Mr Goran Latinović: Srednjovjekovna Bosna bez Srba (1)

Datum objave: sreda, maj 4, 2011
Veličina slova: A- A+
Goran Latinović
Goran Latinović

U pet nastavaka koji predstoje, na Frontal.RS ćete moći pratiti feljton o muslimanskim udžbenicima istorije i nenaučnoj indoktrinaciji novih naraštaja.

Piše: mr Goran Latinović

Nakon što su hrvatske oružane snage početkom 1992. godine prenijele ratna dejstva na teritoriju Bosne i Hercegovine i nakon što je Alija Izetbegović u proljeće iste godine proglasio opštu mobilizaciju uz javno izrečenu prijetnju da će biti žrtvovan mir za suverenu Bosnu i Hercegovinu, muslimansko rukovodstvo pristupilo je jednom od svojih najznačajnijih zadataka: odgajanju svijesti kod bosansko-hercegovačkih muslimana o njihovom ”bošnjačkom” identitu.

Osim što je takvo nastojanje imalo za cilj formiranje svijesti o jednom vještačkom identitetu, bitno različitom i od srpskog i od hrvatskog, ono je istovremeno bilo i pripremanje novih muslimanskih naraštaja za vojne i političke akcije muslimanske države, kako za one koje su već bile u toku, tako i za one koje bi tek trebalo da uslijede. Osim kroz masovne medije, prije svih televiziju, najpogodnije sredstvo za ostvarivanje tog cilja bili su udžbenici istorije za osnovne i srednje škole.

Stefan Tvrtko Kotromanjić Bosna karta

Prošlost od ranog srednjeg vijeka do kraja XVIII vijeka predstavljena je u udžbenicima za šesti razred osnovne škole i drugi razred gimnazije, period od kraja XVIII vijeka do 1914. godine predstavljen je u udžbenicima za sedmi razred osnovne škole i treći razred gimnazije, a teme iz burnog XX vijeka (nakon 1914.) sadržavaju udžbenici za osmi razred osnovne škole i četvrti razred gimnazije.

Mučno i nenaučno

Nenaučno predstavljanje prošlosti prisutno je u svim muslimanskim udžbenicima. Istovremeno, istorija Srba predstavljena je gotovo isključivo u negativnom kontekstu, osim ukoliko jedan dio srpske istorije nije prikazan kao dio istorije ”Bošnjaka”, što se naročito odnosi na udžbenike koji sadržavaju nastavne jedinice o srednjem vijeku.

Upotrebu svih muslimanskih udžbenika istorije odobrilo je nadležno ministarstvo u Sarajevu, a jedna od karakteristika ovih udžbenika je kroatiziran jezik kojim su pisani, a koji je u svakodnevni govor bosanskohercegovačkih muslimana počeo prodirati 1992. godine.

Kotromanjići grb

Prvi muslimanski udžbenici istorije objavljeni su 1994. godine, uglavnom zahvaljujući donacijama iz islamskih zemalja, kao i donacijama Fondacije Soroš. Ovi udžbenici štampani su u Ljubljani.

U prvom izdanju muslimanskog udžbenika za šesti razred osnovne škole rečeno je da je Bosnu prvi pomenuo vizantijski car i pisac Konstantin VII Porfirogenit u X vijeku. S obzirom na činjenicu da autori muslimanskih udžbenika predstavljaju istoriju Bosne od ranog srednjeg vijeka kao nešto sasvim odvojeno od istorije srpskog naroda, Enes Pelidija i Fahrudin Isaković prećutkuju da ovaj izvor pominje Bosnu kao oblast u sastavu Srbije.

Od Kulina bana do lažnijeh dana

Povelju bana Kulina izdatu Dubrovčanima 1189. godine oni smatraju ”rodnim listom bosanske državnosti”, a ističu da su tokom njegove vladavine u Bosni vladali red i mir, pa je to vrijeme ”u narodu ostalo upamćeno kao vrijeme Kulina bana i dobrijeh dana”. Međutim, ova tradicija nastala je u Dubrovniku, jer su u Kulinovo vrijeme dubrovački trgovci u Bosni uživali nesvakidašnje povlastice, s obzirom na to da im je garantovana slobodna trgovina bez uobičajenih carina.

Pelidija i Isaković pominju i bana Mateja Ninoslava i njegove ugovore sa Dubrovnikom, ali se i ovdje prećutkuje da je u tim poveljama iz 1240. i 1249. godine ovaj vladar svoje podanike, stanovnike Bosne, nazvao Srbima, a Dubrovčane Vlasima.

Kotromanjići grb 2

Slično je postupio i ban Stefan II Kotromanić koji je rekao u povelji Dubrovčanima 1333. godine da su od četiri povelje ”dvie latinsci a dvi srpscie”.

Pelidija i Isaković pišu da su nakon zajedničke akcije bana Tvrtka I Kotromanića i kneza Lazara Hrebeljanovića protiv župana Nikole Altomanovića srednjovjekovnoj Bosni pripale oblasti gornjeg Podrinja i Polimlja, a zatim dodaju: ”Tako je dio teritorije kasnijeg Novopazarskog Sandžaka bio u sastavu Bosne znatno prije propasti srednjovjekovne bosanske države, što govori o historijskoj povezanosti tih krajeva s Bosnom”.

Tvrtkova krunidba: U Milama ili Mileševi?

Autori ovog udžbenika pišu da se Tvrtko I 1377. godine krunisao za kralja u manastiru Mileševi, ali dodaju da ”neki historičari u novije vrijeme to krunisanje vežu za Mile kod Visokog”. Međutim, isti autori u trećem izdanju ovog udžbenika tvrde da se Tvrtko krunisao ”u Milama kod Visokog, koje su bile prva prijestonica srednjovjekovne bosanske države”.

Otkako je mađarski istoričar njemačkog porijekla, Lajoš Taloci, čiji su radovi bili površni i tendenciozni i koji su zaostajali za radovima kritičkih pisaca među njegovim savremenicima, početkom XX vijeka izrazio sumnju da je Tvrtko I krunisan u Mileševi, sve do 90-ih godina XX vije-ka gotovo da nije bilo pokušaja da se Talocijeva neutemeljena pretpostavka potvrdi kao tačna.

Manastir Mileševa

Izuzetak je rad Đure Bazlera, koji takođe nije pružio dovoljno uvjerljive dokaze na osnovu kojih bi se mogla pobiti davno utvrđena činjenica da je Tvrtko I krunisan u Mileševi, odnosno na osnovu kojih bi se moglo zaključiti da je njegovo krunisanje obavljeno u Milama kod Visokog. Međutim, u savremenoj muslimanskoj istoriografiji ova teorija, kao i neke druge davno odbačene teorije, dobila je na značaju u posljednjoj deceniji XX vijeka, pa je kao provjerena naučna činjenica dospjela i u školske udžbenike.

Retuširanje ćirilice u bosančicu

Na promjenu stava autora ovog udžbenika izraženu u njegovom izdanju iz 2001. u odnosu na prethodna izdanja (iz 1994. i 1996.), nisu uticala neka nova naučna saznanja ili otkrivanje nekog novog istorijskog izvora, već uvjerenje da ne bi bilo prikladno nove muslimanske naraštaje učiti da je najznačajniji ”bošnjački” srednjovjekovni vladar krunisan za kralja u srpskom pravoslavnom manastiru.

Među odbačenim teorijama, koje su dobile na značaju u posljednjoj deceniji XX vijeka, svoje mjesto našla je i ona o pismu koje je upotrebljavano u srednjovjekovnoj Bosni. Enes Pelidija i Fahrudin Isaković kažu da je u srednjovjekovnoj Bosni pisano ”bosančicom” i da su njome napisani i Čajničko jevanđelje i Miroslavljevo jevanđelje.

Bosančica

I ova politički motivisana teorija stvorena je u radu Zemaljskog muzeja u Sarajevu i bila je u funkciji sprovođenja nacionalne politike austro-ugarskog režima, a ta funkcija svodila se na dokazivanje istorijske posebnosti Bosne i Hercegovine. U izučavanju ćiriličnog pisma u srednjovjekovnoj Bosni prenaglašavana je njegova specifičnost i uporno tražena razlika u odnosu na ćirilicu koja je upotrebljavana u ostalim srpskim zemljama. Tezu o ”bosančici” kao pismu posebnom u odnosu na ćirilicu stvorio je hrvatski istoričar Ćiro Truhelka 1889. godine.

Međutim, u srednjovjekovnoj Bosni pisalo se srpskom ćirilicom i nijedna povelja iz bosanske državne kancelarije nije napisana u nekom drugom pismu.

(Kraj prvog dijela)

Izvor:  frontal

 

Vezane vijesti:

Mr Goran Latinović: Islamizacija kao vjerska tolerancija i deset genocida nad “Bošnjacima“(2)

Mr Goran Latinović: Integralno bošnjaštvo ili muslimansko bošnjaštvo (3)

Mr Goran Latinović: Kontinuitet “srpskih zločina“ nad muslimanima (4)

Mr Goran Latinović: Humanost Mladih muslimana (5)

 




Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top