Prva zajednička država Južnih Slovena proglašena prije 99 godina

Na današnji dan 1918. godine proglašena je Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, prva zajednička država Južnih Slovena.

Stvaranje nove države u palati Krsmanović na Terazijama u Beogradu proglasio je regent Aleksandar Karađorđević, koji je 1921. godine postao kralj.

Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca zauzimala je teritoriju današnje Srbije, BiH, Makedonije i Crne Gore, te najveći dio današnje Hrvatske i Slovenije.

Na čelu monarhije bila je dinastija Karađorđevića.

Kraljevina Srbija je još početkom Prvog svjetskog rata zvanično objavila da su njeni ratni ciljevi ujedinjenje Srba, Hrvata i Slovenaca, što je potvrđeno Niškom deklaracijom Skupštine Kraljevine Srbije 7. decembra 1914. godine.

Formiranje Jugoslovenskog odbora uslijedilo je 1915. godine, a sačinjavali su ga istaknuti Srbi, Hrvati i Slovenci sa prostora tadašnje Austro-Ugarske opredijeljeni za stvaranje nove zajednice Južnih Slovena.

Konkretni pregovori o ujedinjenju u buduću državu postignuti su na grčkom ostrvu Krf, gdje je 20. jula 1917. donesena Krfska deklaracija, a u Ženevi 9. novembra 1918. godine Ženevski sporazum.

Skupu u Ženevi prisustvovali su predstavnici Kraljevine Srbije, Narodnog vijeća iz Zagreba i Jugoslovenskog odbora s centralom u Londonu.

U jeku raspada Austro-Ugarske pod vođstvom čelnika i pristalica Jugoslovenskog odbora u Zagrebu je proglašena država Slovenaca, Hrvata i Srba, kao zemlja Južnih Slovena dotadašnje Austro-Ugarske.

U Novom Sadu je Velika narodna skupština 25. novembra 1918. godine donijela odluku o prisajedinjenju Kraljevini Srbiji, a 24. novembra i Skupština Srema u Rumi, pa je Vojvodina stupila kao sastavni dio Srbije u novu zajedničku državi obrazovanu 1. decembra 1918. godine.

Krajem novembra i Podgorička skupština donijela je odluku o pripajanju Crne Gore Kraljevini Srbiji.

Tako je 1. decembra 1918. godine regent Aleksandar Karađorđević proglasio stvaranje nove države.

Država je naziv u Kraljevina Jugoslavija promijenila je 1929. godine. To je bio dosljedni nastavak izvorne koncepcije sa kojom je i obrazovana zajednička država, što je bilo uneseno i u Vidovdanski ustav iz 1921. godine.

Kraljevina Jugoslavija postojala je do Drugog svjetskog rata.

Izvor: SRNA

Vezane vijesti:

Da li je Kraljevina SHS bila greška? | Jadovno 1941.

Temelj države ili uzrok podela | Jadovno 1941.

Prva decenija zajedničkog života: Kako su Srbi i Hrvati …