U Hrvatskoj nerasvijetljena sudbina 1495 Srba, od kojih 71 odsto civila

Dokumentaciono-informativni centar “Veritas” je, povodom Međunarodnog dana nestalih, 30. avgusta, ukazao da se među 8.619 do sada verifikovanih žrtava Srba sa područja Hrvatske i bivše Republike Srpske Krajine, uključujući i pripadnike JNA i dobrovoljce iz rata devedesetih, na današnji dan nalazi 1.495 lica čije sudbine još nisu rasvijetljene, od kojih je 71 odsto civila.

Među nestalim je 1.066 /71 odsto/ civila, dok je 424 ili 28 odsto žena, ali više od trećine sa tog spiska ne nalazi se u Knjizi nestalih za područje Hrvatske, a više od četvrtine nije u Bazi podataka aktivnih slučajeva lica nestalih u sukobima na području bivše Jugoslavije.

“Kada bi sve ekshumirane osobe iz ratova devedesetih godina /prošlog vijeka/ na prostoru bivše Jugoslavije bile identifikovane, broj nestalih bi se gotovo prepolovio”, ocjenjuje “Veritas”.

U saopštenju se navode pouzdani izvori, prema kojima sa područja bivše Jugoslavije iz ratova devedesetih više od 4.000 ekshumiranih posmrtnih ostataka još nije identifikovano, od kojih oko 3.000 u BiH, oko 900 u Hrvatskoj i oko 300 na Kosovu i Metohiji.

Kada je riječ o Hrvatskoj, “Veritas” trenutno raspolaže podacima za više desetina poznatih i potencijalnih mjesta ukopa sa više od 200 posmrtnih ostatka na području Hrvatske, pokopanih uglavnom pod oznakom “nepoznat”, koji i 29 godina po prestanku rata, isključivo zbog opstrukcije hrvatske strane, čekaju na ekshumaciju.

“Porodice nestalih imaju pravo da saznaju istinu o sudbini svojih najmilijih, društvo ima pravnu i moralnu obavezu pomoći im u njihovom traganju. To je moguće samo uz aktivnu saradnju porodica nestalih sa nadležnim organizacijama i institucijama”, ističe “Veritas”.

“Veritas” navodi da je Međunarodni dan nestalih prilika i da se javnost podsjeti na patnju i bol porodica nestalih, ali i poziv porodicama da izvrše i svoju obavezu i da otvore zahtjev za traženje i daju krv za DNK, bez čega nema uspješne potrage.

U saopštenju se podsjeća na podatke da se iz ratova devedesetih godina na području bišve Jugoslavije traga za još između 9.567 lica, koliko ih je na spisku Međunarodnog komiteta Crvenog krsta i 11.323 osobe, koliko ih je trenutno u Bazi podataka aktivnih slučajeva, kojom upravlja Grupa za nestale za regionalnu saradnju u okviru Berlinskog procesa za Balkan.

“Broj nestalih varira u zavisnosti od kriterijuma koji se koriste za stavljanje neke osobe na spisak nestalih, ali i stavova političkih elita u državama regiona”, ocjenjuje se u saopštenju.

Na sajtu Uprave za zatočene i nestale, koja djeluje pri hrvatskom Ministarstvu za branitelje, navodi se da Hrvatska još traga za 1.792 nestala lica u “domovinskom ratu”, što uključuje i područje bivše Republike Srpske Krajine.

“Veritas” ukazuje da hrvatska strana polazi od podataka navedenih u posljednjoj Knjizi nestalih na području Hrvatske, koju je Međunarodni komitet Crvenog krsta objavio 2015. godine, u kojoj se na dan 1. maja 2015. godine nalazilo 2.138 nerasvijetljenih sudbina na području Hrvatske.

U Bazi podataka aktivnih slučajeva lica nestalih u sukobima na području bivše Jugoslavije, u trenutku objavljivanja 2022. godine na područje Hrvatske i Republike Srpske Krajine bilo je oko 2.200 unosa, od čega ih se polovina podudarala sa “Veritasovom” evidencijom.

“Veritas” navodi da, počev od 2000. godine iz zajedničkih, masovnih i pojedinačnih grobnica, uključujući i ekshumacije u organizaciji samih porodica, ekshumirano je ukupno 1.696 posmrtnih ostataka Srba sa područja Hrvatske i bivše Republike Srpske Krajine.

Taj broj uključuje i one koji su sa njima živjeli i ratovali na njihovoj strani, od kojih je do sada identifikovano 1.347 posmrtnih ostataka, dok ih još 349 čeka na identifikaciju.

Izvor: SRNA