NE ZABORAVITI ŽRTVE JADOVNA – SRBE I JEVREJE

Datum objave: sreda, 2 februara, 2011
Objavljeno u Kompleks Jadovno
Veličina slova: A- A+

DSC01747.jpgLatinica | English

RS – Izrael – Udruženje “Jadovno”

Priredio: Darko Terzić

BANjALUKA, JERUSALIM, 8. DECEMBRA /SRNA/ – Predsjednik Udruženja potomaka i poštovalaca žrtava kompleksa ustaških logora “Jadovno 1941.” Dušan Bastašić upoznao je  relevantne institucije u Izraelu o stradanju žrtava Jadovna, pošto se o tome u izraelskoj javnosti ne zna gotovo ništa, iako je među stradalima i veći broj Jevreja.

“Jadovno je i srpsko i jevrejsko stratište, na kome je od  40 123 žrtve, koliko ih je evidentirao dr Đuro Zatezalo, bilo  i oko pet odsto Jevreja. Među tih pet odsto ubijeno je  2 000  jevrejskih  omladinaca, intelektualne i sportske jevrejske elite u Hrvatskoj”, prenio je Bastašić svojim domaćinima u Jerusalimu.

On je rekao da je kompletna ekipa Jevrejskog fudbalskog kluba `Makabi`, koji se te 1941. godine plasirao u Prvu kraljevsku ligu, među prvima uhapšena u aprilu i sa ostalih 165 jevrejskih omladinaca otjerana u logor `Danicu`, u logor Gospić, dio je završio u Jadovnom, a dio na ostrvu Pagu u logorima “Slana”. Od njih 165 preživjela su samo dvojica. Među njima je bio i atletičar, tadašnji evropski šampion na 400 metara

Na prezentaciji stratišta Jadovno u Muzeju “Jad Vašem” prisustvovali su ljudi iz biblioteke, arhiva i sekretarijata tog muzeja.

“Predstavili smo ne samo šta je to stratište Jadovno, nego i osnovne informacije o Nezavisnoj državi Hrvatskoj /NDH/, koja nije bila ni `takozvana` niti `marionetska`, nego država sa svojom izvršnom, zakonodavnom i sudskom vlašću koja je svojom legislativom i nizom zakona od aprila do jula 1941. praktično ozakonila zločin. Moram reći da su naši domaćini bili `iznenađeni` pošto se o Jadovnu zaista u `Jad Vašemu` sve do ove posjete nije znalo gotovo ništa”, rekao je Bastašić za Srnu.

Prezentovani su i dijelovi iskaza bivših zatočenika, od kojih je samo nekoliko uspjelo da preživi logor na Pagu. Među njima je bio i Emerik Blum, nekadašnji gradonačelnik Sarajeva i dugogodišnji direktor “Energoinvesta”.

Izrael 2010

Izrael 2010
Izrael 2010
Izrael 2010
Izrael 2010
Izrael 2010

“Prikazali smo i video-zapis, izjave jedne od nekoliko žena koje su preživjele  tri nedjelje u kraškim  jamama Jadovna, u koje su bačene. Taj video-prikaz bio je posebno dramatičan za naše domaćine”, kaže Bastašić.

Osim faktografije o NDH i kompleksu ustaških logora Jadovno, prezentovane su  i  dosadašnje i buduće aktivnosti Udruženja “Jadovno”.  Prikazani  su video-zapisi sa  prvog obilježavanja  Dana sjećanja na Jadovno, održanog 26. juna ove godine kod Šaranove jame i na području ostrva Paga, gdje su bili logori Slana i Metajna.

“Upoznali smo izraelske zvaničnike da smo tom prilikom obnovili Spomen-ploču u Jadovnu koja je uništena 1991. godine i Spomen-ploču na području logora Slana koja je, nažalost, svega dva dana nakon osveštanja ponovo uništena”, rekao je Bastašić.

On je istakao da je zajedno sa članom Udruženja “Jadovno” Danijelom Simićem, književnikom iz Banjaluke, posjetio  Muzej “Jad Vašem” i vidio impresivnu izložbu na više hiljada metara kvadratnih, ali gdje o kompleksu logora Jadovno nema gotovo nijedne riječi, dok se o logoru Jasenovac na svega dva-tri mjesta nalaze kratke i uopštene informacije.

“Bila nam je velika čast da u `Dvorani sjećanja` položimo vijenac Udruženja `Jadovno` na memorijalnu ploču žrtvama holokausta i genocida. Položili smo vijenac i na ploču Jasenovca, na kojoj je, osim hebrejskim pismom, naziv Jasenovac ispisan latinicom”, naglašava Bastašić.

Izrael 2010
Izrael 2010
Izrael 2010
Izrael 2010
Izrael 2010
Izrael 2010

On je predstavnicima “Jad Vašema” predao di-vi-di sa dokumentacijom koju je Udruženje “Jadovno” prikupilo u proteklih deset mjeseci svoga rada.

“Dogovorili smo se da se sačini protokol o saradnji između Muzeja `Jad Vašem` i Udruženja `Jadovno 1941` koji će definisati načine na koje će se međusobno razmjenjivati dokumentacija i faktografija, s ciljem što bolje informisanosti i  objelodanjivanja istine o tom gotovo zaboravljenom stratištu”,  naveo je Bastašić.

Bastašića i Simića primio je i  Efraim Zurof,  direktor  Centra “Simon Vizental”, koga su  upoznali o  radu  i akcijama Udruženja “Jadovno”, a posebno o namjeri  da 24. juna sljedeće godine u Banjaluci organizuje prvu međunarodnu konferenciju o kompleksu logora Jadovno. Na tu konferenciju pozvani su i predstavnici Muzeja “Jad Vašem”.

Drugi dan boravka u Izraelu počeo je posjetom Muzeju boraca geta, prvoj ustanovi u Izraelu koja se počela baviti holokaustom neposredno nakon Drugog svjetskog rata.

“U Muzeju boraca geta naišli smo  na samo  jedan panel veličine otprilike jedan metar kvadratni na kome piše `Jugoslavija` i navodi se da se nakon 6. aprila Jugoslavija predala poslije napada Nijemaca i da je podijeljena 17. aprila, a da su tom prilikom `uništena sela i pogubljene hiljade partizana`. Dobro je poznato da tokom 132 dana postojanja stratišta Jadovno nije bilo nikakvih partizana, niti je pukla ijedna ustanička puška. Žrtve Jadovna su bili viđeniji Srbi i Jevreji, što intelektualci što trgovci, a većina su bili obični nevini seljaci koji su tu dotjerani i pogubljeni samo zato što su bili pravoslavni Srbi ili Jevreji”, kaže Bastašić.

I u ovom muzeju predstavljene su aktivnosti Udruženja “Jadovno” i dogovoreno  da se sačini protokol o saradnji, a predstavnici Muzeja takođe su pozvani da učestvuju u organizaciji i samom toku konferencije u Banjaluci iduće godine.

“Imali smo čast da nas primi Njegovo blaženstvo patrijarh jerusalimski i cijele Palestine Teofil Treći, koji se posebno interesovao za ulogu Katoličke crkve u organizaciji i podršci NDH, ali i u direktnom učešću u ustaškim zločinima. Razgovarali smo i o najavljenoj posjeti pape Benedikta Šesnaestog Hrvatskoj u junu 2011. godine. Povod posjete je 50. godišnjica smrti  kardinala  Alojzija Stepinca, koji je u to vrijeme bio u samom vrhu piramide zločina. Poznato je da su  u cijeloj toj hijerarhiji pripadnici Katoličke crkve na svim nivoima učestvovali u organizaciji i direktnom izvršavanju zločina”, rekao je Bastašić.

On je naveo da se na  24. juna iduće godine u Banjaluci na prvoj  međunarodnoj  konferenciji  o Jadovnu očekuje učešće istoričara iz Srpske, Srbije, Izraela, Hrvatske, Slovenije i Italije, zato što su Italijani u Jadovnu odigrali plemenitu ulogu zatvaranja tog logora krajem avgusta 1941. godine, zgroženi ustaškim zločinima. Slovenački istoričari pozvani su zato što imaju određena iskustva u izučavanju likvidacija u kraškim jamama.

Dan nakon konferencije planirano je da učesnici tog skupa posjete područje logora Jadovno, gdje će biti po drugi put obilježen Dan sjećanja na žrtve Jadovna.

“Zamolili smo i Njegovu svetost patrijarha srpskog Irineja da služi parastos u Jadovnu na sedamdesetu godišnjicu stradanja jadovinskih  žrtava. Za vrijeme posjete predsjednika Srbije Borisa Tadića Hrvatskoj on i hrvatski predsjednik Ivo Josipović obećali su da će nam se sljedeće godine pridružiti na Jadovnu kod, ako Bog da, obnovljenog spomenika, koji je uništen početkom proteklog rata”, ističe Bastašić.

On kaže da se očekuje i veći broj potomaka i poštovalaca  žrtava Jadovna.

“To je još jedan korak u objelodanjivanju tragedije Jadovna i nastojanju da se Jadovno ne zaboravi, ne samo zbog toga što je to odgovoran odnos prema našim precima, nego smo apsolutno sigurni da je potrebno da ovo stratište uđe u trajno pamćenje našeg naroda kao bitna kategorija u srpskom nacionalnom identitetu, a u funkciji prevencije genocida, jer znamo unazad 70 do 100 godina šta se dešavalo na ovom području. U funkciji prevencije genocida nad budućim generacijama naših potomaka važno je  da ovakva stradanja našeg naroda uđu u trajno pamćenje”, poručuje Bastašić.

Delegacija Udruženja “Jadovno 1941” iz Banjaluke, na poziv Muzeja holokausta “Jad Vašem” iz Jerusalima, boravila je u Izraelu od 28. novembra do 1. decembra.

Bastašiću i Simiću domaćin u Jerusalimu bio je protosinđel Jovan Ćulibrk,  koordinator Odbora Svetog sinoda Srpske pravoslavne crkve za Jasenovac, koji im je i pomogao tokom boravka  i sa kojim su posjetili Hristov  grob i druge znamenitosti  Svete zemlje.

 




Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top