Filmovi iz Trećeg rajha dozvoljeni u Njemačkoj

Nacistički filmovi iz Hitlerovog doba još i danas su djelimično “uslovno dozvoljeni” u Njemačkoj.

Nacistički propagandni i drugi filmovi, snimljeni tokom Hitlerovog režima, i danas su povod za velike diskusije.

Kakav odnos prema nacionalsocijalističkoj propagandi je najbolji? Treba li knjige, simbole ili filmove iz onog vremena zabraniti?

Ili bi, ipak, bilo bolje da se ovo “naslijeđe“ stavi na raspolaganje da bi svi saznali koje i kakve poruke je Hitlerov režim širio – to su pitanja kojima bi trebalo da se bavi njemačko društvo.

Ponovo je pokrenuta rasprava o Hitlerovom djelu “Moja borba” (Majn Kampf), a čini se da je i tema vezana za filmove iz onog vremena ponovno došla na dnevni red.

U Berlinu, u kinu Njemačkog istorijskog muzeja, trenutno se mogu vidjeti nacionalsocijalistički filmovi, a ubrzo bi ista serija trebalo da dođe i u minhenski Filmski muzej. Kada se govori o ovim djelima, zapravo je riječ o četrdesetak filmova koji pripadaju kategoriji “uslovno dozvoljenih”.

To znači da se oni mogu pogledati samo pod određenim uslovima, pod kontrolom, uglavnom u okvirima nekog naučnog predavanja ili diskusija.

Među njima je, na primjer, film “Vječni Jevrej”, koji je, iako spada u red “klasika“ Hitlerove propagande, ipak većini Nijemaca nepoznat. U svim tim propagandnim filmovima zajednička tema je – širenje antisemitizma, uzdizanje rata, raspirivanje mržnje prema Poljacima i Britancima.

Neki od spornih filmova snimljeni su između 1933. i 1945. godine u Njemačkoj. Sveukupno ih je bilo negdje oko 1 200. Nakon Drugog Svjetskog rata saveznici su ih podijelili u tri kategorije: većina je dopuštena za prikazivanje, neki samo u cenzurisanoj verziji, dok je treća grupa klasifikovana kao “uslovno dozvoljeni filmovi”.

Mnogi filmovi iz ove posljednje grupe su tokom godina mijenjali svoj “status“, pa je do danas u ovoj kategoriji preostalo svega četrdesetak filmova – navodi “Dojče vele”.

Originalne trake nalaze se u Visbadenu, kao i u Saveznom arhivu u Koblencu i do sada su, kako se uvijek iznova od pojedinih novinara moglo čuti, “držani pod ključem”, pod cenzurom…

Jirg Fric iz berlinskog Isorijskog muzeja smatra da je došlo vrijeme da se odnos prema filmovima nacističke propagande preispita i iznova definiše. Tokom otvorenog prikazivanja ovih filmova on je, kako kaže, primijetio kod publike različita reagovanja.

“Starije generacije smatraju da za ove filmove i dalje treba da vrijede pravila i ograničenja kao do sada. Ali, mladi imaju prema njima sasvim drugačiji odnos. Oni su mišljenja da je demokratija dovoljno jaka da se društvo može otvoreno suočiti s takvom vrstom propagande i mišljenja”, kaže on.

Izvor: frontal