Isak Asiel: Krst stradalni na raskršću neba i zemlje su postavili živi, da se ne zaboravi

Povodom sudskog spora vezanog za postavljanje Časnog krsta nad grobnicom 6.500 Srba na groblju u Zemunu, Vrhovni rabin Jevrejske zajednice u Srbiji Isak Asiel poslao je pismo Momčilu Miriću, predsedniku udruženja Jadovno 1941. Beograd čiji sadržaj prenosimo u celosti.

Poštovani g. Mirić,

Жao mi je što su se događaji oko postavljanja pravoslavnog krsta na delu jevrejskog groblja u Zemunu nanizali u tako nemilom smeru i doveli do sudskog spora.

Nakon što su nacisti pobili jevrejske zatočenike i zatvorili Jevrejski logor (decembar 1941 – maj 1942), u novoformiranom Prihvatnom logoru Zemun (maj 1942 – 1944), počinjen je zločin, nemerljiv i nepojmljiv, nad Srbima i pripadnicima drugih naroda na Starom sajmištu. Tela tih nevinih mučenika sahranjena su u zajedničkoj grobnici na jevrejskom groblju u Zemunu.

Nedra predratnog jevrejskog groblja otvorila su se i za srpske stradalnike postavši zajednički čuvar njihovog večnog počinka. Zemlja koja pokriva njihovu zajedničku grobnicu sada pripada njima. Taj deo više nije ono isto jevrejsko groblje koje je bilo pre Drugog svetskog rata. Nesreća ogromnih razmera uzela je tu zemlju nekadašnjeg jevrejskog groblja za svoje nevine žrtve da u njoj rastoči njihove kosti i u dubinama da zapoje hram, kao što to pevaju stihovi iz pesme Hram, Momčila Nastasijevića.

---

Potonje, znam,

rastočiće zemlja ove koste,

dubinama da zapoje hram.

---

Posle osam decenija zaborava, krst u zemlju poboli su živi, da opoje urvine nevinog stradanja mučenika kroz ponor tame i bezdana. Krst stradalni na raskršću neba i zemlje su postavili, da se ne zaboravi.

Na jednom drugom mestu u mačvanskom selu Zasavica, sahranjeni su posmrtni ostaci više od 800 Jevreja i gotovo stotinu Roma, koje su Nemci streljali polovinom oktobra 1941. godine na obližnjoj njivi Lazara Ljubičića, kraj Save, koji posle toga tu zemlju više nije obrađivao već je na njoj zasadio jasenovu šumu. Posmrtni ostaci Jevreja su posle rata eshumirani i sahranjeni na Jevrejskom groblju u Beogradu.

Lazar Ljubičić je znao da to zemljište više ne pripada njemu nego nevinim žrtvama. Neka bismo i mi sledili njegov primer.

S poštovanjem,

Isak Asiel, rabin

---

---

Vezani sadržaji:

Sećanje na Srbe mučene i ubijene u Prihvatnom logoru Zemun 1942 – 1944. godine

KO JE OSKRNAVIO ZEMUNSKO GROBLJE

---

---

Prelistajte našu novu brošuru o logoru Zemun 1941 – 1944.

---

Priredila redakcija portala Jadovno 1941.