nedugo po njegovom pokretanju na teritoriji okupirane Srbije s Banatom organizovana je i mreža dopisnika, zasnovana na predratnim dopisništvima pomenutih listova.

(Nastaviće se)

Izvor: POLITIKA, subota 18 jun 2016., str. 22

 

Vezane vijesti:

Kolaboracionistička štampa: Ubiti sve golubove pismonoše (1)

Kolaboracionistička štampa: Spisak režimskih novinara (2)

Kolaboracionistička štampa: Prenošenje poruka okupatora (4)

Kolaboracionistička štampa: Manipulacije informacijama (5)

 




Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top