Od 24. Juna 1941, Dana sjećanja na Jadovno, prošlo je:

JADOVNIČANI PORUČUJU:

Teče 80-ta godina od početka Pokolja, genocida počinjenog nad srpskim narodom od strane NDH. Osamdeset godina od tragedije na Velebitu, ličkom polju, ostrvu Pagu. Ako Bog da, sabraćemo se 19. juna 2021. kod Šaranove jame.

 

Pilot Polan ponovo među Srbima

Datum objave: subota, 12 septembra, 2015
Objavljeno u Prvi svjetski rat
Veličina slova: A- A+

U Smederevskoj Palanci u subotu otkriven spomenik srpskim i francuskim pilotima iz Prvog svetskog rata

Pukovnik Furnije i kapetan Polan u kabini

Pukovnik Furnije i kapetan Polan u kabini “Farmana”

U SMEDEREVSKOJ Palanci u subotu je otkriven spomenik srpskim i francuskim vazduholovcima iz Prvog rata. Svečanost je uveličao i Žan-Klod Sege, zastupnik porodice pilota Luja Polana, jednog od najistaknutijih francuskih vazduhoplovaca koji se borio sa nad Srbijom 1915. godine, a uz njega je bio i prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević. Pred srpskom i francuskom zastavom, koje su se u subotu vijorile ispred novootkrivenog spomenika stajali su i vojni atašei Francuske i Grčke, zatim, predstavnci naše vojske, stotine građana Palanke…

Ovaj gradić u srcu Srbije 1915. bio je mesto gde su se sklapali avioni francuske eskadrile “MF99S” koja je došla vagonima iz solunske luke. U grupi od stotinak francuskih avijatičara sa osam vazduhoplova tada je bio i Luj Polan, heroj Prvog rata i potonja legenda francuske avijacije. U Smederevsku Palanku, u njegovo ime došao je Žan-Klod Sege, zastupnik porodice Polan, inače jedan od najvećih vazduhoplovnih publicista Evrope. Kao dar domaćinima on je Muzeju u Smedevskoj Palanci ostavio kopiju originalnog dnevnika francuskog pilota i deo dokumentacije sakupljene posle Polanove smrti koja je vezana za njegove letove u Srbiji.

Sege je u Srbiju doneo zemlju sa groba Luja Polana, a u Francusku će vratiti zemlju sa aerodroma na kome je leteo pre 100 godina.

Gosta iz Francuske je dočekao prestolanaslednik Aleksandar Karađorđević. Luj Polan i regent Aleksandar Karađorđević kao izviđač su, naime, 27. jula 1915. zajedno leteli sa Banjičkog aerodroma nad položajima Austrougara.

Podizanje spomenika u Ulici Prvog srpskog ustanka u parku u srcu grada inciralo je Udruženje ratnika, dobrovoljaca i njihovih potomaka 1912-1918. iz ovog grada. Iza njihove ideje stala je Skupština grada. Spomenik pilotima delo je Nebojše Jovanovića, umetnika iz Palanke.

– Velika je čast ugostiti predstavnika porodice Polan u našem gradu – govori, za “Novosti”, Predrag Torbica iz Organizacionog odbora. – Heroj Francuske prve ratne pobede odneo je nad Srbijom i naša zemlja mu je do kraja života bila kao druga domovina. To nam je potvrdio i Žan-Klod Sege koji je došao u ime ćerki pilota Polana.

Spomenik, delo Nebojše Jovanovića

Spomenik, delo Nebojše Jovanovića

Luj Polan, uz majora Rože Vitru, bio je najviše rangirani francuski oficir u Srbiji koji je došao 1915. Bio je neustrašiv. Naš pilot Đorđe Roš ostavio je u svom dnevniku belešku kako je Luj Polan kada je ušao u PVO vatru u Zemunu odbio da se vrati a da ne završi izviđanje već je nastavio zadatak pevajući “Marseljezu”. U ratnom dnevniku eskadrile “MF99S” stoji da je Polan leteo i na tri zadatka dnevno. Zapisana je i njegova vazdušna pobeda nad Nemcima u leto 1915, kada je sa kaplarom Andreom Lestradom između Zemuna i Borče sustigao jedan aparat iz 15. nemačke letačke eskadrile koji je oborio iznad sela Glogonj, da bi se potom, tog dana još dva puta se dizao u vazdušne borbe.

– Polan je postao legenda u francuskoj početkom 1917, kada je konstruisao avionsku elisu sa “hodom” kroz koji se moglo pucati iz mitraljeza – objašnjava Torbica. – Prethodno, u Skadru Francuzi su predali svoje vazduhoplove Srpskoj vojsci a Polan se potom borio još četiri meseca nad Verdenom u Francuskoj. Komanda francuske vojske ga je zatim povukla da usavrši svoje vazduhoplovne konstruktorske ideje i on je projektovao četiri tipa francuskih aviona.

Postao je milioner, ali se 1940. javio u Francusku vojsku da leti u ratu sa nacistima. Zbog starosti nije primljen u vojsku, preživeo je rat i umro je 1960. Njegovo ime Francuzi izgovaraju sa velikim poštovanjem.

VIŠE OD 300 LETOVA FRANCUZA

ZA osam meseci francuska eskadrila je izvršila više od 300 borbenih letova i oborila dva neprijateljska aviona – 9. juna, 4. i 23. jula, a 5. avgusta je pogodila dva monitora (“Ens” i “Koroš”).

Ova jedinica je zaslužna za obaranje još tri austrougarska aviona – 26. juna, 7. i 13. jula.

 

Izvor: NOVOSTI

 

Vezane vijesti:

Milisav Semiz – Zaboravljeni heroj beogradskog neba

Egzodus i stid

Posmrtni ostaci Apisa prenose se u Srbiju

Prvi svjetski rat – Jadovno 1941.




Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top