“Beli Česi” u ruskom građanskom ratu Česi su imali bitnu ulogu tokom građanskog rata u Rusiji. Češka legija je bila deo ruske vojske i do oktobra 1917. godine brojala je oko 30.000 ljudi, većinom ratnih zarobljenika iz austrougarske vojske. Na inicijativu Tomaša Masarika, legija je preimenovana u Čehoslovački armijski korpus, a cilj je bio nastavak borbe protiv Nemaca. Zbog toga su se sporazumeli sa novom boljševičkom vladom da prođu do Vladivostoka i da se odatle vrate u domovinu. Međutim, sporazum je propao zbog pokušaja da se razoruža korpus. Umesto toga, Česi su razoružali boljševičke vojnike u Čeljabinsku u junu 1918. godine. Često su ih zvali “Beli Česi”. Čehoslovačka legija je

Nekada davno, kada je svet bivao obojen krvlju, kada se vodio Veliki rat, uprkos silnom neprijateljstvu – znalo se da su sa obe strane ratovala gospoda. Nekada davno, kada su preko Ade Ciganlije leteli meci i bombe, Srbi su učinili nešto što Austrijanci i danas pamte, odajući počast nejakoj ali gospodskoj srpskoj vojsci. Te davne 1914. godine vodila se borba za Adu Ciganliju. Bila je to borba koja je odbranila Beograd. Poručnik Petar Kunovčić komandovao je četom koja je imala zadatak da obrani Adu, ali niko od njih nije ni pomišljao da će jedno pismo preokrenuti bitku i učiniti da se osvajači povuku. Naime, tokom bitke austrijski potpukovnik August Šmit

Bili su stranci, ali to nije smetalo porodici Sondermajer da zavoli Srbiju i zajedno sa srpskim braniocima stane u odbranu Srbije i najzad podeli svoju sa sudbinom srpskog naroda. Izložba o ovoj porodici pod nazivom “Sondermajeri – rodom Poljaci, a srcem Srbi” otvorena je u Muzeju Jadra u Loznici da podseti na njihovu veliku ljubav i žrtvu koju su položili za svoju drugu domovinu. Najmlađi srpski vojnik koji je poginuo u Cerskoj bici 1914. godine je šesnaestogodišnji Stanislav – Staško Sondermajer. Ulica i bista Ove godine je u Beogradu postavljena bista Tadiji Sondermajeru. Jedna ulica na Novom Beogradu nazvana je po njemu. Ugledavši se na stariju braću Tadiju i Vladisava,

Ponovo oštećena Spomen kosturnica žrtava bugarskog pokolja u Manastirecu kod Makedonskog broda SKOPLjE OD STALNOG DOPISNIKA “NOVOSTI” Nepoznati vandali oštetili su mermernu ploču na Spomen kapeli sa kosturnicom žrtava stravičnog pokolja kaznenih ekspedicija bugarske okupatorske vojske, izvršenog na Badnji dan 1916. u selu Manastirec kod Makedonskog broda, u regionu Poreča, na zapadu Makedonije. Odavno zapuštena, zarasla u korov i šiblje, kapela kao nemi svedok stravičnog zločina bugarskih okupatora u tom delu Makedonije, o kome su Novosti pisale uoči stogodišnjice pokolja, ponovo je oskrnavljena. Nepoznati „izvođači radova“ nedavno su, očito namenski, oštetili deo mermerne ploče na memorijalu na kojoj je pisalo da su 103 žitelja Poreča ubijeni od “bugarske gnusne ruke“.

Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca formirana je kao izraz težnje da se svi Srbi nađu u jednoj državi, što je plaćeno trošenjem velike energije čitavih generacija i velikim brojem žrtava u balkanskim i Prvom svjetskom ratu, u kojem je poginulo više od 25 odsto srpske populacije, rekao je Srni istoričar Ljubodrag Dimić. “Dok je Jugoslavija bila samo ideja, imala je puno pristalica, ali kada je pretočena u državu i kada se od ideje došlo do ideologije, istorija Jugoslavije, a to je čitav 20. vek srpskog naroda, postaje istorija zaostalih oblasti Balkana, puna loših iskustava koja se završila ne samo rušenjem države, nego i velikim žrtvama”, rekao je Dimić, koji je

Na današnji dan 1918. godine proglašena je Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, prva zajednička država Južnih Slovena. Stvaranje nove države u palati Krsmanović na Terazijama u Beogradu proglasio je regent Aleksandar Karađorđević, koji je 1921. godine postao kralj. Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca zauzimala je teritoriju današnje Srbije, BiH, Makedonije i Crne Gore, te najveći dio današnje Hrvatske i Slovenije. Na čelu monarhije bila je dinastija Karađorđevića. Kraljevina Srbija je još početkom Prvog svjetskog rata zvanično objavila da su njeni ratni ciljevi ujedinjenje Srba, Hrvata i Slovenaca, što je potvrđeno Niškom deklaracijom Skupštine Kraljevine Srbije 7. decembra 1914. godine. Formiranje Jugoslovenskog odbora uslijedilo je 1915. godine, a sačinjavali su ga

Čim je austrougarska vlada uputila ultimatum Srbiji, započelo je u Bosni i Hercegovini hapšenje i interniranje srpskog civilnog stanovništva. U pograničnim srezovima prema Srbiji i Crnoj Gori austrougarske vlasti su munjevitom brzinom izvršile mobilizaciju da bi tako preduprijedile bilo kakav pokušaj otpora ili pobune. Zatim su počeli masovna hapšenja i interniranja stanovništva u unutrašnjost ili u zloglasne logore širom Monarhije. Najpoznatiji austrougarski logori za Srbe bili su Arad, Komoran, Šopronjek (Nežider), Kečkemet, Turonj i drugi širom Monarhije, a u Bosni Doboj, Žegar kod Bihaća i mnogi manji logori. Tako je prve koncentracione logore na tlu Evrope formirala Austro-Ugarska 1914. godine za Srbe, čak i za žene i djecu. Prema nepotpunim

Rat koji je Austro-Ugarska povela 1914. godine, nije bio samo rat protiv Kraljevine Srbije, već i protiv srpskog naroda u cjelini, a kada su u pitanju Bosna i Hercegovina, taj rat veoma brzo je dobio karakteristike brutalnog etničkog čišćenja srpskog naroda zapadno od rijeke Drine. Antisrpske demonstracije u Sarajevu započele već u večernjim časovima istoga dana kada je Princip izvršio atentat na Ferdinanda. Grupa od oko 200-300 demonstranata, iz redova Hrvata i muslimana, predvođenih frankovcima, prvo je uzvikivala antisrpske parole, a zatim je započela demoliranje hotela Evropa, koji je bio u vlasništvu Gligorija Jeftanovića i redakcije lista Srpska riječ. U toku noći frankovci su, uz pomoć vojnih, a posebno klerikalnih krugova, predvođenih

Prije i nakon sarajevskog atentata, 28. juna 1914. godine, u Beču je krenula medijska propaganda neviđenih razmjera protiv Srbije, dok je u BiH počeo strašni pogrom Srba. Oni su bili izloženi napadima dijelova hrvatskog i muslimanskog stanovništva, svjedoče medijski napisi iz tog doba. Dok su u Beču tvrdili da iza svega stoji Srbija i da joj pomaže Rusija, počeo je linč Srba u Sarajevu i širom BiH. „Na ulicama Sarajeva pojavila se grupa hrvatske omladine i studenata špartajući gradom sa povicima: ‘Živjeli Habsburzi’. Malo po malo, gomila se uvećavala. Skandiralo se ‘Dole Srbi’. Omladini se pridružila i muslimanska gomila, zavedena, očigledno, pasivnošću organa reda. Niko od prestupnika nije uhapšen. Prve

Parastosom nestalim i poginulim srpskim borcima Prvog svjetskog rata u Hramu Hrista Spasitelja obilježen je Dan ulaska Srpske vojske u Banjaluku, 1918. godine. U Kulturnom centru Banski dvor, održana je svečana Akademija. Svečanosti je prisustvovao predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik, predsjednik Narodne skupštine Nedeljko Čubrilović, gradonačlnik Banjalauke Igor Radojičić i brojni predstavnici političko, javnog i kulturnog života Republike Srpske. Skupu su prisustvovali i generalni konzul Srbije u Banjaluci Vladimir Nikolić, kao i predstavnici banjalučkog Udruženja potomaka i poštovalaca srpskih boraca oslobodilačkih ratova od 1912. do 1918. godine. Obilježavanje je organizovao Odbor za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova Republike Srpske i Srbije. U Prvom svjetskom ratu poginulo je 1.300.000 Srba, odnosno 28 odsto srpske populacije,

U Banjaluci će danas biti obilježen Dan ulaska srpske vojske u Banjaluku 1918. godine, u organizaciji odbora za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova Republike Srpske i Srbije. Ministar rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske Milenko Savanović istakao je da je neophodno čuvati od zaborava datum ovog događaja, koji je dio istorije srpskog naroda. “Potrebno je da mlade generacije znaju kako su istorijski procesi na prostoru srpskog naroda zapadno od rijeke Drine kreirani od drugih”, rekao je Savanović novinarima. On je rekao da će se ovaj datum obilježiti na dostojanstven način, kako bi se mladim generacijama prenijelo u zavjet da se sjećaju ovih dešavanja. Savanović je napomenuo da je u Prvom svjetskom

U Tomaševcu obnovljeno obeležje ratnicima sa Dobrudže i Soluna iz Velikog rata Zahvaljujući finansijskoj pomoći Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja, zrenjaninski Zavod za zaštitu spomenika kulture uspešno je realizovao projekat obnove spomenika dobrovoljcima sa Dobrudže i Soluna u Tomaševcu, a spomenik prati izuzetno zanimljiva istorija. Inicijativa za podizanje potekla je od meštana ovog podtamiškog militarskog sela, u nameri da daju trajni beleg svojim dobrovoljcima, učesnicima i žrtvama Prvog svetskog rata. Originalni spomenik svečano je otkriven u seoskom parku 30. decembra 1920. Krasili su ga mermerni dvoglavi orao raširenih krila i dva medaljona fotografije u porcelanu kralja Petra i regenta Aleksandra Prvog Karađorđevića. Ispod medaljona bio je uklesan

Kolubarska ili Suvoborska bitka je, pored proboja Solunskog fronta i Kajmakčalana, jedna od najznačajnijih pobeda vojske Kraljevine Srbije nad Austrougarskom u Prvom svetskom ratu. Operacije su počele 16. novembra 1914. godine, a borbe su vođene na frontu dužem od 200 kilometara. Austrougarski general Oskar Poćorek je na Srbiju krenuo sa 400.000 vojnika i 400 topova. Suprostavilo mu se 270.000 srpskih vojnika sa 426 topova. Posle poraza na Mačkovom Kamenu, srpska vojska se našla u izuzetno teškom položaju i bila je primorana na povlačenje. Uz sve to, u noći 14. novembra ranjen je i general Petar Bojović, komandant Prve armije. Na njegovo mesto imenovan je general Živojin Mišić. Loše vreme je dodatno otežalo i napredovanje Austrougara, ali i povlačenje Srba, a dodatni problem je