Dragan J. Pejanović: Ubijeni od ustaša

Noću, 16 aprila 1941 godine, u vrijeme ulaska Njemaca i Talijana u Mostar, moj djed Drago je kao čin ličnog protesta protiv okupacije istakao zastavu Kraljevine Jugoslavije na dimnjak termoelektrane rudnika uglja u Mostaru, gdje je radio kao mašin-bravar. Poslije toga je više puta odvođen u ustašku policijsku stanicu u Mostaru na saslušavanje. Posljednji put je uhapšen na poslu 26.jula 1941. godine i nakon par dana boravka u stanici prebačen u gradski zatvor Ćelovina.

U tom vremenu nekoliko puta je dovođen kući na preobuku, u pratnji policajca Krešimira Krtalića (rodom iz sela Gnojnice, kod Mostara). Vojislav, Dragin sin se sjeća da mu je prilikom jednog od tih dolazaka policajac nudio bombone, koje je on odbio uz riječi: „moj tata vrijedi više“. Dolaske je vjerovatno omogućio Andrija Jarak, policajac iz Mostara , koji je bio stric Angele, žene Draginog šure Slavka (Milićevića).

Dragina žena Mara je pričala da je prilikom posljednje posjete stanici vidjela kako ustaše splakuju krv sa zidova i poda, što govori da su zatvorenici bili mučeni.

Iz Mostara je Drago željeznicom transportovan u Jablanicu. Iz voza je uspio mahnuti nekom poznaniku, koji je o pravcu kretanja obavijestio porodicu. Tražeći ga u Jablanici Mara je saznala da je odveden dalje.

Pismo iz Gospića kući je poslao po nekom mostarskom ustaši (kojem je za uzvrat dat Dragin kožni kaput). U pismu je savjetovao Maru da sa djecom pređe u rimokatoličku vjeru kako bi se spasili. Ubijen je polovinom avgusta1941 godine u logoru Jadovno kod Gospića. Tijelo je bačeno u neku od 32 kraške jame, masovne grobnice na Velebitu. Tada je imao 43 godine. Parastos kod Šaranove jame održan je Dragi 69 godina nakon ubistva, 26. juna 2011. a prisustvovali su mu sin Vojislav, unuka Sanja i unuk Dragan sa suprugom Rankom.

Dragino ime je upisano na spomenicima u pravoslavnim  grobljima u Jajcu i Mostaru, a bilo je i na spomen ploči, koja je sa upravne zgrade rudnika uglja u Mostaru skinuta u vrijeme građanskog rata u BiH.

Pored Drage,još osam mojih najbližih rođaka ubijeno je od ustaša 1941.godine u logoru Stara Gradiška, Jajcu i okolini i Livnu.

A šta je bilo sa Marom? Ona je sa djecom, osim najstarijeg Jove, koji je pobjegao u partizane, otišla u izbjeglištvo u Srbiju. Kasnije se vratila u Mostar i stekla unuke, koji su tu da oproste, ali ne i zaborave.

Dragan J. Pejanović

U Banja Luci, 31.03.2011.g.