U Šidu služen parastos Jovanu Šumanoviću i Šiđanima učesnicima Prvog svetskog rata

Šid je u Prvom svetskom ratu oslobođen na dan Svetog Arsenija Sremca, 10. novembra 1918. godine kad je iz Sremske Mitrovice u Šid ujahao konjički odred Četvrtog pešadijskog puka Drinske divizije vojske Kraljevine Srbije pod komandom kapetana Aleksića.

Pre toga je u Šidu, kao i u ostalim krajevima Austo-ugarske gde su Srbi činili većinu, formirano Narodno veće, kao privremeni organ vlasti. Predsednik Veća  bio je apotekar i zemljoposednik Jovan Šumanović, magistar farmacije, iz čuvene porodice Šumanovića, rođen u Šidu 1873. godine od oca Svetozara i majke Katarine, gde se 1930. i upokojio. Svu svoju imovinu, kuću i zemlju, zaveštao je Srpskoj kraljevskoj akademiji (sadašnjoj SANU) u Beogradu.

Oko 40 Srba iz Šida  u Prvom svetskom ratu bili su dobrovoljci u jedinicama vojske Kraljevine Srbije. Neki kao solunski dobrovoljci, neki kao dobrovoljci u bici na Dobrudži. Desetine najuglednijih Šiđana odvedeno je u zloglasni logor u Arad, a mađarska vojska je prilikom upada u pravoslavnu crkvu uništila deo arhiva.

Na dan Svetog Arsenija Sremca 10.novembra 2019. u hramu Svetog oca Nikolaja u Šidu nakon Svete Liturgije služen je parastos Jovanu Šumanoviću i Šiđanima, učesnicima Prvog svetskog rata, što je ujedno i prvi put da se ovaj značajni datum obeležava. Parastos su služili protojerej-stavrofor Radomir Mišić, protojerej Milan Pršić i protonamesnik Zoran Ugrešić.

Tim povodom je na Starom srpskom pravoslavnom groblju obnovljen i osveštan spomenik Jovanu Šumanoviću i njegovoj porodici, trudom, ljubavlju i finansijskim sredstvima Damjana Šumanovića iz Ciriha, daljeg Jovanovog rođaka, potom profesora Dušana Lukića, arheologa Radovana Sremca, diplomiranog inženjera Miodraga Nićiforovića i diplomiranog pravnika Željka Nikšića.

Pored svih ličnih i profesionalnih obaveza ovi časni ljudi našli su vremena i sredstava da obnove spomenik dobrotvoru iz naše sredine i ukazali na to da se trebamo s poštovanjem sećati onih, koji su nas tokom naše burne istorije zadužili svojim delima.

Ako ništa drugo, da se bar jednom godišnje za njih pomolimo.

U Šidu, 10. novembra 2019.

Slobodan Kanazir