Od 24. Juna 1941, Dana sjećanja na Jadovno, prošlo je:

JADOVNIČANI PORUČUJU:

Teče 80-ta godina od početka Pokolja, genocida počinjenog nad srpskim narodom od strane NDH. Osamdeset godina od tragedije na Velebitu, ličkom polju, ostrvu Pagu.

 

Genocid nad “nepoćudnima” u NDH: Kriminološki profil ustaških zločinaca

Datum objave: nedelja, 5 septembra, 2021
Objavljeno u Kompleks Jadovno
Veličina slova: A- A+
Stava sam da je ovaj tekst najbolje započeti izjavom Gideona Grajfa koji kaže: “Po broju žrtava, brutalnosti i stepenu izazivanja patnje Jasenovac zauzima prvo mjesto od svih logora u Drugom svjetskom ratu”.

Piše: Vladimir Vučković, magistar kriminologije

Na našim prostorima vladali su mnogi osvajači, ali niko nije počinio veća zvjerstva i svirepost od ustaškog režima u NDH. Teško je opisati razmjere zločina koji su počinjeni na teritoriji NDH u periodu od 1941-1945 godine, jer je u svakom gradu na području te zločinačke tvorevine postojao neki zatvor, logor ili gubilište u kojima su svakodnevno ubijani nedužnih ljudi.

Njemačka vojska je 10. aprila 1941. godine svečano dočekana u Zagrebu, nakon čega je istog dana oko 17:45 časova proglašena Nezavisna Država Hrvatska – NDH. Nedugo nakon osnivanja ustaše su uz pomoć njemačkih i italijanskih okupacionih snaga veoma lako uspostavile vlast na prostoru koji je obuhvatao teritoriju današnje Hrvatske (bez pojedinih krajeva Dalmacije, koju su ustaše rimskim ugovorima od 18. maja predali Italiji), Bosne i Hercegovine i oblast zapadnog Srema.

Na toj teritoriji živjelo je oko 6,5 miliona stanovnika: 3.300.000 Hrvata, oko 700.000 muslimana proglašenih Hrvatima islamske vjeroispovesti, 1.925.000 Srba, 40.000 Jevreja i ostali.

Po samom osnivanju NDH proglašen je niz zakona čiji je prvenstveni cilj bio eliminacija Srba, Jevreja, Roma i  svih protivnika ustaškog režima te stvaranje čistog hrvatskog prostora. Bez obzira što nikada nije postojao Ustav NDH, kao vrhovni zakonodavni akt, proglašen je niz rasnih zakona kao što su:  Zakon o zaštiti arijevske krvi i časti hrvatskog naroda, Zakon o zaštiti narodne i arijevske kulture hrvatskog naroda, Zakon o prijelazu sa jedne na drugu vjeru te Zakon o upućivanju nepoćudnih i pogibeljnih osoba na prisilni boravak u sabirne i radne logore.

Bez neodlučnosti, bez čekanja

Odmah nakon uspostavljanja ustaške vlasti svi oni koji su bili targetirani kao “nepoćudni i pogibeljni” našli su se na udaru strahovitih razmjera. NDH je posvetila veliku pažnju rješavanju “srpskog pitanja” koje se sastojalo od doktrine 3/3. Trećinu pobiti, drugu trećinu protjerati i treću trećinu pokrstiti.

Prvi veći zločini, počinjeni su u Hercegovini na područjima sa većinskim srpskim stanovništvom, po broju žrtava i svireposti najviše se ističe zločin u selu Prebilovci nadomak Čapljine kada je ubijeno blizu 1000 žena, djece i staraca u samo jednom danu. Nakon serije sporadičnih zločina NDH počinje sa osnivanjem prvih logora oko planine Velebit tj. sistema logora Gospić – Jadovno – Pag koji nisu bili organizovani po principu klasičnih logora već su više bili gubilišta gdje su zatvorenici pod vedrim nebom čekali pogubljenje, procjenjuje se da je u ovom sistemu logora do njegovog ukidanja u avgustu 1941. godine pogubljeno, prema istraživanjima dr Đure Zatezala 40.000 ljudi. Mahom srpske nacionalnosti, njih 38.000 i oko 2.000 Jevreja.

Zapanjeni brojem i načinom ubijenih, ustaše pod pritiskom italijanskih i njemačkih okupacionih snaga odlučuje da rasformiraju sistem logora Gospić- Jadovno – Pag te avgusta 1941. godine osnivaju logor Jasenovac u kojem su prvi logoraši bili preživjeli iz Gospića – Jadovna – Paga. Logor Jasenovac jedan je od ozloglašenijih logora smrti i prema riječima Gideona Grajfa “Jasenovac je Aušvic Balkana”.

Procjenjuje se da je na području NDH od njenog osnivanja 1941. pa do ukidanja 1945. godine na najmonstruozniji način ubijeno na stotine hiljada Srba, Jevreja, Roma i drugih.

Klalo se

Prema dostupnim izvještajima njemačkih i italijanskih okupacionih snaga, ali i preživjelih logoraša o razmjerama ustaških zločina navodi se da su žrtve mahom ubijane hladnim oružjem, dok se vatreno oružje gotovo nije ni koristilo.

Pored navedenog karakteristični su masovni zločini kada su organizovana takmičenja u kojima su ustaše nastojale pogubiti što više žrtava u jednom danu u tu svrhu izumljena su oružja i oruđa kao što su “srbosjek” i “srbomlat”. Frapantna činjenica o razmjerama genocida u NDH je i ta koja govori da je u logoru Jasenovac ubijeno preko 19.000 djece starosti do 14 godina.

Neophodno je naglasiti da je zločinački režim NDH sistemski provodio realizaciju i ostale “2/3” pa je tako preko 250.000 Srba preobraćeno u katoličanstvo, kao i da je više od 200.000 Srba protjerano.

Kriminološki profil ustaških zločinaca

Kada sagledamo sve navedene činjenice ne možemo, a da se ne zapitamo kakvi su to ljudi mogli da čine ovakva zlodjela. Mnoštvo je aspekata koji obuhvataju kriminološko profilisanje određene ličnosti oni uključuju psihološki, biološki i sociološki aspekt.

Pogledamo li najpoznatijie ustaške koljače iz Jasenovca, Pribilovaca, Korita, Starog Broda, Gospića – Jadovna – Paga možemo zaključujemo da se u većini slučajeva jasno ističu slični faktori kao što su:

  • Kriminalna prošlost: Većina viđenijih ustaških prvaka imali su vrlo “debele” dosijee u arhivama policijskih struktura Kraljevine Jugoslavije;
  • Starosna dob: Najozloglašeniji zločinci bili su mladi ljudi u dvadesetim godinama života;
  • Ovisnost: Prema dostupnim podacima veliki broj istaknutih zločinaca bio je ovisan o Pervitinu, alkoholu i drugim psihijatrijskim medikamentima.
  • Rodbinske veze: Najuže rukovodstvo logora Jasenovac sačinjavali su najbliži srodnici i prijatelji upravnika logora Maksa Luburića. Takođe, sporadične zločine, širom NDH, vršile su ustaše “komšije” iz susjednih sela koji su mahom bili u međusobnim rodbinski vezama. U čemu se ogleda namjera potpunog i sistematskog provođenja zločinačke ideje, kao i želja da se ne šire glasine o zločinima;

  • Brutalnost i svirepost: Metode ubijanja žrtava od strane ustaša zabrinjavale su i tadašnje njemačke emisare na području NDH. U nekoliko navrata čak su i najbliži saradnici Adolfa Hitlera protestvovali kod Pavelića da se obustavi teror kako bi se smanjile pobune i otpor okupacionim snagama;
  • Želja za nanošenjem patnje kod žrtava: Namjera zločinaca bila je nanošenje neviđenih duševnih i fizičkih patnji kod žrtava metodama teškog fizičkog rada, uskraćivanja hrane i vode, silovanjima kao i raznim drugim zvjerstvima;
  • Okrutnost: Nebrojena su svjedočenja o načinu egzekucije žrtava, karakteristično je bacanje živih ljudi u jame, ubijanje novorođenčadi, bacanje žrtava u živi kreč, egzekucije hladnim oružjem i oruđem (krampe, maljevi, sjekire, testere,…) itd.;
  • Mržnja: Srbofobija, antisemitizam itd.;
  • Ideološka indoktrinisanost: Fašizam i ideja ustaštva;
  • Motivacija: Hrvatizacija i Velika Hrvatska.

Rukovodstvo NDH jasno je znalo kome treba da povjeri realizaciju najmračnijih zadatka, eliminacije Srba, Jevreja, Roma i drugih protivnika ustaškog režima, radilo se o najodanijim, najlojalnijim i najviše indoktriniranim pojedincima u fundamentalne ideje i principe NDH. Svi navedeni faktori jasno ukazuju da se radilo o psihološki i socijalno nefunkcionalnim osobama koje su svoje strahove, nezadovoljstvo i želju za dokazivanjem ispoljavali kroz svoje zločinačke aktivnosti. 

Prema zvaničnim podacima kojima je raspolagao i Međunarosni sud u Nirnbergu samo u Jasenovcu ubijeno je oko 700 000 ljudi od čega: 500 000 Srba, 40 000 Jevreja, 33 000 Roma i 127 000 ostalih. I nakon viš od sedamdeset godina od ovih stravičnih zločina koji su zaprepastili čitav civilizovani svijet pojedine političke i intelektualne elite u Hrvatskoj negiraju genocid koji je počinjen u NDH.

U jednoj izjavi za medije predsjednik Hrvatske Zoran Milanović, parafraziram, je rekao: “Logor Jasenovac je bio logor za istrebljenje Jevreja, ali se desio i genocid nad Srbima iz okoline Kozare, koji je bio rezultat otpora koji je pružan vlastima u NDH, što je prirodno da se vlast obračuna sa onima koji pružaju otpor.”

Postavlja se niz pitanja: Kakav je to otpor pružalo 19.000 ubijene djece iz Jasenovca? Zašto su u Jasenovac odvođeni Srbi, Jevreji i Romi iz okoline Sarajeva, Čapljine, Hercegovine, Like, Banije, Korduna, Semberije, Posavine i drugih krajeva NDH?

Žrtve su tu da svjedoče i da nas opominju na strahote i mračne porive pojedinih ljudi, ali i da nas podsjećaju na to da nismo svi na ovim prostorima bili i nećemo biti fašisti. Samo katarza i suočavanje sa istinom i pravdom dovešće nas do stadijuma da se više nikada i nigdje ne dese takvi zločini protiv bilo kojeg čovjeka i naroda na planeti.

Izvor: FRONTAL

Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top