Na Velebitu obilježen Dan sjećanja na Jadovno 1941 – 2026. (FOTO – VIDEO)

Kod Šaranove jame na Velebitu, u Smiljanu i Medku obilježeno 85 godina od početka Pokolja, zločina genocida u kompleksu logora Gospić–Jadovno–Pag.

Nad Šaranovom jamom na Velebitu, u subotu 20. juna 2026. služen je pomen za 38.000 ubijenih Srba u kompleksu logora smrti Gospić–Jadovno–Pag u NDH, povodom 85 godina od početka Pokolja.

Obilježavanju su prisustvovali predstavnici udruženja, istoričari, potomci žrtava, izaslanica srpskog člana Predsjedništva BiH Maja Gačić, poštovaoci kulture sjećanja i pamćenja, koji su odali počast stradalima i ukazali na značaj njegovanja istine o jednom od najvećih stratišta srpskog naroda u Drugom svjetskom ratu.

Učesnici ovog sabranja koje se održava već sedamanest godina, okupili su se prvo u Smiljanu u crkvi Svetog Petra i Pavla gdje je Svetu Liturgiju služio paroh Gospićko – smiljanski Dragan Mihajlović.

Odatle je povorka hodočasnika krenula put Šaranove jame na Velebitu gdje je pomen služio Protojerej Saša Lončina uz sasluženje paroha Gospićko – smiljanski Dragana Mihajlović. Svoje stihove uz samu jamu, govorila je pjesnikinja Olivera Šekularac.

Sabranje je završeno kod Manastira posvećenog Usekovanju glave Sv. Jovana Krstitelja u mjestu Medak gdje je priređeno posluženje.

Predsjednik Udruženja građana “Jadovno 1941.” iz Banje Luke Dušan Bastašić poručio je da se sjećanje na žrtve mora graditi na istorijskim činjenicama i odgovornom odnosu prema prošlosti.

– Mi treba da se držimo samo istine i da govorimo samo istinu, da ne govorimo jezikom mržnje, nekim jezikom koji bi nekog iritirao i izazivao sukobe, ali isto tako da se ne bojimo da otvoreno kažemo istinu koja je potkrijepljena vrijednim radom istoričara proteklih 80–85 godina od tog stradanja – rekao je Bastašić.

On je naglasio da je neophodno da istina o Jadovnu i uopšte o Pokolju, zločinu genocida koji je Nezavisna Država Hrvatska počinila nad srpskim narodim na cijeloj njenoj teritoriji bude dio obrazovnog procesa, kroz nastavu, izložbe, tribine i različite edukativne sadržaje.

– Treba da uvrstimo istinu o ovome u obrazovni proces, da radimo izložbe, tribine i priručnike kroz koje bi djeca, i mimo redovne nastave, saznavala šta se dogodilo njihovim sunarodnicima i precima prije 85 godina – istakao je Bastašić.

Istoričar Nemanja Dević, koji je održao besjedu, podsjetio je da se ove godine navršava 85 godina od osnivanja kompleksa logora Gospić–Jadovno–Pag, koji smatra jednim od najvećih srpskih stratišta u NDH.

– Logor Gospić–Jadovno–Pag je sigurno jedno od najvećih srpskih stratišta u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. Hronološki, sistem jasenovačkih logora nastao je poslije sistema logora sa središtem u Jadovnu, a ono što su ustaše ovdje demonstrirale kasnije su primjenjivale i u Jasenovcu i na drugim mjestima – rekao je Dević.

Govoreći o značaju Jadovna u istorijskom pamćenju srpskog naroda, Dević je naglasio da ovo mjesto stradanja prevazilazi lokalne okvire Like i Velebita.

– Ovdje su dovođeni intelektualci, profesori, advokati, sveštenici iz Srema, Like, Banije, Korduna, sjeverne Dalmacije, Bosne i Hercegovine. Dakle, sa čitavog prostora na kojem je formirana NDH. Zato je ovo i brojem i sojem jedna velika srpska grobnica – naveo je on.

Dević je istakao da je važno da srpski narod, uz njegovanje sjećanja na ključne događaje srednjovjekovne istorije, ne zaboravi ni stradanja iz 20. vijeka.

– Mnogo je važno da vidimo Kosovo na Vidovdan, ali isto tako je važno je da u junu vidimo i Jadovno. Dakle, i ono što je obilježilo našu srednjovekovnu istoriju, ali i ono što je obilježilo našu savremenu istoriju – rekao je Dević.

Kompleks logora Gospić–Jadovno–Pag postojao jeod 11. aprila do 20. avgusta 1941. godine i predstavlja jedno od prvih masovnih mjesta stradanja Srba, Jevreja i drugih žrtava u NDH.

Obilježavanje Dana sjećanja na Jadovno 1941. kod Šaranove jame organizovano je s ciljem očuvanja sjećanja na žrtve i podsjećanja na značaj istorijske istine i kulture pamćenja.

Obiželjavanje je organizovano i održano uz blagoslov Njegovog visokog preosveštenstva mitropolita gornjokarlovačkog Gerasima.

---

Priredila redakcija portala Jadovno 1941.