Prijebojska jama kod Korenice, mjesto stravičnog zločina nad Srbima

Datum objave: ponedeljak, jun 17, 2019
Veličina slova: A- A+

Jama Golubnjača kod Prijeboja, kotar Korenica. Nazivaju je još i Prijebojska jama ili Volaševa jama.

Prijebojska jama - Prijebojska jama FOTO: Arhiv Jadovno 1941.
Prijebojska jama – Prijebojska jama FOTO: Arhiv Jadovno 1941.

Ustaše su 26. jula 1941. godine doveli u žandarmerijsku stanicu u Bunić oko 80 Srba pohvatanih po okolnim selima i zaseocima.

Tu su ih držali dva dana bez hrane, ali ih nisu maltretirali. Govorili su im da idu dva mjeseca na “rad” i da im neće dirati porodice.

Vjerujući u to zarobljeni Srbi nisu ni pokušavali pobjeći. Iz Bunića su krenuli pješice za Korenicu 28. jula 1941. godine, uz pratnju desetak ustaša. Smješteni su u veliki magacin u Korenici koji je tom prilikom pretvoren u zatvor. Tu su zatekli koreničke Srbe koji su prethodno bili uhapšeni. Jedna grupa od oko 12 zatvorenika smještena je u sudsku zgradu u tri ćelije. Broj zatvorenika tih dana u magacinu i sudskoj zgradi bio je 142 ili 143.

U Korenici su ostali 29. i 30. jula 1941. godine pod italijanskom i ustaškom stražom. Zatvoreni Srbi su i ovde bili lišeni hrane, ali nije bilo fizičkog maltretiranja. Čak je bilo dopušteno i ženama i rodbini zatvorenih koreničkih Srba da im dođu u posjetu. Tridesetog jula 1941. godine oko 3 ili 4 sata poslije podne započela je “prozivka”, koja je bila drugačija od onih prethodnih. Jednog po jednog zatvorenika su zvali iz mase i magacina i odvodili u susjednu Kusinu kuću. Od svih prozvanih niti jedan se nije vraćao nazad. 5-6 ustaša bilo je u sobi sa uperenim puškama i zapisivali su lične podatke zatvorenih Srba. Potom bi im vezali ruke špagom i gurnuli onako vezane u drugu sobu. Vezivanje je trajalo do pola noći 30. jula 1941. godine.

Oko ponoći, ustaše su počele izvoditi 10 po 10 zatvorenika i trpati ih u već pripremljena kola. U kolima je bilo 10 zatvorenika, 8 ustaša i kočijaš. Ustaše su uspjele obezbjediti dovoljan broj kola većinom iz Korenice, ali bilo je kola i iz Bunića i okolnih sela.

Za to vrijeme, dok su ustaše smještale povezane zatvorenike iz kuće, dio njih otišao je da poveže i 12 zatvorenika u sudskim ćelijama. Ustaše su uspjele povezati zatvorenike iz dve ćelije, dok su ovi iz treće ćelije saznali za vezivanje i pružili otpor. Jedan od zatvorenika Petar Koruga Pejo je nožem, koji mu je doturio u hljebu neko od rodbine, ubo u stomak ustaškog narednika Kostelca rodom iz Otočca. Narednik se srušio, a ostale ustaše su pobjegle po pojačanje. U međuvremenu Pejo Koruga je otvorio one dve ćelije i svih 12 zatvorenika iz suda je uspjelo pobjeći prema Plješevici.

Zatvorenike iz kuće koji su bili smješteni na kolima ustaše su uz tuču kundacima vratile nazad u magacin. Poslije ovog događaja počela je nova prozivka, odnosno novo pojačano vezanje. Ustaše su uzimale deset po deset već svezanih Srba, odvodili ih u dvorište i ponovo vezali lancem ispod pazuha dva po dva, pa tako istim lancem svih 10 i ponovo vraćali u kola.

Povorka kola natrpana sa povezanim Srbima otišla je u dva sata poslije ponoći, odnosno rano ujutro 31. jula 1941. godine iz Korenice. Ustaše su se vratile sa praznim kolima poslije dva i po sata, u granuće sunca 31. jula 1941. godine. U praznim kolima bili su samo kolci, batovi i krvavi lanci. Ustaše su se između sebe izrugivale i oponašale žrtve praveći grimase i vičući “ajoj” i “ajme”.

Tog 31. jula 1941. godine bačeno je u jamu Golubnjaču kod Prijeboja u blizini Plitvičkih jezera 119 Srba.

U istu prijebojsku jamu bacani su i Srbi iz mjesta Ličko Petrovo selo, Plitvički Ljeskovac i sa Plitvica.

U vrijeme Vlade Jadranke Kosor, 2007. godine, po osnvou prijave da su u Prijebojskoj jami ubijani Hrvati tokom Drugog svj. rata, započelo se sa ekshumacijom. Ubrzo se po predmetima nađenim uz kosti, ispostavilo da se radi o srpskom pravoslavnom stanovništvu. Dio izvađenih kostiju je nekoliko dana u crnim vrećama ležao uz sam rub jame da bi potom nestali.

Nedaleko od ove jame nalazi se i jama na Sorića krčevini, u kojoj su isto ubijani Srbi sa tog područja.

Obe jame je ekipa udruženja Jadovno 1941. locirala, uradila nekoliko fotografija i snimila GPS-om tačne koordinate i prilazne puteve.

Izvori: Kotar Korenica i kotar Udbina u NOR-u i socijalističkoj izgradnji, Historijski arhiv, Karlovac 1979., str. 282-285.

Strahinja Kurdulija, Atlas ustaškog genocida nad Srbima 1941-1945, Privredne vesti “Europublic” D.O.O., Istorijski institut SANU, Beograd 1993., na str. 39 autor govori da je na tom lokalitetu u nekoliko dana poklano 150 Srba.

Đuro Zatezalo „Radio sam svoj seljački i kovački posao“ – svjedočanstva genocida. SKPD  Prosvjeta, Zagreb 2005., str. 340, 355.

Gojko Vezmar, Ustaško-okupatorski zločini u Lici 1941-1945, Muzej žrtava genocida, Udruženje Srba iz Hrvatske, Beograd 2004., str. 97.

Mirko Rapaić, Lička tragedija, Srpska reč, Beograd 1999., str. 105-113(spominje se da je na Prijeboju po nekim izvještajima ubijeno između 165 i 400 Srba), 116-117(spisak poubijanih Srba na Prijeboju),  228-229.

Arhiv Jadovno 1941. Banja Luka


Tagovi:

Pomozite rad udruženja Jadovno 1941.

Napomena: Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove UG Jadovno 1941. Komentari neprikladnog sadržaja će biti obrisani vez upozorenja.

KOMENTARI

Jedan komentar za Prijebojska jama kod Korenice, mjesto stravičnog zločina nad Srbima

  1. Dušan Drakulić je napisao:

    ja jedini od mlađih znam gdjesu

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top