Ж | Ž
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on vk
Share on email

Podijelite vijest:

BITKA IZNAD NIŠA: Sovjeti i Amerikanci su ukrstili koplja u Drugom svetskom ratu?

Svaki nacista bi jedva dočekao vest o ovom sukobu, i zato je neobičan okršaj američkih i sovjetskih trupa odmah „gurnut pod tepih“, što dalje od očiju javnosti.

Sovjetske trupe su 7. novembra 1944. marširale blizu srpskog grada Niša. Crvena armija i jugoslovenski partizani su prethodno oslobodili Beograd i uspešno nastavili da oslobađaju Balkan. Pored toga, SSSR je tada obeležavao 27. godišnjicu revolucije 1917. godine, tako da je kolona bila ukrašena mnogobrojnim crvenim zastavama i praćena muzikom vojnog orkestra. Svi su bili izuzetno dobro raspoloženi.

Iznenada sovjetske vojnike obuze nemir kada se na nebu pojaviše desetine nepoznatih aviona. To je izgledalo čudno, s obzirom da se nije znalo ni za kakve akcije nemačke avijacije na ovom području.

Sovjeti brzo shvatiše da je uzbuna bila lažna. Avioni koji nadletali sovjetsku kolonu bili su saveznički američki lovci Lockheed P-38 Lightning.

Iznenada se dogodilo nešto neočekivano: američki avioni su otvorili vatru na sovjetske jedinice. Crvenoarmejci su trčali u zaklone mašući rukama i crvenim zastavama, i očajnički pokušavajući da pokažu pilotima da je u pitanju greška. Ali, sve je bilo uzalud.

Rusi nisu imali drugog izbora nego da pripreme svoja protivvazduhoplovna oruđa i dignu svoje lovce u vazduh. Usledio je jedan od najneobičnijih okršaja u Drugom svetskom ratu.

Bitka u vazduhu

Tokom Drugog svetskog rata je često dolazilo do lokalnih sukoba između sovjetskih i američkih trupa. Američki avion P-38 dosta je ličio na nemački izviđački avion FW-189 tako da su Sovjeti često otvarali vatru na ove američke avione iz protivvazduhoplovnog oruđa. Međutim, nikada nije bilo toliko žrtava kao ovoga puta blizu Niša.

Paljba po nezaštićenoj koloni koštala je Ruse 27 života. Među poginulima je bio jedan general. Ranjeno je 37 vojnika i uništeno 20 vozila.

Na obližnjem aerodromu su se nalazila sovjetska protivvazduhoplovna oruđa. Iz njih je otvorena vatra na američke lovce čim je primećen njihov napad na kolonu. Amerikanci su tada obratili pažnju na aerodrom i napali ga. Tamo su poginula još četiri sovjetska vojnika.

Iznad aerodroma su američke avione presreli sovjetski lovci. Bila je to prva bitka u vazduhu u istoriji ovih dveju zemalja. Borba je trajala 15 minuta. Sovjeti su izgubili četiri lovačka aviona „Jak-3“ i „Jak-9“, a Amerikanci tri aviona P-38.

„Napadi američkih lovaca su obustavljeni tek kada se kapetan Koldunov, rizikujući da bude oboren, približio američkom avionu toliko da je ovaj mogao videti oznake na našem avionu“, napisao je general Aleksej Antonov načelniku američke vojne misije u Sovjetskom Savezu Džonu Dinu. (Jurij Rubcov, Generalska istina, 1941-1945, Moskva, 2012)

Čim su shvatili da su pogrešili američki piloti su se odmah povukli iz borbe i napustili region.

Fatalna greška

Obe strane su odmah pokrenule zajedničku istragu ovog incidenta. Amerikanci su preuzeli odgovornost i otvoreno priznali svoju krivicu.

Oni su izjavili da su njihovi avioni nameravali da bombarduju nemačke trupe blizu Novog Pazara, ali je zbog greške u navigaciji jedna grupa lovaca P-38 skrenula i otišla 100 kilometara na istok. Tamo su videli sovjetsku kolonu i pomislili da su to nacisti.

Pored rukovodstva američkog ratnog vazduhoplovstva, Sovjetskom Savezu se u ime američkog predsednika Frenklina Ruzvelta izvinio i ambasador SAD V. Ejverel Hariman.

Zaborav

Ova bitka je mogla izazvati veliki skandal i značajno podići tenziju između Sovjetskog Saveza i SAD, a to dvema zemljama nikako nije trebalo uoči predstojeće pobede, te je odlučeno da se incident zataška.

Razlog da se ovaj okršaj prećuti bila je i želja da se ne pothranjuje Hitlerova propagandistička mašinerija koja bi vrlo rado iskoristila priliku da unese razdor među saveznicima.

Ratna vazduhoplovstva SAD i SSSR-a su iz ovog događaja izvukla gorku pouku. Zbog toga je 26. novembra doneta zajednička odluka da se strogo definišu granice u okviru kojih zasebno dejstvuju jedni i drugi, kako se slična tragična epizoda ne bi ponovila.

Izvor: SRBIN.INFO

POKOLj - Naziv za sistematski državni zločin genocida počinjen nad pravoslavnim Srbima tokom Drugog svetskog rata od strane Nezavisne Države Hrvatske na cijelom njenom teritoriju.
POKOLj – Naziv za sistematski državni zločin genocida počinjen nad pravoslavnim Srbima tokom Drugog svetskog rata od strane Nezavisne Države Hrvatske na cijelom njenom teritoriju.
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on vk
Share on email

Podijelite vijest:

Pomozite rad udruženja Jadovno 1941. uplatom preko PayPal-a:

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani bez upozorenja.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Pratite nas na društvenim mrežama: