Od 24. Juna 1941, Dana sjećanja na Jadovno, prošlo je:

JADOVNIČANI PORUČUJU:

Teče 80-ta godina od početka Pokolja, genocida počinjenog nad srpskim narodom od strane NDH. Osamdeset godina od tragedije na Velebitu, ličkom polju, ostrvu Pagu. Ako Bog da, sabraćemo se 19. juna 2021. kod Šaranove jame.

 

Žena koja je vratila Mihajla Pupina u zemlje Svetog Save

Datum objave: četvrtak, 2 marta, 2017
Veličina slova: A- A+

Izbor ličnosti 2016. godine bio je lak i radostan. On je obilježen kulturnim događajem sezone 2015/2016 – izložbom u Istorijskom muzeju Srbije „Pupin od fizičke do duhovne realnosti“, čija je autorka Aleksandra Ninković Tašić, predsjednica Obrazovno-istraživačkog društva „Mihajlo Pupin“, sakupljač najobimnije materijalne građe o ovom velikom naučniku, inovatoru, misliocu i najvećem srpskom filantropu u Novom vijeku (Aleksandra je sakupila više od 15.000 uglavnom nepoznatih i neobjavljivanih dokumenata o životu i radu genija iz Idvora).

Aleksandra Ninković Tašić (Izvor: Hram sv. Aleksandra Nevskog)
Aleksandra Ninković Tašić
(Izvor: Hram sv. Aleksandra Nevskog)

Izložbu je posjetilo preko 200.000 ljudi i ona je, kako po svom materijalnom sadržaju, tako po do tada neviđenom u Beogradu korišćenju interaktivnosti (mladi režiser: Marko Savić), a ponajviše zbog neumorne ljubavi koju je autorka unosila, uvijek nasmijana i sa novim i novim podacima, u prenošenje predanja o Pupinu, nadmašila sve dosadašnje muzeološke standarde i domete u nas. Tajna svake egzistencije, pisao je Nikolaj Berđajev, otkriva se samo u ljubavi, i to je potvrđeno i ovog puta.

Pri tome, glavna zvijezda ove izložbe koja je po interesu publike mogla da traje barem još nekoliko godina, nije bio ni sam Pupin, ni vesela i vješto upotrebljena tehnika, ni do zanosa posvećena autorka, već obični klinci uzrasta 10-15 godina, oni koji su zahvaljujući kućnom vaspitanju ili ponekom posvećenom nastavniku, a uprkos „stručnjacima za pismenost“ i Science Education, pročitali „Sa pašnjaka do naučenjaka“ (ali i Tesline „Moje izume“ i Milankovićev vodič „Kroz vasionu i vekove“) i bili spremni da svoja saznanja podjele sa starijim posjetiocima izložbe. A i oni najstariji, kako iz Beograda, tako i iz unutrašnjosti, prepoznali su u ovoj izložbi renesansu kulturnog rada iz svojih negdašnjih porodica i škola, i dolazili su redovno da provjere da li ova Pupinova bajka (kako je RTS nazvao svoj film o izložbi koji je trenutno u montaži) još uvijek traje, treba li autorki neka pomoć?

Bila bi velika šteta, ako se za ovu izložbu ne nađe neki prostor za stalnu postavku, a posebno, ako srpska kulturna, naučna i crkvena diplomatija pređu ćutke preko nje i ne prikažu je u inostranstvu, prije svega u SAD, kao prvorazrednu naučnu, političko-istorijsku, ali i umjetničku činjenicu nepoznatu mnogim sadašnjim generacijama intelektualaca, pa i onima iz naše mlade, a brojne naučne dijaspore.

Aleksandra Ninković Tašić ispred Istorijskog muzeja Srbije
Aleksandra Ninković Tašić ispred Istorijskog muzeja Srbije

Izložbi je prethodio veliki rad Aleksandre Ninković Tašić u ranijim akcijama, od kojih su najznačajnije otvaranje sajta „Virtuelni muzej Mihajla Pupina“ i brojne akcije u Idvoru, koji je Pupin toliko volio da se stalno potpisivao kao Idvorski, uključujući i obnovu zavjetnog seoskog krsta. A neki rezultati njenog istraživačkog rada i izložbe već su javnosti dovoljno poznate, poput dokumentovanog rušenja mita o Pupinovom svjedočenju protiv Tesle, na suđenju Tesla – Markoni oko izuma radija, što je omogućilo da se napravi i izložba „Tesla i Pupin na istom putu“. Mnogi drugi rezultati njenog istraživanja tek treba da nađu mjesto u našem obrazovanju, kao činjenica da bez Pupinovog patenta (koji nije naplatio) ne bi bilo moguće korišćenje rendgenskih zraka u medicinske svrhe.

Ali, tokom izložbe javno se pokazalo i samo vaspitanje Aleksandre Ninković Tašić, usuđujem se da kažem, rijetko kod naših intelektualaca. Najprije, ona je lišena svakog orijentalnog duha puzanja pred moćnima i osionosti prema slabijima, o kome je tako mnogo pisao Andrić, a koji je tako drag našim „vrhovima“ političke i naučne piramide. Ona je jednaku pažnju posvećivala VIP zvanicama i siromašnim penzionerima, akademicima kao i osnovnoškolcima, velikim novinarskim imenima i usamljenom u svojoj borbi Milutinu Stančiću iz SPONE, kulturnog portala Srba u Makedoniji.

Nije samo čekala da joj dođu u Muzej, nego je obilazila škole i kulturne centre širom srpskih zemalja. Pupinovim tragom, koji je trećinu svoje ukupne ogromne materijalne pomoći srpskom narodu, (malo poznat podatak!) davao siromašnoj ali slobodnoj Crnoj Gori, održala je predavanja i u Podgorici, Kotoru, Herceg Novom…

Aleksandra Ninković Tašić pored Pupinovog portreta na izložbi (Foto: Đorđe Kojadinović/Nedeljnik)
Aleksandra Ninković Tašić pored Pupinovog portreta na izložbi (Foto: Đorđe Kojadinović/Nedeljnik)

„Pregaocu Bog daje mahove“, pa je tokom izložbe, Aleksandra Ninković Tašić uspjela da formuliše i prezentuje, opet Pupinovim tragom, još jedan svoj saznajni interes: odnos između nauke i vjere. Našao joj se pri ruci budni duh Darka Stefanovića iz Svetosavske omladinske zajednice, koji joj je organizovao u okviru Crkve dva vrlo uspjela predavanja: „Mihajlo Pupin – nauka me je učinila boljim hrišćaninom“ i „Božansko nadahnuće Mihajla Pupina i istorija srpske nauke“. Ovo drugo predavanje, održano u Parohijskom domu Spomen Hrama Svetog Save, već svojim mjestom održavanja aktuelizovalo je i određenije pitanje, ono o odnosu nauke i svetosavlja. To pitanje je, ne tako davno i sa velikom snagom argumenata, pokrenuo protojerej-stavrofor Savo B. Jović, glavni sekretar Svetog Arhijerejskog Sinoda, knjigom: „Hristov svetosavac Mihajlo Pupin“ (2000), ali je ono prije rada Aleksandre Ninković Tašić, shvaćeno kao neka apologetska „popovska priča“, mimo zanimanja šire naučne javnosti.

A radi se o prvorazrednom ne samo epistemološkom, pa i moralnom pitanju, već i o pitanju koje zahtijeva novo vrednovanje kulturnog obrasca po kome se vaspitava naša inteligencija. Dok se ona u zemlji, stalno borila za dosezanje civilizacijskih tekovina Zapada („Bilo smo zapadnjaci jer je kultura bila na Zapadu“, rekao je Bogdan Popović na proslavi 25. godišnjice Srpskog književnog glasnika), oni koji su i doslovno bili na Zapadu, i to u srcu naučno-tehnološke revolucije, poput Tesle i Pupina, bili su rukovođeni sasvim drugačijim duhovnim orijentirima.

Vjerovatno  se u tom problemu, nalazi i zagonetan „nestanak“ Mihajla Idvorskog Pupina iz naše kulturne svijesti.

Sva izdanja Pupinove autobiografije poslije Drugog svjetskog rata, bila su cenzurisana, i tek je u 2016. godini Aleksandra Ninković Tašić uspjela da priredi izdanje „Sa pašnjaka do naučenjaka“ onakvog prevoda na srpski koji je redigovao sam Pupin, a po njegovoj želji, predgovor napisao Miloš Crnjanski.

Detalj sa izložbe (Foto: Milena Anđela Mišić Atanacković/Dveri.rs)
Detalj sa izložbe (Foto: Milena Anđela Mišić Atanacković/Dveri.rs)

Sada vraćamo, kaže Aleksandra, ove Pupinove cenzurisane reči u njegovo delo:

Prvo sam od majke čuo priču o životu ovog čudesnog Srbina. Ukratko rečeno, ovo je priča koju sam od nje čuo. Sveti Sava bio je najmlađi sin srpskog velikog župana Nemanje. Rano još odreče se kraljevskih časti i povuče se u jedan manastir u Svetoj Gori, gde provede mnogo godina u učenju i razmišljanju. Zatim se vrati u svoju domovinu u početku trinaestog stoleća, postade prvi srpski arhiepiskop i osnova samoupravnu srpsku crkvu. On je osnovao i narodne škole u državi svoga oca. Tu su srpski dečaci imali prilike da nauče čitati i pisati. Tako je on otvorio oči srpskom narodu, a narod, iz zahvalnosti i priznanja za ove velike usluge, prozove ga Svetim Savom Prosvetiteljem, slaveći večito njegovo ime i uspomenu na njega. Od vremena Svetoga Save prošlo je sedam stotina godina. Ali nijedne godine nije bilo a da se, u svakom mestu i u svakom domu, gde Srbi žive, ne bi održavale svetkovine na kojima se slavi ime njegovo.

Zato Aleksandra Ninković Tašić – kako ona to zove – „pupinizaciju“ – shvata i kao borbu za izvorno, neideologizovano, ali i neiznevjereno Svetosavlje.

Tekst: dr Aleksandar Živković

Opremio: Aleksandar Lazić, urednik sajta Stanje stvari. Više članaka o Aleksandri Ninković Tašić: (Stanje stvari)

Autor: By aleksandar živaljev

Izvor: Pouke.org

Vezane vijesti:

One su svojom hrabrošću i svojom patnjom zadivile Svet …

Otvorena izložba o doprinosu žena u Velikom ratu | Jadovno …

Predavanje: ,,Božansko nadahnuće Mihajla Pupina i istorije srpske nauke“

Tri srpska gorostasa – Tesla, Pupin i Čokor | Jadovno 1941.


Tagovi:

Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top