Od 24. Juna 1941, Dana sjećanja na Jadovno, prošlo je:

JADOVNIČANI PORUČUJU:

Teče 80-ta godina od početka Pokolja, genocida počinjenog nad srpskim narodom od strane NDH. Osamdeset godina od tragedije na Velebitu, ličkom polju, ostrvu Pagu. Ako Bog da, sabraćemo se 19. juna 2021. kod Šaranove jame.

 

Najava: Dan Prebilovački, 6. avgust 2016.

Datum objave: petak, 5 avgusta, 2016
Veličina slova: A- A+
Hram Vaskrsenja Hristovog u Prebilovcima Foto: RTRS/Srna
Hram Vaskrsenja Hristovog u Prebilovcima Foto: RTRS/Srna

U periodu od 05 – 08. avgusta 2016. u Prebilovcima će biti obilježen Praznik Svetih Prebilovačkih i donjohercegovačkih mučenika povodom:

–  75 godina od  stradanja Srba iz Prebilovaca i Donje Hercegovine u genocidu NDH

–  25 godina od prve sahrane žrtava genocida NDH iz jama Donje Hercegovine

–  Prve godišnjice Hrama Vaskrsenja Hristovog u Prebilovcima

 

Program:

5. avgust 2016.

-pokloničko putovanje iz Novog Sada i Beograda za Prebilovce

-Večernja služba u Hramu Vaskrsenja u Prebilovcima u 19:30 časova

-Promocija  knjige Milana Bekana „Oči u oči“, amfiteatar Hrama u Prebilovcima u  20:30 časova

6. avgust 2016.

Sveta Arhijerejska Liturgija u Hramu Vaskrsenja u Prebilovcima u 9:00 časova

Poslije podne obilazak terena Prebilovaca sa istorijskim časom

7. avgust 2016.

– 7, 30 časova, povratak autobusa sa poklonicima iz Prebilovaca  mučeničkom stazom preko Stoca, Ljubinja i Popova polja, sa istorijskim časom o stradanju srpskog naroda i zadržavanjem na usputnim jamama i posetom manastiru Zavala

8. avgust 2016.

Otvaranje izložbe dokumenata i fotografija „Prebilovci“ u  Muzeju Hercegovine u  Trebinju u 19:00 časova

Organizator:

Srpsko nacionalno Društvo Prebilovci, Beograd

SND Prebilovci

 

 

 

13817328_1650256911958546_2047944441_n

O Prebilovcima:

Prebilovci su staro srpsko selo u južnoj Hercegovini na obodu doline Neretve, u opštini Čapljina, Hercegovačko-neretvanski kanton, Federacija BiH.

Od Čapljine su udaljeni pet, od Mostara 35, a od Metkovića (Hrvatska) 10 kilometara. Povezani su dobrim asfaltnim putem sa magistralom Županja-Opuzen, od koje su udaljeni oko tri kilometra. Prebilovci se nalaze na niskom, brdovitom terenu koji se graniči sa poznatim parkom prirode Hutovo blato (močvarni teren, sa više jezera i rijekom Krupom, stanište velikog broja biljnih, ptičjih i ribljih vrsta) i dolinama rijeka Neretve i njene pritoke Bregave.

Pretke sadašnjih stanovnika Prebilovaca zatekli su Turci u selu prilikom osvajanja ovog kraja 1471. godine. O tome je sačuvano bogato predanje koje je zapisano i objavljeno. To potvrđuju i objavljena naučna istraživanja i brojni materijalni spomenici. Turski popis iz 1474. godine izričito potvrđuje da je ovo područje „srpska zemlja od davnina“.

Stanovnici  Prebilovaca ostatak su starog srpskog stanovništa istorijskog Huma.

Prebilovci (foto: Olof Neslund)
Prebilovci (foto: Olof Neslund)

Šira okolina Prebilovaca je poznata po brojnim arheološkim lokalitetima i spomenicima materijalne kulture, od predantičkih do novijih, kao što su Narona, Mogorjelo, Gabela (Drijeva), Ošanjići, Radimlja, Počitelj, manastir Žitomislić…

Prebilovci su, nažalost, više poznati po nesrećnoj sudbini u dva protekla rata.

U avgustu 1941. godine, u vrijeme velikog genocidnog pokolja Srba u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj, ubijeno je 826 od ukupno 1000 srpskih žitelja Prebilovaca.

Među stradilima su skoro sve žene i djeca iz sela. Najviše ih je ubijeno u Šurmanačkoj jami kod Međugorja. Žrtve rata Prebilovaca do kraja rata dostigle su cifru od 850, što je 85 %  srpskih stanovnika sela. Prema istraživanju japanskog dnevnog lista „Asahišimbun“iz 1999. godine Prebilovci su najstradalnije selo u Evropi i među četiri su najstradalnija sela u svijetu u Drugom svjetskom ratu. Za isti list, genocid Hrvata nad Srbima u Drugom svjetskom ratu je jedno od obiležja globalne istorije 20. veka.

Preživeli očevi i braća žrtava odlučili su još u toku rata da ponovo zasnivaju porodice i da sačuvaju selo. Novoj djeci davali su imena ubijenih u jami. Pedesetih i šezdestih godina 20. vijeka Titov režim je preživelim Prebilovčanima oduzeo najvrijedniju zemlju, istoriju stradanja stavio je pod embargo, a jame pod betonske ploče ne dozvolivši sahranu stradalih. U blizini Šurmanačke i drugih jama je naselje Međugorje, koje posjećuju milioni katoličkih hodočasnika, zbog vjerovanja da se tu 1981. ukazala  Gospa.

Srpski narod je jame otvorio 1990. godine, iz njih izvadio kosti žrtava i prenio ih u Prebilovce, gde su položene u kriptu crkve koju je počeo da gradi.

Prebilovci
Prebilovci

U junu 1992. godine hrvatske snage su miniranjem ili spaljivanjem  uništile sve kuće i druge objekte u selu, crkvu u izgradnji, sa kostima 4000 žrtava ustaškog terora eshumiranih iz 13 jama, razorile seosko groblje i opustošile sav prostor sela. Obnova manjeg broja kuća u selu počela je u jesen 1999. godine, a sa njom i povratak  predratnih stanovnika. Obnovljeno je ili iznova izgrađeno preko tridesetak kuća.

Prebilovci su sada jedino preostalo srpsko naselje u dolini Neretve i čitavoj Donjoj Hercegovini koje se grčevito bori za svoj opstanak, a od koga dobrim dijelom zavisi i opstanak Srba u dolini Neretve, kojih ima tu oko 5000 ukupno.

U selu stalno živi preko 60 stanovnika, a još dvadesetak boravi povremeno u značajnom dijelu godine. Među žiteljima sela ima petnaestoro dece.

Prebilovci, na dan osveštanja Hrama vaskrsenja Hristovog.
Prebilovci, na dan osveštanja Hrama vaskrsenja Hristovog.

Prošle godine je obnovljen i svečano osveštan Hram Vaskrsenja u koji su položeni preostali dijelići moštiju Svetih Prebilovačkih mučenika koji su kanonizonani i proslavljaju se 6. avgusta. To je svakako veliki  događaj, sigurno najviše što su Srbi do sada učinili na planu kuluture sećanja na svoje nevine žrtve stradale u genocidu Nezavisne Države Hrvatske.

Prebilovci se sve više prepoznaju kao važan simbol stradanja srpskog naroda. To otvara perspektivu obnove i razvoja naselja, kao važne tačke na mapi ovih prostora, značajne za srpski identitet uopšte za koju se može vezati obnova i opstanak drugih srpskih naselja u dolini Neretve.

SND Prebilovci

O Srpskom nacionalnom društvu Prebilovci

SND Prebilovci je udruženje Srba iz Donje Hercegovine, potomaka i poštovalaca srpskih žrtava sa ovog područja, ubijenih u genocidu u NDH.

Osnovano je u 19.marta 2006. godine na Osnivačkoj skupštini u Beogradu, kada je usvojen i Statut udruženja.

Osnivači Društva su:  Pavle Bulut, Milenko Jahura, Milorad Đ. Ekmečić, Jovica Vlačić, Radoslav Bulut, Gordan Ekmečić,  Ilija Zurovac, Milan Bekan, Miodrag Ružić, Miro Čavaljuga, +Dragan Mihić i + Đoko Komad. Za predsjednika Skupštine društva izabran je Pavle Bulut, za predsjednika Izvršnog odbora Ilija Zurovac, a za potpredsjednika Milenko Jahura. Društvo je upisano u registar udruženja kod Ministarastva za ljudska i manjinska prava Republike Srbije 30. marta 2006. godine.

Prva redovna Skupština  SND Prebilovci je održana je 20. maja iste godine u sali beogradske opštine Voždovac. Skup je nadahnutim govorom pozdravio Episkop zahumsko hercegovački i primorski Grigorije.

Zbog potrebe usklađivanja sa zakonskim promjenama, četvrta redovna skupština Društva je 19. marta 2011, usvojila novi Statut, na osnovu koga je preregistrovano u Agenciji za privredne registre Republike Srbije . Društvo ima karakter zavičajnog, memorijalnog i nacionalnog udruženja. Funkcija predsjednika Skupštine je izostavljena iz Statuta, a umjesto Izvršnog odbora kao izvršni organ je definisan Upravni odbor, za čijeg je predsjednika izabran jeMilenko Jahura, a za potpredsjednika Jagoda Savić.

SND Prebilovci je na godišnjicu stradanja u jami majki sa djecom iz Prebilovaca, organizovalo komemoracije – parastose u Hramu Svetog Save u Beogradu i pored ruševine Hrama u Prebilovcima (kao saorganizator). Neprekidno od 2006. g. vodimo pokloničko putovanja autobusima iz Beograda do Prebilovaca za godišnjicu stradanja. Izvršili smo i istraživanje ruševine hrama u Prebilovcima radi utvrđivanja načina njegovog uništenja i sudbine posmrtnih ostataka mučenika iz jama.

Obnovili smo Dom kulture u Prebilovcima, u koji smo prenijeli preostale djeliće kostiju mučenika. Obezbijedili smo izradu projekta obnove hrama i time inicirali njegovu obnovu. Zajedno sa našom Crkvom izdejstvovali smo građevinsku dozvolu za obnovu i vodili smo akciju prikupljanja dobrovoljnih priloga za tu svrhu.

Uradili smo projekat obnove i očuvanja Prebilovaca i zaštite njegovog prostora kao kulturno-istorijske i prirodne vrijednosti i memorijalnog rostora. U Albumu Prebilovaca i Galeriji SND Prebilovci (koje su dio ovog projekta), imamo više od hiljadu i po  fotografija lociranih na Guglovoj satelitskoj mapi, u programu Panoramio. Tu je uz fotografije kuća i drugih objekata i terena sela, napisana istorija Prebilovaca i drugih naselja. Posebno je značajno što je tu i istorija svih prebilovačkih porodica, pa i onih 57 ugašenih 1941. sa imenima svih žrtava.

Prikupili smo i obradili ogromnu dokumentaciju o prošlosti našeg zavičaja, posebno o genocidu nad Srbima ovog kraja. Prikupili smo imena i podatke za srpske žrtava ustaškog terora iz našeg zavičaja i uradili Pomenik srpskih žrtava Donje Hercegovine u elektronskoj formi. Pomenik je štampan u „Vidoslovu“, časopisu  eparhije ZHiP i prepisan je na zidove obnovljenog Hrama Vaskrsenja.

Podnijeli smo obimnu i dokumentovanu krivičnu prijavu tužilaštvima BiH i Srbije zbog genocidnog etničkog čišćenja srpskog naroda u Dolini Neretve od 1992. do 1995. godine. Našim radom i zalaganjem objavljen je u štampanoj i elektronskoj formi, veliki broj članaka, dokumenata, fotografija i više knjiga o prošlosti Prebilovaca i našeg zavičaja u cjelini.  Uz naše angažovanje realizovano je i više emisija i informativih priloga, na pomenute teme, na radio i TV programima u Srbiji i Republici Srpckoj.

Uspostavili smo i plodotvornu saradnju sa srodnim srpskim udruženjima, posebno sa Udruženjem  „Jadovno 1941.“ iz Banjaluke i Udruženjem „Ognjena Marija Livanjska“ iz Beograda. Sa svima njima smo stupili u asocijaciju „Sabranje udruženja potomaka i poštovalaca srpskih žrtava ratova u XX vijeku“.

Takođe, istu saradnju imamo i sa udruženjima i klubovima Hercegovaca u Srbiji, Srpskoj i dijaspori. Posebno uspješno smo sarađivali  sa Srpskom pravoslavnom crkvenom opštinom u Čapljini, Hramom Svetog Save u Beogradu, Mjesnom zajednicom Prebilovci, sajtom „Prebilovci selo na internetu“, pojednim medijima, mnogim institucijama i pravnim licima u Republici Srbiji i Republici Srpskoj.

13691077_1656616971326968_6742023873494927549_o

Vezane vijesti:

Prebilovci

Portal Prebilovci-selo na Internetu


Tagovi:

Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Jedan komentar za Najava: Dan Prebilovački, 6. avgust 2016.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top