Obilježeno 25 godina od formiranja fočanskih brigada

Piše: Jadovno 1941.

Boračka organizacija Foče obilježila je danas 25 godina od formiranja fočanskih brigada Vojske Republike Srpske.

Na centralnom spomeniku služen pomen poginulim i preminulim borcima fočanskih brigada, te položeno cvijeće i prislužene svijeće — Dan fočanske brigade – pomen Foto: SRNA

Na svečanoj akademiji u Gradskom pozorištu istaknuto je da su 8. aprila Srbi u Foči bili primorani da se oružano suprotstave pokušaju naoružanih muslimanskih grupa da ovladaju gradom.

Jedan od ratnih komandanata Milenko Plemić naglasio je da je rat u Foči počeo napadom “zelenih beretki” na brdo Ćelovinu iznad Foče.

“Događaji iz dva svjetska rata opametili su Srbe i ovoga puta nisu bili nespremni kao nekada narod Kozare, Prebilovaca ili Korita. Napad `zelenih beretki` lako je odbijen, a istoga dana uveče muslimani su zapalili nekoliko srpskih kuća u Donjem Polju”, naveo je Plemić.

On kaže da je tada brzo uspostavljen srpski krizni štab koji je organizovao vojne jedinice i obezbijedio dolazak Srpske garde čija je pomoć bila presudna u oslobađanju grada.

“Grad je oslobođen za samo devet dana, odnosno 17. aprila, kada su naše jedinice protjerale bojovnike iz njihovog glavnog uporišta, Donjeg Polja, prema Goraždu”, rekao je Plemić.

On je podsjetio na ratni put srpskih jedinica iz Foče, koje su morale da obezbjeđuju dugu liniju fronta jer je opština Foča teritorijalno bila jedna od najvećih u BiH, pa su se neprijateljske jedinice često ubacivale u dubinu teritorije, čineći zločine nad civilnim stanovništvom, a najteže su prošle mjesne zajednice Jošanica i Jabuka.

Plemić je govorio i o pobjedi fočanskih boraca na Preljući, Stocu, Kacelju, Zebinoj šumi u opštini Foča, te van opštine – na Rogoju, Trnovu, Igmanu, i brojnim kotama na Treskavici.

“Sve su to krvava bojišta koja su imala svoje junake, od kojih mnogi nisu živi. Možemo reći da je Fočanska brigada uradila mnogo – oslobodila Foču i uzidala je u temelje Republike Srpske, izdržala žestoke ofanzive, odbranila stanovništvo i teritoriju sve do potpisa mira, priticala u pomoć braći kad god je zatrebalo, od Čajniča, Trnova, Nevesinja, Olova, pa do Grahova i na kraju izdržala agresorsko NATO bombardovanje”, dodao je Plemić.

Na akademiji su uručena priznanja istaknutim borcima i posthumna priznanja članovima porodica poginulih boraca.

Vujana Жivanović primila je posthumno priznanje za svog sina Slavomira Жivanovića Жutog, jednog od najvećih srpskih junaka iz proteklog rata.

“Sa ratišta iz Hrvatske mi se vratio sa 17 rana, dobio je i odlikovanje od Ratka Mladića. Жivio je u Beogradu, nije ni morao dolaziti u Foču, ali kad sam mu rekla da ne dolazi, on je rekao da i 20 glava ima, svaku bi za Foču dao”, prisjetila se Vujana.

U okviru obilježavanja Dana fočanskih brigada i 25 godina od početka rata u Foči, u Muzeju Stare Hercegovine otvorena je izložba “Foča u odbrambeno-otadžbinskom ratu”, koja iz srpske perspektive sagledava ratne strahote od 1992. do 1995. godine.

Prethodno je na centralnom spomeniku služen pomen poginulim i preminulim borcima fočanskih brigada, te položeno cvijeće i prislužene svijeće.

Prema podacima jednog od ratnih komandanata Novaka Paprice, koji je učestvovao u izradi monografije poginulih boraca, u ratu je u borbi poginulo 319 fočanskih vojnika.