Rudovci: Pop koji je digao bunu

U organizaciji Drugog srpskog ustanka istakao se sveštenik Ranko Mitrović iz Rudovaca kraj Lazarevca. Jezgro ustanika okupljalo se tajno u popovoj kući

Stara crkva u selu Rudovci

Ideja o podizanju Drugog srpskog ustanka protiv Turaka rodila se u Rudovcima kod Lazarevca, na tajnim sastancima sa viđenijim domaćinima, koje je u svojoj kući organizovao sveštenik Ranko Mitrović, početkom 1815. godine. Na jevanđelju okupljeni su se zakleli da bunu dignu na proleće, čim gora ozeleni, te je na Cveti i otpočela.

Jezgro ustanika, okupljenih u kući popa Ranka, činilo je nekoliko desetina značajnih ličnosti iz beogradske, valjevske i rudničke nahije – Milutin Savić Garašanin, Arsenije Loma, Nikola Katić, Aksentije Milutinović, iguman Avakum… Doneli su, vele spisi, odluku da pozovu i Miloša Obrenovića, da se ustanku privoli, te ako to ne učini, da se ima sa njim postupiti kao sa Turčinom. Miloš je poziv prihvatio, izgovorivši docnije u Takovu onu čuvenu rečenicu: „Evo mene, eto vas, rat Turcima!“.

Prve borbe protiv Turaka u Drugom srpskom ustanku vođene su upravo u Rudovcima i na Liparu, na mestu gde je sada Hram Svetog Save – kaže paroh rudovački Rodoljub Vojinović. – Tada su Turci zapalili kuću popa Ranka, koji je, izgleda, kao zapovednik, učestvovao u borbama, naročito na Ljubiću. Odatle je doneo sablju turskog zapovednika Ćajapaše, s kojim se prvi put sukobio još u Rudovcima.

Kada je posle bojeva kod Čačka i na Dublju ustanak okončan, pop Ranko, inače rodom iz Hercegovine, vratio se u Rudovce, svešteničkom pozivu. Umro je 1820. godine i počiva kod stare crkve brvnare u Baroševcu, u kojoj je do smrti i služio.

Koliko je snažno sećanje na ovog hrabrog, značajnog čoveka, svedoči činjenica da je prilikom nastavka gradnje hrama Vaznesenja Gospodnjeg u Rudovcima 1989. godine i povodom 175. godina od Drugog srpskog ustanka, udaren temelj „Spomen kuće popa Ranka“, koja spoljašnjim izgledom i rasporedom prostorija podseća na onu u kojoj je živeo – kaže paroh Vojinović. – Povodom pola veka od ustanka, knez Mihailo Obrenović dodelio je porodici popa Ranka Mitrovića orden izliven od prvog topa kneza Miloša. Slobodno se može reći da je ono što je Aleksa Nenadović bio za Prvi, to je pop Ranko bio za Drugi srpski ustanak – neposredni organizator.

DVA VEKA OD SASTANKA

Rudovci su 8. februara obeležili dva veka od sastanka u kući popa Ranka, kada je doneta odluka o Drugom srpskom ustanku – kaže naš sagovornik. – Uz svetu arhijerejsku liturgiju, koju je sa sveštenstvom služio vladika šumadijski Jovan, održan je pomen popu Ranku i ustanicima.

Izvor: NOVOSTI

Vezane vijesti:

Ostružnica srce srpskih ustanaka – Jadovno 1941.

OBILjEŽENA GODIŠNjICA DRUGOG SRPSKOG USTANKA …

Dr Drago Njegovan: SRPSKI USTANAK U DRVARU I SRBU 27 …