Od 24. Juna 1941, Dana sjećanja na Jadovno, prošlo je:

JADOVNIČANI PORUČUJU:

Teče 80-ta godina od početka Pokolja, genocida počinjenog nad srpskim narodom od strane NDH. Osamdeset godina od tragedije na Velebitu, ličkom polju, ostrvu Pagu. Ako Bog da, sabraćemo se 19. juna 2021. kod Šaranove jame.

 

Otvoreni bečki arhivi

Datum objave: utorak, 21 marta, 2017
Veličina slova: A- A+

U salonu Narodnog muzeja u Zrenjaninu otvorena izložba “Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat (1849-1861)”. Izloženo bezmalo hiljadu gotovo nepoznatih dokumenata iz 19. veka o ujedinjenju Srba

Izložba Zorana Stevanovića kroz 153 eksponata, Foto: NMZ
Izložba Zorana Stevanovića kroz 153 eksponata, Foto: NMZ

Zrenjanin – U salonu Narodnog muzeja u Zrenjaninu otvorena je izložba arhivskih dokumenata i drugog materijala pod nazivom “Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat (1849-1861)”, autora Zorana Stevanovića, arhiviste u Arhivu Vojvodine.

Izložbenu postavku, koja je prvi put predstavljena publici 2014. prilikom obeležavanja 165 godina od osnivanja Vojvodstva Srbije i Tamiškog Banata, čini 153 eksponata, najvećim delom iz fondova Arhiva Vojvodine. Na izložbi je prikazan i likovni materijal čije su digitalne kopije otkupljene od austrijske Nacionalne biblioteke u Beču.

Takođe, predstavljeni su i sadržaji retkih austrijskih službenih listova, kao i relevantni statistički podaci. Autor je obradio, preveo, protumačio i prezentovao sadržinu oko 1.000 arhivskih predmeta koji su bili manje poznati, ili potpuno nepoznati, stručnoj i naučnoj javnosti.

Istoričar u zrenjaninskom muzeju Srđan Priljeva, kustos izložbe, objašnjava da je 19. vek u političkom, kulturološkom i istorijskom smislu determinisan pokretima čiji je idejni siže bila borba za nacionalnu emancipaciju i slobodu. Srpski narod je državnu, političku, versku i jezičku emancipaciju izvodio u više pravaca, koristići različitu metodologiju.

– Srbi u Otomanskoj imperiji u prvoj polovini 19. veka stvorili su Kneževinu, koja polako preuzima ingerencije pune državnosti iz ruku Osmanlija. Drugi deo srpske populacije, čije se stanovništvo nalazilo u Habzburškoj monarhiji, politički kredo gradio je kroz borbu za teritorijalno-političku autonomiju. Polazni aksiom srpske elite, iz obe imperije, bio je stvaranje premise za konačno ujedinjenje Srba – ističe Priljeva.

Rastakanje Osmanskog carstva, nacionalne napetosti u Habzburškoj monarhiji, borba velikih sila, kao i industrijska i kulturna revolucija, doveli su polovinom 19. veka do snažnih previranja na jugoistoku Evrope. Mađarska revolucija, ističe Priljeva, izazvala je tektonske poremećaje u Habzburškoj monarhiji. U nastalom metežu, Srbi realizuju deo svojih ambicija, stvaranjem teritorijalno-političke autonomije pod nazivom Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat (1849-1861).

– Borba naroda u jugoistočnoj Evropi za sopstvenu emancipaciju i želja velikih sila da nametnu uticaj na ovoj teritoriji, iznedrila je proces koji je u istoriografiji nazvan “Istočno pitanje”. Srpsko pitanje nalazilo se u fokusu, izazivajući najveće istorijske potrese i promene. Stvaranje političke tvorevine Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat, poslužilo je kao polazna osnova za dalje snaženje srpskog političkog faktora u ovom delu Evrope – naglašava Priljeva.

MALI NAROD, VELIKA IDEJA

– Srpska Vojvodina u Habzburškoj monarhiji jeste ideja srpske državnosti. Ta političko-teritorijalna autonomija za koju je, od sredine 19. veka, prihvaćen naziv Srpska Vojvodina ili Vojvodovina, zapravo, nije ništa drugo nego pokušaj Srba u monarhiji, jednog malog naroda koji je činio svega dva-tri odsto stanovništva u okviru 50 miliona stanovnika imperije, da uspe da očuva svoj nacionalni identitet i odbrani ideju državnosti – izjavio je na otvaranju izložbe profesor dr Dejan Mikavica, sa novosadskog Filozofskog fakulteta.

Autor: Sl. PAŠIĆ

Izvor: NOVOSTI




Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top