Od 24. Juna 1941, Dana sjećanja na Jadovno, prošlo je:

JADOVNIČANI PORUČUJU:

Teče 80-ta godina od početka Pokolja, genocida počinjenog nad srpskim narodom od strane NDH. Osamdeset godina od tragedije na Velebitu, ličkom polju, ostrvu Pagu. Ako Bog da, sabraćemo se 19. juna 2021. kod Šaranove jame.

 

Godišnjica Vidovdanskog pokolja Srba u Donjoj Hercegovini

Datum objave: utorak, 23 juna, 2020
Veličina slova: A- A+

U Vidovdanskom Pokolju (koji je za ustaše značio odmazdu za sarajevski Vidovdan 1914. i novo, krvavo, poniženje Srba na ovaj veliki praznik), posle podmuklo izvedenog hapšenja i vezivanja u žicu i lance uvek lakovernih Srba koji su se uzdali u,,komšijsku reč”, na brojnim jamama i drugim stratištima ubijeni su skoro svi odrasli Srbi, muškarci iz sela: Gabela, Dračevo, Dubravica, Kljenak, Kolojanj, Cerovica, Grabovina, Gornje Hrasno, Kruševo, Burmazi, Poprati, Ošanjići, Dabrica, Kozice, Pješivac, Šćepan Krst, Ljubljenica, Prenj, Pjesci, Lokve i Rečice, kao i veliki broj Srba iz Tasovčića, gradova Čapljine, Stoca, Ljubuškogi drugih naselja.

Spomen ploča na groblju u Prebilovcima
Spomen ploča na groblju u Prebilovcima

Najveći broj je ubijen u Opuzenu u Dalmaciji, u Vidovom polju, kod sela Struge, Mogorjela i „Brijesta“ u Čapljini, u kojima su žrtve zatrpavane u iskopane jame, zatim u kraškim jamama:Ržani do, Bivolje brdo, dve jame Kukauše kod Maslina, Jasoč, po dve jame u Hutovu, Prenju i Poplatu, Vidonji u koju je bačeno bratstvo manastira Žitomislić, jami Barev do kod Šćepan Krsta, Gavranici kod Hrasna,Humcu, Cernom i Vitaljini kod Ljubuškog, te kod žel. stanice Krupa kod sela Dračeva, potesu „Opuzen“ kod Gabele, na mostu u Čapljini…

Najveći grobovi Srba su reke, posebno Neretva, ali i Buna, Trebižat i Bregava. Srbi su klani ili ubijani iz pušaka na mostu u Čapljini ili pored železničke pruge u selu Šurmancima. Tela su im bacana u Neretvu.

Pored toga tela mnogih Srba su dovožena kamionima iz Dubrava na čapljinski most i odatle bacana u vodu. Leševi su vađeni iz vode ispod Metkovića i tu pokopavani u zemlju. Posle protesta Italijana zbog zagađivanja reke, Hrvati počinju da žrtve sa železničke stanice Šurmanci gone na brdo do jame Golubinke i da ih u nju žive guraju.

Veliki broj Srba sa područja Donje Hercegovine je 1941, stradao u hrvatskim logorima, posebno Gospiću, sa gubilištima Jadovnom i Pagom.

Pokolj je bio pripremljen do 22. juna. Toga dana i prethodne noći, na prostoru Čapljine i Stoca, blokirana su sva sela u kojima su živeli Srbi. Istovremeno su počela hapšenja Srba, starijih od 15 godina, a pojedinačno i mlađih. Hapšenja su vršena pod izgovorom sprečavanja moguće pobune srpskog naroda za Vidovdan.

Talas hapšenja zaobišao je Prebilovce, najveće srpsko naselje u ovom kraju. Meštani Prebilovaca, sa velikim atarom u zaleđu, posakrivali su se u šume, pećine i ševar Hutova blata, a ustaše još nisu bile spremne da napadnu ovo selo. Takođe, nije napadnut ni Poplat, najveće srpsko selo u okolini Stoca.

Hapšenja su vršena po kućama i stanovima, a najčešće su se Srbi sami odazivali pozivima da se okupe na nekom mestu, radi raznih izgovora. Potom su zatvarani, vezivani i isprebijani gonjeni na gubilišta. Zatvaranja se vrše u opštinskim zatvorima u Čapljini i Stocu, duvanskoj stanici u Domanovićima, čitaonici i sokolskom domu u Gabeli, putarskoj kući u Dračevu, osnovnoj školi u Gornjem Hrasnu, krčmi ustaše Petra Marića na Pileti (Aladinići) i na drugim mestima.

Formiran je i sabirni logor za Srbe u žitnom magacinu „Silosu“ na brdu Modrič iznad Tasovčića. Tu je dovedena većina pohapšenih iz Tasovčića, Rečica, Počitelja, Klepaca, Čapljine i drugih mesta. Odatle su, upućivani na mesta likvicije.

O tome gde će ko i kada biti ubijen odlučivalo se, izgleda bez nekog naročitog sistema, već kako su u kom trenutku rešavale ustaške glavešine, pre svih čapljinski logornik Franjo Vego.

Tako su se često susretali i ukrštali putevi žrtava.

Priredio: Milenko Jahura

SND Prebilovci

Vezane vijesti:

Prebilovci

Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top