Navršilo se 212 godina od Boja na Ivankovcu

Navršilo se 212 godina od Boja na Ivankovcu, koji je označio kraj borbe protiv janičara i dahija i početak rata naroda Srbije protiv turskog carstva u Evropi.

Boj na Ivankovcu bio je prvi sukob srpskih ustanika protiv turskih carskih trupa i njihova prva velika pobjeda.

Istorijska je činjenica da je ovo prvi otvoreni okršaj srpskih ustanika, pod komandom Karađorđa Petrovića i neposrednim rukovodstvom Milenka Stojkovića i Petra Dobrnjca, sa regularnom turskom vojskom predvođenom Hafiz-pašom.

Na Ivankovcu kod Ćuprije 18. avgusta 1805. godine turska pješadija i konjica napale su ustaničke snage pod komandom Stojkovića i Dobrnjca.

U boju, koji je trajao cijeli dan, obje strane pretrpjele su ogromne gubitke.

Noću sa 18. na 19. avgust na bojište je stigao Karađorđe s pojačenjem i prisilio Turke na povlačenje.

U ovom boju Srbi su izvojevali pobjedu nad brojnijom i naoružanijom vojskom otomanskog carstva, natjeravši je na povlačenje prema Nišu. Pojedini istorijski izvori navode neobične okolnosti ranjavanja i potonje smrti turskog komandanta Hafiz-paše.

Centralnu ulogu u ovom činu igra izvjesni pisar u srpskoj vojsci Stevan Stevanović Steva koji je, nakon dobijanja dozvole od Karađorđa, ispalio jedno đule iz topa i pogodio Hafiz-pašin konak.

Hitac se potom sručio na nogu turskog komandanta, teško ga ranivši, a narednog dana, paša je preminuo na putu do Niša. Interesantan je podatak da i turski izvori navode da je konak iznenada pogodilo đule, natjeravši pašu na povlačenje prema Nišu.

Jedni izvori navode da su sutradan ustanici gonili pašinu vojsku preko Paraćina do granice pašaluka, a zatim se vratili na Ivankovac.

Drugi, pak, navode pregovore Karađorđa sa delegacijom paraćinskih Turaka, što je osiguralo da ustanici odustanu od napada na ovaj grad jer je on pripadao Leskovačkoj nahiji i nije bio u sastavu Beogradskog pašaluka.

Boj na Ivankovcu bio je prvi sukob ustanika sa turskom carskom vojskom, a do tada su se borili samo sa vojskom uzurpatora vlasti, dahija.

Ova pobjeda imala je veliki moralni odjek u cijelom pašaluku i ojačala je samopouzdanje ustanika, te doprinijela uspjesima u borbama za oslobođenje od turske vlasti.

U drugoj polovini 20. vijeka na mjestu bitke izgrađeno je spomen-obilježje. Na mjestu bitke, gdje je podignut spomenik, još postoje djelimično očuvani palisadi od šančeva na Ivankovcu.

Izvor: SRNA