Izložba o Jevrejima “fragmenti iz prošlosti”

Uoči Dana grada Bijeljine 24. septembra i Dana evropske baštine, u Muzeju Semberije postavljena je izložba “Jevreji u Bijeljini – fragmenti iz prošlosti”, čiji je autor muzejski savjetnik Tanja Lazić.

“Od svog naseljavanja u Bijeljinu do nestanka – između polovine 19. vijeka i 1941. godine, Jevreji su uveliko obilježili različite aspekte društvenog i privrednog života i ostavili još uvijek vidljive tragove upečatljivog arhitektonskog nasljeđa”, kaže Lazićeva.

Prema njenim riječima, sadržaj izložbe baziran je na autentičnoj arhivskoj i foto-građi koja se čuva u Muzeju Semberije u Bijeljini i referentnim stručnim tekstovima lokalnih i inostranih istraživača problematike nekadašnjih jevrejskih zajednica u Republici Srpskoj i BiH.

Osim prezentacije naseljavanja i brojnosti Jevreja u Bijeljini, izložba prikazuje njihov društveni i ekonomski angažman, školovanje na lokalnom nivou i detalje iz privatnog života pojedinih porodica.

Nezaobilazan dio izložbe je stradanje bijeljinskih Jevreja u Drugom svjetskom ratu, nakon čega je njihova zajednica u Semberiji prestala da postoji.

O vijeku života Jevreja u Bijeljini danas svjedoče i dalje arhitektonski reprezentativni stambeni objekti čiji su bili vlasnici do 1941. godine, ostaci jevrejskog groblja, kao i bronzane spomen-ploče u samom groblju i na mjestu nekadašnje sinagoge.

Lazićeva ukazuje da je tokom ratnog perioda 1941-1945. godine jevrejska zajednica u Bijeljini podijelila tragičnu sudbinu Jevreja Kraljevine Jugoslavije i cijele Evrope.

Pošast nacističkog “konačnog rješenja” među bijeljinskim Jevrejima odnijela je 320 duša svih godišta, a rat su preživjeli tek malobrojni, uglavnom pridruženi snagama Narodnooslobodilačke vojske, koji su po oslobođenju život nastavili van Bijeljine, u velikim gradovima Jugoslavije ili u Izraelu.

Na osnovu sačuvane arhivske i foto-građe u Muzeju Semberije, ranijih istraživnja kustosa muzeja, postojećih domaćih i stranih napisa i literature koji se bave temom Jevreja u BiH i Bijeljini, kao i iskaza Bijeljinaca, savremenika lokalne jevrejske zajednice u posljednjim godinama njenog postojanja, izložba svjedoči o prošlosti grada, o Jevrejima u Bijeljini od njihovog dolaska do nestanka.

Izvor: SRNA