Slavenko Terzić: Stara Srbija i iskušenja našeg naroda

Datum objave: nedelja, 31 marta, 2013
Objavljeno u Knjige i feljtoni
Veličina slova: A- A+

Kapitalna monografija Slavenka Terzića “Stara Srbija, drama

jedne civilizacije”, na više od 600 stranica. Nijedna druga zemlja ne ilustruje tako uverljivo sudbinu Srba tokom vekova.

 

https://jadovno.com/tl_files/ug_jadovno/img/preporucujemo/2013/slavenko-terzic.jpg

DANAS gotovo zaboravljeno istorijsko-geografsko ime Stara Srbija nosi u sebi svu dramatiku cele srpske istorije, zapisao je Slavenko Terzić u uvodnim redovima kapitalne monografije “Stara Srbija, drama jedne civilizacije”, koju su objavili “Pravoslavna reč” i Istorijski institut Beograd.

 

Luksuzno opremljena i ilustrovana, na više od 600 stranica, ova knjiga se, po autorovim rečima, bavi jednom velikom temom srpske istorije 19. i 20. veka, i ima za cilj da ukaže na osnovne istorijske probleme Stare Srbije u poslednja dva veka (do razbijanja jugoslovenske države) koji su presudno opredelili sudbinu ove zemlje.

– Među različitim viđenjima prostiranja ove zemlje čini nam se najmerodavnije naučno mišljenje Jovana Cvijića da Stara Srbija obuhvata prostor Raške, Kosova i Metohije i Skopsko-tetovske oblasti. Osmanski Kosovski vilajet (1877-1912) kao administrativno-upravna jedinica obuhvatao je jezgro Stare Srbije, a neretko se moglo čuti da Stara Srbija obuhvata zapravo Kosovski vilajet – piše Terzić u predgovoru.

Čitalac saznaje da je ovaj pojam nastao odmah posle formiranja Kneževine Srbije početkom 19. veka. Domaći i strani istraživači koriste taj naziv da označe istorijsko središte Srbije koje je nastalo pod osmanskom vlašću, razlikujući ga time od novoformiranog političkog jezgra u Šumadiji i okolnim oblastima, od “Nove Srbije” ili “političke Srbije” kako piše Cvijić.

 

 

https://jadovno.com/tl_files/ug_jadovno/img/preporucujemo/2013/monografija-terzica.jpg

 

Nijedna druga zemlja srpskoga naroda, po Terzićevim rečima, ne ilustruje tako uverljivo sudbinu Srba tokom poslednjih vekova.

 

KULTURNA SNAGA

POZNATO je da Kosovo i Metohija, dve središnje oblasti Stare Srbije, čine suštinski deo srpskog duhovnog, kulturnog i državnog identiteta od srednjeg veka do naših dana. Plodne i pitome ravnice Kosova, a naročito Metohije, sa blagom klimom i dosta vode, oivičene prema Albaniji visokim masivima planina Šare, Koraba, Paštrika i Prokletija, bile su bogomdani prirodni ambijent koji je omogućio razvitak najviših stvaralačkih mogućnosti Srba u srednjem veku. Kulturnu i demografsku snagu Srba ilustruje činjenica o postojanju oko 1.300 danas utvrđenih spomenika srpske kulture, piše Terzić.

 

Sva iskušenja srpske istorije novijeg vremena – geopolitička, vojnostrategijska, društvena, kulturna, civilizacijska, religiozna, i sve to u širokom balkanskom i evropskom kontekstu, odjekivala su još snažnije i dramatičnije na prostoru Stare Srbije.

Velikoalbanski projekat etnički čiste “prirodne Albanije”, prožet ideologijom fanatičnog šovinizma, uneo je poput orkana pustoš u Staroj Srbiji.

Višedecenijsko potiskivanje Srba uočljivo je i u Raškoj i u Skopsko-tetovskoj oblasti.

– Nastojeći da rekonstruišem na prvom mestu politički ambijent i glavne ideje koje su pokretale događaje tokom poslednja dva veka, trudio sam se i da osvetlim mentalitet, naravi i socijalnu psihologiju učesnika zbivanja.

Stara Srbija je nakon oslobođenja 1912. godine suočena sa snažnim osmanskim nasleđem koje je u najvećoj meri obeležilo istoriju ovoga prostora u 20. veku.

Istovremeno, među Srbima je prisutna izvesna pometnja istorijske svesti u odnosu na temelje svog istorijskog života i poljuljana vera u sebe – piše Terzić.

 

Izvor: VEČERNjE NOVOSTI

 

 




Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top