Serbian
Armenian
Croatian
Dutch
English
French
German
Greek
Hebrew
Hungarian
Italian
Norwegian
Polish
Russian
Slovenian
Spanish
Miloš Obrenović, Knjaz poluvazalne balkanske Kneževine koja se oslobađala od osmanske okupacije, dok je sa druge strane Drine i u Vojvodini srpski narod bio pod pritiskom austrougarskog kolonijalizma i unijatizma, odlučno se odupirao propagandi i namjerama prozelitizma i revolucoonarnih pokreta da školstvu i kulturnim ustanovama Knjaževine Srbije nametnu reformisano `jugoslovensko` pismo.
Knjaz Miloš je izdavao više ukaza o zabrani unošenja u Knjaževinu knjiga i upotrebe unijatskog, Kopitar-Kradžićevog kombinovanog pravopisa; savjetujući se sa mitropolitom Stefanom Stratimirovićem, Vladikom Petrom Petrovićem Njegošem i srpskim nacionalnim i kulturnim djelatnicima. Najznačajniji zakon zabrane `hule protiv božestva i praviteljstva`,i `da se ne štampaju knjige pravopisom Karadžića Vuka`, koji je Knez Miloš ustanovio su Pravila o cenzurisanju, objavljenom 1832.godine 22 decembra u Knjaževskoj srpskoj kancelariji u Kragujevcu.
Sažeto svjedočanstvo o pravoslavnoj kulturnoj politici Knjaza Miloša je Knjaževo pismo Vladki Petru II Njegošu od 20. oktobra 1836. godine. Pismo je citirano u povjesnim pregledima reforme srpskog pravopisa u kontekstu komunističke i jugoslovenske kulturne propagande. Danas, srpskim generacijama posle sto godina jugoslovenstva i komunizma, upoznatim sa pravoslavljem, istorijom srpske književnosti i pismenosti, posledicama pogrešne reforme pisma i jezika, ragrađivanja, rarazgrabljivanja i preimanovanja srpskog jezika, mediskog monopola latiničnog, a potiskivanja ćirilčnog pisma, jasan je Knjažev pravoslavan stav i osuda `vukovske sekte`, kako Knjaz naziva reformatore ćiriličnog pisma. Reformatorski pokret Kradžića i Daničića je bio sektaški u odnosu na vjerski i kulturni kontinuitet srpskog naroda, društvene i duhovne odnose, karakterom i programom revolucionarna religiozna i politička sekta. Jugoslovenski jezički projekat austroslavizma je bio negacija i razgrađivanje srpskog pravoslavnog predanja pismenosti i državotvornosti, jezičke srpske i slovenske sabornost, kao što je to i danas u istoj mjeri i namjerama.
Pismo Knjaza Miloša Vladiki Njegošu
„Ima jedna rđava sekta, vukovska nazvana, koja ь (debelo jer) izostavlja, i još gdjekoja izmenjenija zahteva, i sve se bojim da ne bude otrov učenija ove sekte i do u Crnu Goru, dosad svagda čistu i nevredimu prebivšu, prispeo, a ako bi to bilo, to bi mi zaista vrlo teško i žao palo, jerbo je dosta verno poznato da ta sekta izostavljanjem ь i uvođenjem nekakvog ‘j` odvodi od pravoslavlja i privodi k rimokatoličanstvu. (Poznat će Vam biti kustos C. K. Biblioteke, Kopitar, rimokatolik, ovaj je ta učenija razvrata dao Vuku, a Vuk vuče tuđu budalaštinu ne znajući ni šta vuče ni našta. No ovo, mislim, sami za sebe zadržite da ne dođe do nečastivih ušiju.) Ta je sekta i ovde bila počela isto učenje rasprostranjivati, no ja sam to u soglasiju s G. Mitropolitom Karlovačkim Stratimirovićem predupredio mnoge takove knjige u vatru bacivši, a mnogije čitavim sandukom pobacavši“.
Pismo je štampano u publikaciji `Izvestija – `Otdelenija ruskog jezika i slovesnosti`; Carska akademija nauka (1903. t. VIII knj. 3,st.333)
Pripremio: Ognjen Vojvodić
Izvor: ognjenvojvodic.info
