Ćirilica na portalima jedinica lokalne samouprave

Piše: Jadovno 1941.

U vezi sa temom ostvarivanja prava pripadnika nacionalnih manjina na ravnopravnu službenu upotrebu svog jezika na lokalnom nivou, odlučili smo provjeriti do koje se mjere ovo pravo ostvaruje u virtualnom prostoru. Odlučili smo provjeriti u kojoj mjeri su manjinski jezici prisutni na službenim internet stranicama 21 opštine i 2 grada u kojima Ustavni zakon o pravima nacionalnih manjina propisuje ravnopravnu službenu upotrebu srpskoga jezika i ćiriličnog pisma

U ovom kratkom pregledu, pristupili smo na ukupno 22 stranice dok stranicu Opštine Plaški nismo pronašli. Ovime smo utvrdili da sve opštine u ovoj kategoriji osim Plaškog imaju službene stranice. Kada je u pitanju pretraživanje za pristup službenim stranicama na srpskom jeziku i ćiriličnom pismu možemo reći da je rezultat bio gotovo apsolutno bezuspješan. Gotovo niti u jednom od 22 slučaja sadržaji na stranici nisu bili dostupni na srpskom jeziku i ćiriličnom pismu. Na jedina tri odstupanja od potpunog isključivanja manjinskoga jezika iz virtualne sredine predstavljali su portali opština Markušica, Negoslavci i Borovo.

U slučaju stranice opštine Markušica u zaglavlju stranice se uz naziv na latinici nalazi i naziv na ćirilici, ali je to ujedno i jedini sadržaj dostupan na manjinskom jeziku. U slučaju opštine Negoslavci situacija je poput prethodne, ali je natpis na ćirilici u znatno manjem fontu. U slučaju portala Opštine Borovo, na naslovnoj stranici se među tri slike koje se izmjenjuju nalazi i ona na kojoj je uz latinični i natpis na ćirilici, ali postoji i emulator za automatsko preslovljavanje na ćirilični font. Uz navedene, na stranici Opštine Kistanje je 5. januara objavljena i čestitka na ćirilici u povodu vjerskih praznika.

Na osnovu ovih rezultata čak bi i izjave pojedinaca i grupa koje se protive provođenju zakona mogle dobiti na težini. Naime, ova situacija zaista i pokazuje određeni nivo nezainteresovanosti u zajednici za ovo pitanje. U 22 od opština čije smo stranice posjetili, srpska zajednica čini većinu u njih 17, a većina njih na vlasti ima i predstavnike manjinskih stranaka. Ako sa druge strane uzmemo primjer italijanske nacionalne manjine, tada u obje opštine gdje ova manjina čini više od trećine stanovništva (Grožnjan i Brtonigla), službene stranice lokalne samouprave dostupne su i na talijanskom jeziku. Međutim, nisu samo ovdje stranice dostupne na italijanskom već i u slučaju portala Istarske županije i nekoliko opština i gradova gdje talijanska manjina čini znatno ispod jedne trećine stanovništva. Može se na istarsku situaciju reći kako se ona ne može porediti sa situacijom u ostatku zemlje. Ipak, posjećujući više portala, provjerili smo i onaj Opštine Kneževi Vinogradi u Osječko-baranjskoj županiji. U Kneževim Vinogradima mađarska zajednica čini više od jedne trećine stanovništva odnosno 38,66% od ukupnoga broja stanonika. Potral ove opštine dostupan je na mađarskom jeziku, ali uz mađarski i na srpskom jeziku i ćiriličnom pismu kao i na njemačkom i engleskom kao velikim jezicima. Portal ove opštine inicijalno nismo uključili jer u ovoj opštini srpska zajednica čini svega 18,43% stanovništva. Također, vjerujemo da je opravdano upitati se i kolika je zasluga srpskih manjinskih predstavnika u ovome slučaju, a kolika predstavnika mađarske zajednice.