Najava: Dan Prebilovački, 6. avgust 2016.

Datum objave: petak, 5 avgusta, 2016
Veličina slova: A- A+
Hram Vaskrsenja Hristovog u Prebilovcima Foto: RTRS/Srna
Hram Vaskrsenja Hristovog u Prebilovcima Foto: RTRS/Srna

U periodu od 05 – 08. avgusta 2016. u Prebilovcima će biti obilježen Praznik Svetih Prebilovačkih i donjohercegovačkih mučenika povodom:

–  75 godina od  stradanja Srba iz Prebilovaca i Donje Hercegovine u genocidu NDH

–  25 godina od prve sahrane žrtava genocida NDH iz jama Donje Hercegovine

–  Prve godišnjice Hrama Vaskrsenja Hristovog u Prebilovcima

 

Program:

5. avgust 2016.

-pokloničko putovanje iz Novog Sada i Beograda za Prebilovce

-Večernja služba u Hramu Vaskrsenja u Prebilovcima u 19:30 časova

-Promocija  knjige Milana Bekana „Oči u oči“, amfiteatar Hrama u Prebilovcima u  20:30 časova

6. avgust 2016.

Sveta Arhijerejska Liturgija u Hramu Vaskrsenja u Prebilovcima u 9:00 časova

Poslije podne obilazak terena Prebilovaca sa istorijskim časom

7. avgust 2016.

– 7, 30 časova, povratak autobusa sa poklonicima iz Prebilovaca  mučeničkom stazom preko Stoca, Ljubinja i Popova polja, sa istorijskim časom o stradanju srpskog naroda i zadržavanjem na usputnim jamama i posetom manastiru Zavala

8. avgust 2016.

Otvaranje izložbe dokumenata i fotografija „Prebilovci“ u  Muzeju Hercegovine u  Trebinju u 19:00 časova

Organizator:

Srpsko nacionalno Društvo Prebilovci, Beograd

SND Prebilovci

 

 

 

13817328_1650256911958546_2047944441_n

O Prebilovcima:

Prebilovci su staro srpsko selo u južnoj Hercegovini na obodu doline Neretve, u opštini Čapljina, Hercegovačko-neretvanski kanton, Federacija BiH.

Od Čapljine su udaljeni pet, od Mostara 35, a od Metkovića (Hrvatska) 10 kilometara. Povezani su dobrim asfaltnim putem sa magistralom Županja-Opuzen, od koje su udaljeni oko tri kilometra. Prebilovci se nalaze na niskom, brdovitom terenu koji se graniči sa poznatim parkom prirode Hutovo blato (močvarni teren, sa više jezera i rijekom Krupom, stanište velikog broja biljnih, ptičjih i ribljih vrsta) i dolinama rijeka Neretve i njene pritoke Bregave.

Pretke sadašnjih stanovnika Prebilovaca zatekli su Turci u selu prilikom osvajanja ovog kraja 1471. godine. O tome je sačuvano bogato predanje koje je zapisano i objavljeno. To potvrđuju i objavljena naučna istraživanja i brojni materijalni spomenici. Turski popis iz 1474. godine izričito potvrđuje da je ovo područje „srpska zemlja od davnina“.

Stanovnici  Prebilovaca ostatak su starog srpskog stanovništa istorijskog Huma.

Prebilovci (foto: Olof Neslund)
Prebilovci (foto: Olof Neslund)

Šira okolina Prebilovaca je poznata po brojnim arheološkim lokalitetima i spomenicima materijalne kulture, od predantičkih do novijih, kao što su Narona, Mogorjelo, Gabela (Drijeva), Ošanjići, Radimlja, Počitelj, manastir Žitomislić…

Prebilovci su, nažalost, više poznati po nesrećnoj sudbini u dva protekla rata.

U avgustu 1941. godine, u vrijeme velikog genocidnog pokolja Srba u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj, ubijeno je 826 od ukupno 1000 srpskih žitelja Prebilovaca.

Među stradilima su skoro sve žene i djeca iz sela. Najviše ih je ubijeno u Šurmanačkoj jami kod Međugorja. Žrtve rata Prebilovaca do kraja rata dostigle su cifru od 850, što je 85 %  srpskih stanovnika sela. Prema istraživanju japanskog dnevnog lista „Asahišimbun“iz 1999. godine Prebilovci su najstradalnije selo u Evropi i među četiri su najstradalnija sela u svijetu u Drugom svjetskom ratu. Za isti list, genocid Hrvata nad Srbima u Drugom svjetskom ratu je jedno od obiležja globalne istorije 20. veka.

Preživeli očevi i braća žrtava odlučili su još u toku rata da ponovo zasnivaju porodice i da sačuvaju selo. Novoj djeci davali su imena ubijenih u jami. Pedesetih i šezdestih godina 20. vijeka Titov režim je preživelim Prebilovčanima oduzeo najvrijedniju zemlju, istoriju stradanja stavio je pod embargo, a jame pod betonske ploče ne dozvolivši sahranu stradalih. U blizini Šurmanačke i drugih jama je naselje Međugorje, koje posjećuju milioni katoličkih hodočasnika, zbog vjerovanja da se tu 1981. ukazala  Gospa.

Srpski narod je jame otvorio 1990. godine, iz njih izvadio kosti žrtava i prenio ih u Prebilovce, gde su položene u kriptu crkve koju je počeo da gradi.

Prebilovci
Prebilovci

U junu 1992. godine hrvatske snage su miniranjem ili spaljivanjem  uništile sve kuće i druge objekte u selu, crkvu u izgradnji, sa kostima 4000 žrtava ustaškog terora eshumiranih iz 13 jama, razorile seosko groblje i opustošile sav prostor sela. Obnova manjeg broja kuća u selu počela je u jesen 1999. godine, a sa njom i povratak  predratnih stanovnika. Obnovljeno je ili iznova izgrađeno preko tridesetak kuća.

Prebilovci su sada jedino preostalo srpsko naselje u dolini Neretve i čitavoj Donjoj Hercegovini koje se grčevito bori za svoj opstanak, a od koga dobrim dijelom zavisi i opstanak Srba u dolini Neretve, kojih ima tu oko 5000 ukupno.

U selu stalno živi preko 60 stanovnika, a još dvadesetak boravi povremeno u značajnom dijelu godine. Među žiteljima sela ima petnaestoro dece.

Prebilovci, na dan osveštanja Hrama vaskrsenja Hristovog.
Prebilovci, na dan osveštanja Hrama vaskrsenja Hristovog.

Prošle godine je obnovljen i svečano osveštan Hram Vaskrsenja u koji su položeni preostali dijelići moštiju Svetih Prebilovačkih mučenika koji su kanonizonani i proslavljaju se 6. avgusta. To je svakako veliki  događaj, sigurno najviše što su Srbi do sada učinili na planu kuluture sećanja na svoje nevine žrtve stradale u genocidu Nezavisne Države Hrvatske.

Prebilovci se sve više prepoznaju kao važan simbol stradanja srpskog naroda. To otvara perspektivu obnove i razvoja naselja, kao važne tačke na mapi ovih prostora, značajne za srpski identitet uopšte za koju se može vezati obnova i opstanak drugih srpskih naselja u dolini Neretve.

SND Prebilovci

O Srpskom nacionalnom društvu Prebilovci

SND Prebilovci je udruženje Srba iz Donje Hercegovine, potomaka i poštovalaca srpskih žrtava sa ovog područja, ubijenih u genocidu u NDH.

Osnovano je u 19.marta 2006. godine na Osnivačkoj skupštini u Beogradu, kada je usvojen i Statut udruženja.

Osnivači Društva su:  Pavle Bulut, Milenko Jahura, Milorad Đ. Ekmečić, Jovica Vlačić, Radoslav Bulut, Gordan Ekmečić,  Ilija Zurovac, Milan Bekan, Miodrag Ružić, Miro Čavaljuga, +Dragan Mihić i + Đoko Komad. Za predsjednika Skupštine društva izabran je Pavle Bulut, za predsjednika Izvršnog odbora Ilija Zurovac, a za potpredsjednika Milenko Jahura. Društvo je upisano u registar udruženja kod Ministarastva za ljudska i manjinska prava Republike Srbije 30. marta 2006. godine.

Prva redovna Skupština  SND Prebilovci je održana je 20. maja iste godine u sali beogradske opštine Voždovac. Skup je nadahnutim govorom pozdravio Episkop zahumsko hercegovački i primorski Grigorije.

Zbog potrebe usklađivanja sa zakonskim promjenama, četvrta redovna skupština Društva je 19. marta 2011, usvojila novi Statut, na osnovu koga je preregistrovano u Agenciji za privredne registre Republike Srbije . Društvo ima karakter zavičajnog, memorijalnog i nacionalnog udruženja. Funkcija predsjednika Skupštine je izostavljena iz Statuta, a umjesto Izvršnog odbora kao izvršni organ je definisan Upravni odbor, za čijeg je predsjednika izabran jeMilenko Jahura, a za potpredsjednika Jagoda Savić.

SND Prebilovci je na godišnjicu stradanja u jami majki sa djecom iz Prebilovaca, organizovalo komemoracije – parastose u Hramu Svetog Save u Beogradu i pored ruševine Hrama u Prebilovcima (kao saorganizator). Neprekidno od 2006. g. vodimo pokloničko putovanja autobusima iz Beograda do Prebilovaca za godišnjicu stradanja. Izvršili smo i istraživanje ruševine hrama u Prebilovcima radi utvrđivanja načina njegovog uništenja i sudbine posmrtnih ostataka mučenika iz jama.

Obnovili smo Dom kulture u Prebilovcima, u koji smo prenijeli preostale djeliće kostiju mučenika. Obezbijedili smo izradu projekta obnove hrama i time inicirali njegovu obnovu. Zajedno sa našom Crkvom izdejstvovali smo građevinsku dozvolu za obnovu i vodili smo akciju prikupljanja dobrovoljnih priloga za tu svrhu.

Uradili smo projekat obnove i očuvanja Prebilovaca i zaštite njegovog prostora kao kulturno-istorijske i prirodne vrijednosti i memorijalnog rostora. U Albumu Prebilovaca i Galeriji SND Prebilovci (koje su dio ovog projekta), imamo više od hiljadu i po  fotografija lociranih na Guglovoj satelitskoj mapi, u programu Panoramio. Tu je uz fotografije kuća i drugih objekata i terena sela, napisana istorija Prebilovaca i drugih naselja. Posebno je značajno što je tu i istorija svih prebilovačkih porodica, pa i onih 57 ugašenih 1941. sa imenima svih žrtava.

Prikupili smo i obradili ogromnu dokumentaciju o prošlosti našeg zavičaja, posebno o genocidu nad Srbima ovog kraja. Prikupili smo imena i podatke za srpske žrtava ustaškog terora iz našeg zavičaja i uradili Pomenik srpskih žrtava Donje Hercegovine u elektronskoj formi. Pomenik je štampan u „Vidoslovu“, časopisu  eparhije ZHiP i prepisan je na zidove obnovljenog Hrama Vaskrsenja.

Podnijeli smo obimnu i dokumentovanu krivičnu prijavu tužilaštvima BiH i Srbije zbog genocidnog etničkog čišćenja srpskog naroda u Dolini Neretve od 1992. do 1995. godine. Našim radom i zalaganjem objavljen je u štampanoj i elektronskoj formi, veliki broj članaka, dokumenata, fotografija i više knjiga o prošlosti Prebilovaca i našeg zavičaja u cjelini.  Uz naše angažovanje realizovano je i više emisija i informativih priloga, na pomenute teme, na radio i TV programima u Srbiji i Republici Srpckoj.

Uspostavili smo i plodotvornu saradnju sa srodnim srpskim udruženjima, posebno sa Udruženjem  „Jadovno 1941.“ iz Banjaluke i Udruženjem „Ognjena Marija Livanjska“ iz Beograda. Sa svima njima smo stupili u asocijaciju „Sabranje udruženja potomaka i poštovalaca srpskih žrtava ratova u XX vijeku“.

Takođe, istu saradnju imamo i sa udruženjima i klubovima Hercegovaca u Srbiji, Srpskoj i dijaspori. Posebno uspješno smo sarađivali  sa Srpskom pravoslavnom crkvenom opštinom u Čapljini, Hramom Svetog Save u Beogradu, Mjesnom zajednicom Prebilovci, sajtom „Prebilovci selo na internetu“, pojednim medijima, mnogim institucijama i pravnim licima u Republici Srbiji i Republici Srpskoj.

13691077_1656616971326968_6742023873494927549_o

Vezane vijesti:

Prebilovci

Portal Prebilovci-selo na Internetu


Tagovi:

Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Jedan komentar za Najava: Dan Prebilovački, 6. avgust 2016.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top