Srbija u kući heroine

Nakon što su 2015. i 2016. godine stručnjaci Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture u zaseoku Koprivnica kod Jošaničke Banje obnovili kuću Milunke Savić (1890 -1973), legendarne srpske heroine iz balkanskih i Prvog svetskog rata, a pripadnici Vojske Srbije prošlog leta izgradili i proširili put do ovog zabitog potkopaoničkog sela, kuću slavne Milunke posećuje sve više turista koji zimuju i letuju na Kopaoniku, ali i mladih koji dolaze da se na izvoru „napoje“ najslavnijom srpskom istorijom…

Kuća Milunke Savić u selu Koprivnica, sagrađena polovinom 19. veka, kao tipičan objekat tradicionalnog narodnog graditeljstva, bila je u jadnom stanju sa potpuno srušenim krovom i pretila je opasnost od njenog potpunog nestajanja.

– Povodom obeležavanja 100. godišnjice od početka Velikog rata, a u okviru projekta „Sociokulturna revitalizacija Jošaničke Banje“, sredstva za obnovu obezbedili su Ministarstvo kulture i opština Raška, autor projekta je Marija Marić, a radovima je rukovodio arhitekta Rajko Čubrić iz Kraljevačkog zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Ideja da se ponovo oživi kuća iz koje je „srpska Jovanka Orleanka“ krenula u velike ratove za slobodu Srbije, potekla je od meštana potkopaoničkih sela, mesne zajednice Jošanička Banja, opštine Raška i hiljade Milunkih poštovalaca širom Srbije i sveta.

Učesnik brojnih bitaka

Od oca Radenka i majke Danice, Milunka Savić je rođena 24. juna 1890. godine, početkom Balkanskih ratova 1912. godine preobučena u muškarca, kao dobrovoljac i vodnik stupila je u redove Drinske divizije. Učestvovala je u mnogim teškim bitkama, od Skadra do Bregalnice, gde je pokazala izuzetnu hrabrost i odvažnost. Učešćem u Prvom svetskom ratu stekla je najviša vojnička priznanja tog vremena.

– Mnogo vremena potrošili smo na očuvanje i demontažu svih starih – autentičnih elemanata koji su preživeli zub vremena i koji su se mogli ugraditi u novi objekat, u obnovi su nam, svojim savetima i sećanjima, puno pomogli i potomci Milunkinih rođaka i komšija… Rekonstruisali smo i gotovo sve pomoćne objekte (mlekar, ambar, hlebna peć…), kao i unutrašnji enterijer, a nabavili smo i rekonstruisali i deo originalnog kućnog posuđa. Obnovom kuće Milunke Savić vraćamo njen kult u srpski narod – kaže rukovodilac obnove Rajko Čubrić.

Podizanjem spomen-kompleksa Milunki Savić u centru Jošaničke Banje, obnovom njene kuće u selu Koprivnica, rekonstrukcijom starog banjskog kupatila, izgradnjom bazena i više hotela duž puta Jošanička Banja – Kopaonik, oživljavanjem kulturnih, duhovnih i verskih manifestacija u kući i dvorištu naše velike junakinje stvorili su se uslovi da se Jošanička Banja, koju mnogi nazivaju zelenim vratima Kopaonika vrati na turističku mapu Srbije – ističe Radenko Cvetić, direktor Turističke organizacije u Raški.

Umrla kao čistačica

– Ponosni smo na našu Milunku, ali i žalosni što je, uprkos tome što je ušla u legendu, umrla kao čistačica… Kralj Aleksandar nije umeo da ceni njeno herojstvo, a Josip Broz joj je, umesto najviših odlikovanja, dao metlu u ruke. Sve je to naša velika Milunka hrabro i stoički izdržala. Njeno junaštvo i njena skromnost vodilja su našim mladim generacijama, a njena kuća u Koprivnici mesto okupljanja mladih iz cele Srbije – ističe Ljubinko Glavčić, žitelj Jošničke Banje

U Jošaničkoj Banji planiraju da obnove i kuću u kojoj je rođen bivši srpski patrijarh German, kao i kuće još mnogih znamenitih Srba koji su roćeni ili živeli u ovom kraju. U planu je i obnova spomen-obeležja, u prirodnoj veličini, koji je 1995. godine u centru Jošaničke Banje podignut po projektu vajara Ljubiše Mančića.

Autor: D. N. Petrović

Izvor: Vesti online

Vezane vijesti:

Sjajna vest: Obnavlja se kuća Milunke Savić! | Jadovno 1941.

Milunka Savić – devet rana, 12 odlikovanja i jedan zaborav …

Zabranjena reportaža o Milunki Savić | Jadovno 1941.